Theo đúng tiến độ, Nhà máy Xi măng Thăng Long (Hoành Bồ, Quảng Ninh) sẽ được hoàn thành sau 3 năm triển khai thi công (khởi công 12-11-2002). Thế nhưng đến thời điểm này, sau 4 năm, giá trị xây lắp của Nhà máy mới được khoảng 25% và dự kiến quí I-2008 Nhà máy mới có thể cho ra tấn clinker đầu tiên.
Thi công hố móng tháp sấy vật liệu Nhà máy Xi măng Thăng Long.
Nằm trong Cụm công nghiệp Hoành Bồ, Nhà máy Xi măng Thăng Long có tổng vốn đầu tư trên 5.400 tỷ đồng do Công ty cổ phần Xi măng Thăng Long (liên doanh giữa Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam (góp 53% vốn) và Tổng Công ty Xuất Nhập khẩu Hà Nội (góp 47% vốn) làm chủ đầu tư. Theo thiết kế, Nhà máy Xi măng Thăng Long gồm một nhà máy chính tại xã Lê Lợi, (Hoành Bồ) có diện tích trên 112 ha với tổng đầu tư hơn 4.000 tỷ đồng và một trạm nghiền clinker ở phía Nam đặt tại Hiệp Phước (TP Hồ Chí Minh) có diện tích 3 ha với tổng đầu tư trên 1.000 tỷ đồng được xây dựng trong 40 tháng. Đây là một trong những dự án xi mănglớn nhất Việt Nam hiện nay với công suất lò nung 6000 tấn clinker/ngày, tương đương 2,3 triệu tấn xi măng/ năm, nồng độ bụi25mg/ m3 khí thải, nhiệt năng tiêu thụ dưới 730 Kcal/kg clinker. Xi măng tại Nhà máy được sản xuấtbằng lò quay theo phương pháp khô với các sản phẩm chính là PC30, PC40, PC50 trong đó xi măng mác PC40 chiếm 60%. Thiết bị được sử dụng tại Nhà máy là của Polysius AG (Đức) được coi là hiện đại nhất hiện nay để đảm bảo các yếu tố về môi trường cũng như chất lượng sản phẩm. Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Văn Hậu, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Xi măng Thăng Long cho biết: Dự án được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt và khởi công từ năm 2002 nhưng đến 2004 mới ký được hợp đồng vay vốn và mới bắt đầu triển khai xây dựng từ tháng 2-2005. Nguyên nhân của sự chậm trễ này là do có sự thay đổi của các nhà đầu tư (Tập đoàn Tài chính-Bảo hiểm Bảo Việt xin rút vốn khỏi dự án). Tuy nhiênđến thời điểm này, Nhà máy chính đã cơ bản hoàn thành việc thi công một số hạng mục như: khu nhà điều hành, nhà ở của cán bộ công nhân viên, bến nhập thiết bị và đường ra cảng, đường nội bộ, hàng rào...Nhà máy cũng đã cơ bản hoàn thành việc thi công 800 cọc khoan nhồi và 4.000 cọc đóng trong đó đang hoàn thiện phần móng của các hạng mục chính như xilô xi măng, clinker, tháp trao đổi nhiệt và đang tiến hành xây dựng tháp sấy, lò nung, lò làm nguội clinker, xilô chứa bột thô, máy nghiền, phân xưởng đóng bao; máy móc thiết bị cũng đã vận chuyển về nhà máyđạt 80% khối lượng và dự kiến đến tháng 12-2006 sẽ hoàn thành việc nhập khẩu thiết bị. Mặc dù đã khắc phục được vốn đầu tư sau khi Tập đoàn Tài chính-Bảo hiểm Bảo Việt xin rút vốn khỏi dự án thì đến nay công tác giải phóng mặt bằng tại các mỏ đá vôi và mỏ sét vẫn chưa thể thực hiện xong. Hiện vẫn còn 181 hộ dân thuộcxã Sơn Dương vàxã Thống Nhất là nơi khai thác đá vôi của Nhà máy vẫn không chịu di dời do đã có phương án bồi thường nhưng chưa được cấp đất tái định cư, hoặc đã có khu tái định cư nhưng cơ sở hạ tầng chưa được xây dựng xong. Đồng thời, việc thực hiện cơ chế chính sách cũng như đơn giá bồi thường không nhất quándẫn đến khiếu kiện kéo dài...”.
Để đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng giúp chủ đầu tư mau chóng hoàn thiện và đưa dự án vào hoạt động, thiết nghĩ các cơ quan chức năng cần đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư để cấp đất cho dân hoặc trả tiền để người dân tự tìm nơi tái định cư. Bên cạnh đó ngành Giao thông Vận tải phải đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường giao thông Trới-Vũ Oai (Hoành Bồ) và nâng cấp tỉnh lộ 326 nhằm tạo thuận lợi cho việc tham gia giao thông vận tải trong xây dựng và hoạt động của Nhà máy. Mặt khác cũng cần triển khai ngay việc cấp điện, nước đến chân công trình như cam kết lúc mời gọi đầu tư.
