Nước sạch là một trong những mặt hàng thiết yếu phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của mọi tầng lớp dân cư và phục vụ cho sản xuất, kinh doanh của tất cả các doanh nghiệp, cơ quan. Việc đảm bảo nhu cầu nước sạch cũng như bình ổn giá nước sẽ có tác động rất lớn đến đời sống của mọi tầng lớp dân cư.
Để thực hiện mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, đảm bảo an sinh xã hội và tăng trưởng bền vững, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo: ‘’Tiếp tục giữ ổn định đến hết năm 2008 giá các mặt hàng: Điện, nước sạch và cước vận chuyển xe buýt công cộng’’. Như vậy nếu thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, từ nay đến hết năm 2008 Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh sẽ không được điều chỉnh giá nước.
Trạm xử lý nước Cẩm Phả
‘’Nếu không được bù giá ngành Nước sẽ bị lỗ trầm trọng’’, ông Phạm Quốc Ngữ, Giám đốc Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh khẳng định. Từ năm 1999, ngành Nước đã chuyển từ mô hình hoạt động công ích được Nhà nước bao cấp toàn phần sang mô hình hoạt động kinh doanh chủ động về tài chính, theo cơ chế thị trường chung. Vì thế chi phí cho đầu vào của ngành Nước cũng chịu sự tác động của thị trường. Từ năm 2004 đến nay, giá nước không hề thay đổi trong khi giá vật tư không ngừng leo thang. Nếu năm 2004 mức lương tối thiểu dành cho CBCC là 350.000đ/tháng đến nay đã tăng lên 580.000đ/tháng, tăng 65,71% (đối với khu vực .P Hạ Long). Giá tất cả các loại vật tư, phụ tùng để thay thế, sữa chữa, giá hoá chất đã tăng rất cao, nhiều loại tăng từ 22% đến 72%. Như vậy nhiều năm nay Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh đã phải bán giá nước sạch thấp hơn giá thành. Theo tính toán của Công ty, với chi phí đầu vào tăng cao như hiện nay để sản xuất 1m3 nước bình quân chi phí mất 6.200 đồng nhưng giá bán bình quân chỉ được 4.696 đồng, như vậy mỗi m3 nước bị lỗ 1.504 đồng. Chưa kể nếu không được tăng giá nước thì Công ty sẽ khó khăn trong việc mở rộng sản xuất và trả nợ vay Ngân hàng Thế giới của Dự án thoát nước vệ sinh môi trường TP Hạ Long và TX Cẩm Phả mỗi năm cả gốc lẫn lãi là 34 tỷ đồng. Bên cạnh đó từ năm 2007, Công ty đã tiếp nhận các nhà máy nước do các huyện quản lý gồm Yên Hưng, Tiên Yên, Hải Hà và TX Móng Cái. Trước khi bàn giao về cho Công ty quản lý, giá trị tài sản ở các nhà máy này lớn song sản lượng tiêu thụ ít, giá bán thực tế đang thực hiện thấp do chất lượng nước chưa đảm bảo tiêu chuẩn nước sạch, giá trị khấu hao chưa được tính đầy đủ trong giá bán nước đây cũng là một trong những gánh nặng cho ngành Nước trong việc phát triển. Từ khi nhận bàn giao, Công ty phải đầu tư để đảm bảo chất lượng nước theo QĐ 1329 của Bộ Y tế, song giá nước vẫn giữ nguyên theo giá bao cấp 2.800đ/m3.
Theo đánh giá của Sở Tài chính, nếu giữ ổn định giá bán nước sạch cho tất cả các đối tượng, không có cơ chế bù lỗ cho đơn vị thì Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, cung ứng nước sạch. Cụ thể nếu giữ ổn định giá bán nước sạch từ năm 2004 cho tất cả các đối tượng thì năm 2008, Công ty sẽ lỗ khoảng 15 tỷ đồng và không cân đối được tài chính để trả nợ vay Dự án thoát nước vệ sinh môi trường TP Hạ Long và TX Cẩm Phả; các dự án cấp nước cho các khu công nghiệp Hoành Bồ sẽ không được thực hiện theo đúng cam kết và tiến độ; không mở rộng được mạng lưới cấp nước, dự án công nghiệp điện, xi măng và các dự án khác trên địa bàn.
Mặc dù Công ty Thi công và Cấp nước đã thực hiện một số biện pháp như tiết giảm chi phí sản xuất, chi phí quản lý, tiêu thụ, nâng cao năng suất lao động, phấn đấu giảm giá thành sản xuất. Cắt giảm mọi chi tiêu chưa cấp thiết như chế độ đi nghỉ mát cho CBCN-LĐ, mua sắm trang bị đồ dùng văn phòng, đặc biệt là thực hiện quyết liệt các biện pháp chống thất thoát. Tuy nhiên, theo tính toán của Công ty thì cho dù có thực hiện các biện pháp trên cũng chỉ là giải pháp tạm thời.
Theo qui định tại điều 51, điểm 8, Nghị định 117/2007/NĐ-CP ngày 11-7-2007 của Chính phủ: ‘’Trường hợp giá nước sạch được quyết định thấp hơn phương án giá nước sạch đã được tính đúng tính đủ theo qui định thì hàng năm UBND cấp tỉnh phải xem xét, cấp bù từ ngân sách địa phương để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đơn vị cấp nước’’. Như vậy sau khi Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh, tổng hoà hiệu quả sản xuất kinh doanh của toàn Công ty, tiến hành rà soát lại và áp dụng mọi biện pháp tiết kiệm chi phí mà giá bán vẫn không đủ bù đắp chi phí, doanh nghiệp không cân đối được thu chi, kinh doanh thua lỗ thì UBND tỉnh phải có biện pháp cấp ngân sách bù lỗ cho ngành Nước. Sở Tài chính Quảng Ninh cũng đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính cho phép tỉnh Quảng Ninh được điều chỉnh tăng giá bán nước sạch cho các đối tượng khác (trừ nước sinh hoạt). Đồng thời báo cáo UBND tỉnh đề nghị thực hiện cấp bù lỗ nước sạch năm 2008 cho Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh.
Ông Phạm Quốc Ngữ, Giám đốc Công ty Thi công và Cấp nước Quảng Ninh cho biết: Nếu Công ty được UBND tỉnh cho phép điều chỉnh bán giá nước sạch với giá bán bình quân là 6.200đ/m3 thì Công ty cân đối được tài chính, đảm bảo trả nợ vay ODA, giữ ổn định thu nhập cho người lao động và tiếp tục mở rộng mạng lưới cấp nước. Nếu các phương án trên không được thực hiện thì Công ty sẽ gặp khó khăn rất lớn trong việc duy trì sản xuất, không có khả năng thanh toán nợ của dự án thoát nước vệ sinh môi trường TP Hạ Long và TX Cẩm Phả cũng như các dự án nước sinh hoạt khác.
