Sinh thời, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy “rừng là vàng, nếu mình biết bảo vệ, xây dựng thì rừng rất quý”. Từ nhận thức về vai trò, giá trị của rừng, những năm qua công tác trồng rừng, phát triển rừng đã được nhân dân, các cấp chính quyền trong tỉnh quan tâm thực hiện.
Thực hiện quá trình đổi mới, xã hội hoá nghề rừng, giao đất giao rừng cho các hộ gia đình, cá nhân, tổ chức sử dụng lâu dài, chuyển từ biện pháp khai thác, lợi dụng rừng là chính sang khoanh nuôi, bảo vệ và trồng mới thì rừng Quảng Ninh đã từng bước được phục hồi. Nhiều diện tích khoanh nuôi, trồng rừng đạt hiệu quả, tỷ lệ che phủ của rừng toàn tỉnh tới nay đã đạt 49% . Hiện nay trong toàn tỉnh, các hộ gia đình và cộng đồng thôn bản đã nhận 152.840 ha, chiếm khoảng 36% rừng và đất lâm nghiệp của tỉnh. Các doanh nghiệp lâm nghiệp, các đơn vị vũ trang và các ban quản lý rừng đặc dụng, rừng phòng hộ quản lý 219.715 ha bằng 51%. Còn lại 13% diện tích rừng là do UBND các địa phương trực tiếp quản lý. Việc xã hội hoá nghề rừng, đổi mới cơ cấu cây lâm nghiệp, đổi mới nghề rừng đã góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn miền núi. Các huyện Đông Triều, Hoành Bồ và TX Cẩm Phả là những địa phương điển hình trong công tác giao đất, giao rừng và phát triển nghề rừng. Đã có rất nhiều người dân giàu lên từ việc nhận đất, nhận rừng để phát triển nghề rừng.
Lực lượng chức năng kiểm tra công tác bảo vệ rừng phòng hộ hồ Yên Lập
Thế còn việc bảo vệ rừng thì sao? Rất nhiều diện tích rừng tự nhiên đã bị mất đi, bị suy giảm về chất lượng. Hậu quả là vai trò phòng hộ, gìn giữ môi trường của rừng bị suy giảm, đó là một trong những nguyên nhân gây nên biến đổi khí hậu, lũ lụt, thiên tại như trận lũ kinh hoàng năm 2008 tại các huyện miền đông của tỉnh. Càng ngày, các dòng suối trên địa bàn tỉnh lại càng cạn kiệt; các loại gỗ như Lim. Sến, Táu, Dẻ đã cạn kiệt, ngay cả các loại tre, dóc là loại lâm sản thông thường rất sẵn của rừng Quảng Ninh nhưng hiện nay cũng đã trở nên khan hiếm, khó tìm.
Hàng năm bình quân toàn tỉnh trồng được trên 1.000 ha rừng nhưng diện tích rừng bị cháy trong 5 năm gần đây cũng tương đương diện tích rừng trồng trong 1 năm. Thống kê của Chi cục Kiểm lâm cho thấy trong 5 năm (từ 2005 đến 2009) có 154 vụ cháy rừng, làm mất 1.226 ha rừng trồng và 4 ha rừng tự nhiên. Như vậy trồng trong năm năm lại mất đi kết quả của một năm do cháy. Đặc biệt, rừng bị cháy chủ yếu là những diện tích rừng trồng bằng tiền ngân sách Nhà nước. Nguyên nhân thì có nhiều, nhưng nguyên nhân chính vẫn là việc chưa chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về công tác PCCCR của các chủ dự án trồng rừng. Kết quả kiểm tra cuối năm 2009 của Ban chỉ đạo những vấn đề cấp bách về Bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng của tỉnh tại 30 tổ chức, doanh nghiệp đã nhận rừng, nhận đất để trồng rừng tại 6 huyện miền đông cho thấy, chưa có một đơn vị nào có phương án phòng cháy, chữa cháy rừng đạt yêu cầu theo quy định của pháp luật hiện hành về PCCCR . Đó là chưa kể đến việc có đơn vị đã phát, phá rừng tự nhiên, san gạt, mở đường, chuyển mục đích sử dụng rừng trái pháp luật. Điển hình là Công ty InnovGreen ( Đài Loan) trong năm 2009 đã hai lần bị xử phạt vi phạm hành chính về những hành vi này.
Vì vậy, muốn phát huy những giá trị của rừng cần phải hết sức chú trọng đến hoạt động bảo vệ rừng và tổ chức thực hiện pháp luật về bảo vệ rừng. Chính Bác Hồ của chúng ta đã nói đến “bảo vệ” rừng trước khi nói đến “xây dựng” rừng. Mỗi người chúng ta hãy bằng những hành động cụ thể nhất, thiết thực nhất, từ những việc nhỏ nhất để góp phần bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, nhất là đối với vốn rừng tự nhiên.
