Sau 5 năm thực hiện Quyết định số 559/QĐ-TTg (ngày 31-5-2004) của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt chương trình phát triển chợ. Hệ thống chợ ở Quảng Ninh ngày một chuyển biến theo hướng tăng cả về số lượng và chất lượng.
Phần lớn các chợ đi vào hoạt động có hiệu quả, phát huy được tiềm năng, thế mạnh thương mại của tỉnh. Tuy nhiên đến thời điểm này, việc triển khai thực hiện chuyển đổi mô hình quản lý chợ nhìn chung vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu và không đạt kế hoạch đề ra.
Mặc dù xuống cấp nhưng việc triển khai xây dựng chợ Móng Cái 2 vẫn được đông đảo tiểu thương đồng thuận.
Theo thống kê của ngành Công Thương thì hiện nay hơn 80% hoạt động phân phối hàng hóa trên địa bàn tỉnh được diễn ra tại các chợ. Chợ có vai trò cầu nối quan trọng giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng. Nâng cao năng lực cạnh tranh của các chợ sẽ làm giảm chi phí phân phối và giảm giá bán cuối cùng, tạo thêm lợi ích cho người tiêu dùng thông qua cung cấp đa dạng về hàng hóa, thuận tiện về các dịch vụ khác. Trong 5 năm trở lại đây các địa phương trong tỉnh đã có nhiều tích cực trong việc đầu tư xây mới, nâng cấp cải tạo các chợ truyền thống.
TP Hạ Long là địa phương có số chợ được đầu tư xây mới theo hình thức xã hội hoá nhiều nhất so với các địa phương trong tỉnh. Toàn thành phố đã có 6 chợ được đầu tư xây mới chiếm 31,5% tổng số chợ trên địa bàn thành phố với kinh phí 72,2 tỷ đồng, trong đó vốn Nhà nước là 900 triệu đồng (chủ yếu phục vụ cho việc sửa chữa); phần vốn xã hội hoá xây dựng chợ là 71,33 tỷ đồng. Hiện nay theo chỉ đạo của UBND tỉnh, thành phố đang tiến hành xây dựng phương án chuyển đổi mô hình quản lý chợ Hạ Long I cho phù hợp với điều kiện thực tiễn.
Đến hết năm 2009, TP Móng Cái đã có 14 chợ, gồm có 4 chợ loại I, 10 chợ loại III. Trong số 14 chợ, có 4 chợ được đầu tư mới và 1 chợ được sửa chữa nâng cấp, chiếm 28,57% tổng số chợ trên địa bàn thành phố; tổng số vốn đầu tư xây mới và nâng cấp là 14,79 tỷ đồng. Bao gồm nguồn vốn do doanh nghiệp đầu tư theo phương thức BOT là 14,53 tỷ đồng (xây mới chợ Ninh Dương, chợ Trà Cổ, chợ Hải Sơn và chợ Hải Hoà), sửa chữa chợ Ka Long bằng vốn ngân sách 260 triệu đồng. TX Uông Bí hiện có 10 chợ thì có 8 chợ được đầu tư xây dựng mới và cải tạo nâng cấp với tổng số vốn là 57,12 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn đầu tư do doanh nghiệp đầu tư theo phương thức BOT là 40 tỷ đồng (xây mới chợ Yên Thanh, chợ Thượng Yên Công và chợ chiều Quang Trung), vốn ngân sách là 17,12 tỷ đồng phục vụ cho việc sửa chữa, nâng cấp các chợ Vàng Danh, Thanh Sơn, Trưng Vương, Yên Trung và chợ Trung tâm. Huyện Hoành Bồ có 6 chợ thì có 1 chợ hoạt động không hiệu quả là chợ Đồng Sơn do nhu cầu trao đổi hàng hoá qua chợ này rất ít. Toàn huyện đã đầu tư xây dựng mới 3 chợ với tổng số vốn đầu tư 7,09 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn đầu tư do doanh nghiệp đầu tư theo phương thức BOT là 5,25 tỷ đồng (xây mới chợ Thống Nhất), vốn ngân sách là 1,84 tỷ đồng dùng để xây mới 2 chợ miền núi Tân Dân và Vũ Oai...
Bên cạnh việc đầu tư xây mới, cải tạo, nâng cấp chợ đã làm cho các hoạt động mua bán hàng hóa tại các chợ trở nên sôi động hơn thì công tác vệ sinh an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường và phòng chống cháy nổ cũng được đảm bảo hơn. Các chợ trung tâm đã tổ chức thu dọn rác kịp thời, không để rác lưu qua ngày, thực hiện việc ký hợp đồng với Công ty Môi trường vận chuyển, xử lý rác chợ, bước đầu đảm bảo môi trường chợ. Hầu hết các chợ trung tâm và các chợ được đầu tư xây dựng theo hình thức xã hội hóa được trang bị hệ thống chữa cháy tương đối hiện đại, có phương án PCCC được cơ quan PCCC thẩm định, phê duyệt, đáp ứng phục vụ chữa cháy tại chỗ khi có sự cố xảy ra. Hội nhập kinh tế quốc tế sẽ thúc đẩy các hoạt động thương mại đa dạng hơn, nhiều chiều hơn với nhiều loại hình kinh tế tham gia để đáp ứng nhiều cấp độ tiêu dùng khác nhau. Do vậy, phát triển chợ phải phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và các quy hoạch về cơ sở hạ tầng, khu dân cư, công trình công cộng... mà vẫn đáp ứng được nhu cầu giao lưu buôn bán ở mỗi địa phương. Các vùng nông thôn, miền núi cần phải xây dựng các chợ xã, cụm xã đảm bảo cung cấp thiết bị, vật tư nông nghiệp, công nghệ tới các cửa hàng, quầy hàng bán lẻ gần các khu dân cư và là điểm thu gom nông sản từ các nguồn nhỏ lẻ đến nhà tiêu thụ lớn.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống chợ trên địa bàn tỉnh cũng cần đẩy mạnh xã hội hoá đầu tư phát triển chợ và thay đổi mô hình quản lý chợ. Hiện nay, tỉnh đang khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia vào việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ thông qua các hình thức như: Mô hình công ty cổ phần kinh doanh và khai thác chợ, doanh nghiệp HTX kinh doanh theo Luật HTX hoặc tổ chức bán chợ cho các tổ chức, cá nhân có đủ năng lực quản lý và kinh doanh chợ. Do vậy việc quy hoạch phát triển chợ một cách khoa học, hiện đại tương xứng với điều kiện thương mại của tỉnh là rất cần thiết. Quy hoạch phát triển chợ trong thời gian tới càng phải bảo đảm được sự liên kết thống nhất của các chợ trên địa bàn tỉnh, qua đó tạo vị thế riêng cho từng chợ, thúc đẩy mở rộng thị trường lưu thông hàng hoá, phát triển dịch vụ đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.
