Tu hài là một món ăn đặc sản được ưa thích của du khách khi đến với Quảng Ninh. Trước đây, lượng tu hài cung cấp cho thị trường chủ yếu được khai thác trong tự nhiên, do vậy mà ngày càng khan hiếm.
Để tạo ra nguồn giống dồi dào phục vụ công tác bảo vệ nguồn lợi thuỷ hải sản cũng như cung cấp thương phẩm cho thị trường, từ năm 2006, Vân Đồn đã triển khai thực hiện dự án xây dựng mô hình ứng dụng công nghệ sản xuất giống nhân tạo và ương nuôi tu hài. Dự án có sự phối hợp với Công ty TNHH Đỗ Tờ. Sau hơn 3 năm thực hiện, đến nay dự án đã từng bước khẳng định được hiệu quả, không những đem lại nguồn thu nhập cho người dân mà còn góp phần hình thành thói quen ứng dụng công nghệ trong sản xuất.
Cán bộ Sở KH&CN kiểm tra sản phẩm tu hài tại huyện đảo Vân Đồn.
Ngay sau khi triển khai dự án, Công ty TNHH Đỗ Tờ đã tiếp nhận, làm chủ được công nghệ sản xuất nhân tạo giống tu hài. Trước khi cung cấp giống cho ngư dân địa phương, các chuyên gia của Viện Nuôi trồng thủy sản I đã tập huấn cho ngư dân 3 xã vùng dự án về kỹ thuật nuôi. Trong quá trình người dân nuôi tu hài thương phẩm, hàng tháng Công ty đều cử cán bộ kỹ thuật đến kiểm tra, tiếp tục hướng dẫn ngư dân quy trình kỹ thuật. Nhờ có sự vận động nhiệt tình và hỗ trợ cả về giống lẫn kỹ thuật nên ngư dân ở 3 vùng dự án của huyện Vân Đồn đã mạnh dạn, tự tin nuôi tu hài thương phẩm và họ rất phấn khởi bởi nguồn lợi từ tu hài mang đến. Năm 2008, Công ty đã sản xuất được 1 triệu con giống cấp 2; năm 2009 sản xuất được hơn 1,5 triệu con giống cấp 2.
Qua quá trình thực hiện dự án cùng với kinh nghiệm nuôi tu hài thương phẩm của mình, Công ty đã hoàn thiện được quy trình từ nhân giống đến nuôi thương phẩm. Theo quy trình công nghệ của Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản I thì con giống để nuôi tu hài thương phẩm là con giống cấp II có chiều dài là 1cm. Công ty TNHH Đỗ Tờ đã có bước cải tiến là ương giống cấp 2 trong lồng với mật độ 150 con/lồng đến khi đạt kích cỡ 3-4cm mới giao cho người sản xuất để nâng cao tỷ lệ sống. Cũng nhờ sự hỗ trợ của dự án nên Công ty đã bán con giống tu hài cho người dân địa phương với giá chỉ bằng 2/3 giá bán con giống cùng loại trên thị trường. Bên cạnh đó, hàng năm Công ty đã cung cấp giống (không thu tiền) cho 2 hộ nghèo nhất xã Bản Sen để giúp họ thoát nghèo. Ông Đỗ Tờ, Giám đốc Công ty cho biết, tu hài rất dễ nuôi nhưng cũng cần tuân thủ những yêu cầu kỹ thuật mới cho thành công. Đặc biệt việc ứng dụng những thành tựu của công nghệ để chăm sóc, theo dõi sinh trưởng và phát triển con giống phải được quan tâm và đặt lên hàng đầu. Ông Tờ cũng khẳng định, chính do tuân thủ được những yêu cầu về kỹ thuật cùng với sự quan tâm, kiểm tra thường xuyên và kịp thời của Sở KH&CN mà chúng tôi đã gặt hái được những thành công từ nguồn lợi tu hài và chính Công ty TNHH Đỗ Tờ là đơn vị tiên phong cho nghề nuôi tu hài phát triển ở huyện Vân Đồn.
Thành công bước đầu của dự án đã hình thành nghề nuôi tu hài ở Vân Đồn. Từ nghề nuôi tu hài, nhiều lao động đã được giải quyết việc làm, như ở Công ty TNHH Đỗ Tờ có đến 50 lao động trực tiếp. Sau khi dự án kết thúc, Công ty TNHH Đỗ Tờ sẽ tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất giống và nuôi thương phẩm, đồng thời cung cấp giống cho từ 300 đến 500 hộ ngư dân địa phương. Dự kiến, nâng quy mô sản xuất giống lên 3-5 triệu con giống cấp 2/năm để phục vụ nhu cầu nuôi của các doanh nghiệp, ngư dân địa phương và các tỉnh lân cận. Cũng chính thành công của dự án này đã khẳng định việc xây dựng mô hình ứng dụng KH&CN nói chung và ứng dụng CNSH nói riêng là hướng đi hiệu quả. Đồng thời qua đó cho thấy sự vào cuộc tích cực của các cấp chính quyền và các sở chuyên ngành là yếu tố quan trọng góp phần làm nên thành công.
