Nghề nuôi tôm ở Hải Lạng (Tiên Yên): Cách nào cho bền vững?

Tuy nhiên, trong tổng số 380 ao, đầm toàn xã hiện đã có trên 30 ao, đầm thuộc khu vực đầm Hà Dong bị nhiễm bệnh và xuất hiện tôm chết với số lượng lớn. Khu đầm Cái Đản cũng lác đác một vài ao có tôm chết. Chúng tôi đến đầm nuôi tôm của gia đình anh Nguyễn Văn Pha (khu vực đầm Cái Đản). Gia đình anh có 3 ha đầm. Vụ tôm này anh đầu tư 20 triệu đồng mua 35 vạn tôm giống, trong đó có 20 vạn con giống mua từ Đồ Sơn (Hải Phòng), 15 vạn con mua từ Trung Quốc với giá 270.000 đồng/vạn về thả. Anh Pha cho biết: “Tôi bắt đầu thu tỉa tôm được mấy ngày rồi. Trung bình mỗi ngày bán gần 1 tạ, với giá từ 85.000-120.000 đồng/kg. Đến nay gia đình đã bán được 5 tạ, thu về trên 50 triệu đồng. Nếu thời tiết thuận lợi, bệnh dịch không hoành hành thì năm nay, trừ chi phí tôi sẽ có lãi khoảng 150 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều ngày nay trên diện tích nuôi tôm của gia đình tôi và nhiều hộ khác đã xuất hiện tôm chết với số lượng lớn”. Nói xong, anh mở nắp thùng đá cho chúng tôi xem, trong thùng có khoảng gần 3 kg tôm màu đỏ quạch, có điểm những khoang trắng vừa nhặt về trong buổi sáng ngày hôm đó. Sang một số hộ nuôi tôm khác chúng tôi cũng thấy có tình trạng tôm bị chết như nhà anh Pha.

Để tìm hiểu nguyên nhân tôm bị chết, chúng tôi gặp anh Lý Văn Bảo, Phó Chủ tịch UBND xã Hải Lạng. Anh Bảo băn khoăn: “Vụ tôm năm nay, xã đã chỉ đạo các hộ nuôi tôm cải tạo ao đầm kỹ lưỡng, diệt tạp cẩn thận rồi mới thả giống, vậy mà đến tháng thứ 3 (khi bắt đầu phải cho tôm ăn) cứ thay nước vào là xuất hiện tôm chết. Trong khoảng thời gian giữa tháng 6, trên các ao đầm nuôi tôm của xã, nhất là khu vực đầm Hà Dong đã xuất hiện tôm chết hàng loạt. Trước tình hình đó, xã đã mang mẫu tôm chết lên Viện Nghiên cứu Thuỷ sản, Trường Đại học Thuỷ sản (Từ Sơn, Bắc Ninh) nghiên cứu, nhưng vẫn không xác định được nguyên nhân. Nhưng theo tôi, nguyên nhân chính vẫn là do nguồn nước nuôi tôm của xã bị ô nhiễm do nước thải từ hai nhà máy giấy Tiên Yên và Ba Chẽ đổ xuống”.

Khi chúng tôi hỏi về nguồn tôm giống, anh Nguyễn Văn Nhanh, Chủ tịch Hội nghề cá xã Hải Lạng không giấu nổi sự lo lắng: “Năm nay toàn xã thả 45 triệu con tôm giống, trong đó có khoảng 30 triệu con là giống được mua từ Trung Quốc, phần lớn không qua kiểm dịch. Chất lượng giống kém, thường thì các hộ nuôi tôm ở đây mua các loại giống từ P10-P13,14, tốc độ sinh trưởng chậm, khả năng chống chọi với bệnh tật không cao”. 15 triệu con giống còn lại do những người dân đi mua giống từ Hải Phòng, Đà Nẵng và một số tỉnh khác ở miền Nam về nuôi. Nhưng theo anh Nhanh thì nguồn tôm giống này cũng không đảm bảo về chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ nên khi thả nuôi tỷ lệ giống chết trên 10%.

Ngoài việc nguồn tôm giống không được kiểm dịch có tiềm ẩn nguy cơ bệnh dịch trên diện rộng còn phải kể đến nguồn thức ăn được các hộ nuôi tôm sử dụng với nhiều loại khác nhau. Qua tìm hiểu được biết: Giá một bao thức ăn dùng nuôi tôm lên tới 250.000 đồng, một ha nuôi tôm cần trên 10 bao nên chi phí cho chăn nuôi là rất lớn, nhiều hộ không có điều kiện đã cho tôm ăn bằng các loại cám dùng để nuôi lợn. Thêm vào đó, hiện nay trên 10% hộ nuôi tôm tại xã không có kiến thức cơ bản về nuôi tôm.

Hiện tại, người nuôi tôm cũng như cán bộ kỹ thuật của xã, huyện vẫn chưa xác định được nguyên nhân tôm bị chết. Thiết nghĩ, để nghề nuôi tôm ở đây phát triển bền vững thì chính quyền xã Hải Lạng và huyện Tiên Yên cùng các cơ quan chức năng cần có những biện pháp cụ thể kiểm soát được chất lượng nguồn tôm giống, đảm bảo nguồn thức ăn đạt tiêu chuẩn chất lượng, tránh bệnh dịch lây lan trên diện rộng.