Những bãi muối ở Cô Tô đã được hình thành từ đầu những năm 60 của thế kỷ trước. Đây không những là nơi làm ăn sinh sống lâu đời của nhiều hộ dân Cô Tô, mà còn ghi dấu ấn lịch sử. Ngày 9-5-1961, Bác Hồ khi đến thăm đảo Cô Tô, Người đã dừng chân ở đồng muối và trò chuyện với bà con nhân dân địa phương. Tại khu vực này vẫn còn tấm bia kỷ niệm giây phút lịch sử đó.
Thế nhưng hiện nay Cô Tô chỉ còn 13 hộ làm muối trên bãi muối lịch sử này. Mặc dù nhu cầu tiêu thụ muối ở Cô Tô không phải là nhỏ, bởi ngoài cung cấp muối cho nhân dân trong huyện, muối Cô Tô còn được đưa sang các đảo lân cận như Minh Châu, Quan Lạn, Thắng Lợi (huyện Vân Đồn) v.v... Nhất là về mùa làm sứa (khoảng tháng 3 đến hết tháng 5 hàng năm), một lò sứa trung bình cũng phải tiêu thụ khoảng 100 tấn muối, đó là chưa kể nhiều lò ướp cá làm mắm hoạt động quanh năm...
Vậy mà giờ đây, ngay cả những ngày nắng đẹp cũng thấy rất ít hộ sản xuất muối; bởi lẽ làm muối manh mún, thủ công như ở Cô Tô hiện nay thì thật khó mà khá giả được. Một năm, đồng muối Cô Tô cung cấp cho thị trường khoảng 80 tấn muối, với giá muối hiện nay thu mua tại bãi khoảng 3-3,5 nghìn đồng/kg thì cao nhất thu nhập của một người dân làm muối cũng chỉ đạt khoảng 10 triệu đồng/năm, người làm trung bình thì được khoảng 5 triệu đồng/năm. Với thu nhập như vậy, xem ra không hấp dẫn lắm đối với người làm muối, trong khi đầu tư hàng năm vào đồng muối không phải là nhỏ. Từ đó, nhiều người làm muối chỉ mang tính chất ''trải chiếu chiếm chỗ'', diện tích đồng muối rộng hơn 4 ha nhưng thực tế chỉ được sử dụng khoảng 2 ha. Bà Dung Vĩnh, một người làm muối lâu năm ở Cô Tô, cho biết: ''Muối ở Cô Tô làm ra bao nhiêu bán hết bấy nhiêu, thế nhưng vẫn có ít người làm muối vì không có vốn và rất khó vay vốn ngân hàng...''.
Còn Nguyễn Đăng Lương, một ông chủ chuyên nghề ướp cá ở khu 1, thị trấn Cô Tô thì nói: ''Một năm tôi cần khoảng 30 tấn muối để ướp cá nhưng thực tế tôi phải mua phần nhiều muối từ nơi khác đem về. Cũng như vậy, Nguyễn Thậm, một hộ làm sứa ở Tân Lập (Quan Lạn, Vân Đồn), thì cho biết: ''Một vụ sứa tôi cần khoảng 150 tấn muối để ướp sứa, nhưng tôi phải mua muối ở Hải Phòng, còn Cô Tô không có muối để bán''.
Như thế thị trường tiêu thụ muối của Cô Tô là rất lớn, Cô Tô lại có một lợi thể khác là khí hậu rất trong lành, nước biển không bị ô nhiễm như một số vùng biển khác, đó là những điều kiện tốt để sản xuất ''muối sạch"... Qua trao đổi với nhiều chủ doanh nghiệp chuyên mua muối thì vấn đề là ở khâu đầu tư lâu dài. Theo họ, muối Cô Tô không phát triển không phải do thị trường không có nhu cầu mà là do điều kiện sản xuất manh mún. Vì vậy, điều cần nhất hiện nay là phải thu hút các nhà doanh nghiệp có năng lực để cải tạo, phát triển đồng muối theo hướng làm ăn lớn thì mới khai thác hết tiềm năng của đồng muối Cô Tô. Ấy là chưa kể còn có ý kiến khác rằng ở Vịnh Bái Tử Long, nghề chế biến sứa (nghề tiêu thụ muối nhiều nhất) đang trong giai đoạn không ổn định, liệu nếu phát triển nghề muối thì sau này nhu cầu tiêu thụ có còn được như hiện nay hay không? v.v...
Rất nhiều phân vân, đắn đo, song theo chúng tôi, những băn khoăn ấy hoàn toàn có thể giải tỏa được. Vả lại, cho dù sau này thế nào nhưng hiện tại hàng năm bà con ngư dân địa phương vẫn đang phải nhập từ tỉnh ngoài hàng nghìn tấn muối trong khi tiềm năng phát triển nghề này tại chỗ là rất lớn thì quả là lãng phí!
