Thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quảng Ninh định hướng tổ chức lại các lợi thế về biển, cửa khẩu, du lịch, gắn với chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và liên kết vùng. Trọng tâm là kết nối nguồn lực, nâng cao giá trị gia tăng, phát huy vai trò cực tăng trưởng và tạo động lực phát triển chung cho vùng.
Đó là chia sẻ của đồng chí Quản Minh Cường, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Quảng Ninh, trong cuộc trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về phát huy lợi thế địa phương gắn với tăng cường liên kết vùng theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW.
Nâng giá trị từ những lợi thế sẵn có
Phóng viên: Thưa đồng chí, thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quảng Ninh định hướng tổ chức lại không gian phát triển và kết nối các lợi thế về biển, cửa khẩu, du lịch như thế nào để tạo động lực tăng trưởng mới?
Đồng chí Quản Minh Cường: Quảng Ninh có lợi thế rất lớn về kinh tế biển, hệ thống hàng hải, cảng biển, nhất là cảng nước sâu, tiềm năng du lịch biển đảo có một không hai, nuôi trồng, đánh bắt thủy sản và nghiên cứu khoa học. Địa phương còn là điểm kết nối quan trọng giữa các trung tâm kinh tế trong nước với Trung Quốc, các nước Đông Bắc Á, ASEAN và nhiều thị trường khác.
Những lợi thế này đã được phát huy khá hiệu quả. Tuy nhiên, nếu chỉ khai thác như hiện nay thì chưa thể phát huy hết tiềm năng, dư địa; thậm chí có thể mất dần lợi thế nếu chậm đón bắt thời cơ. Vì vậy, chúng tôi phải tổ chức lại, sắp xếp và định vị rõ từng tiềm năng, nguồn lực để nâng cao giá trị gia tăng, chuyển hóa thành năng lực cạnh tranh mới.
Trước hết, kinh tế biển phải phát triển theo hướng đa ngành, hiện đại, gắn cảng biển với logistics, công nghiệp, thương mại và dịch vụ hàng hải. Cảng biển cần kết nối với các khu kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm logistics và mạng lưới vận tải, tạo điều kiện hình thành những chuỗi sản xuất, cung ứng, dịch vụ có giá trị gia tăng cao.
Với kinh tế cửa khẩu, yêu cầu là chuyển từ lợi thế vị trí sang năng lực kết nối thị trường. Móng Cái được định hướng phát huy vai trò trung tâm thương mại, logistics và dịch vụ cửa khẩu; ứng dụng công nghệ trong quản lý xuất nhập khẩu, phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới.
Du lịch cần vừa thu hút khách, vừa đặc biệt chú trọng chất lượng dịch vụ, tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu. Phát huy giá trị Vịnh Hạ Long, Yên Tử, chúng tôi định hướng đa dạng hóa sản phẩm nghỉ dưỡng, trải nghiệm văn hóa, hội nghị, hội thảo, du lịch biên giới và thương mại; gắn khai thác với bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa.
Chúng tôi xác định mỗi khu vực phải phát huy được thế mạnh riêng, đồng thời tăng cường kết nối và bổ trợ lẫn nhau. Hạ Long phát huy vai trò trung tâm đô thị, du lịch, dịch vụ; Vân Đồn gắn với kinh tế biển, du lịch nghỉ dưỡng và dịch vụ; Quảng Yên phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo gắn cảng biển, logistics; Móng Cái phát huy lợi thế thương mại và giao thương qua biên giới. Không gian Yên Tử gắn bảo tồn di sản với du lịch văn hóa, lịch sử, tâm linh, tín ngưỡng.
Trọng tâm là kết nối kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, công nghiệp, đô thị, du lịch và di sản thành một hệ sinh thái kinh tế thống nhất.
Về phát triển đô thị, không gian thành phố được định hướng theo mô hình chuỗi đô thị đa cực, đa trung tâm, đa tầng, đa lớp, với cấu trúc “3 hành lang-4 vùng-5 trung tâm động lực”, gắn kết đô thị, biển đảo, biên giới và di sản.
Thành phố ưu tiên mô hình đô thị TOD, tập trung kiến tạo các trung tâm đô thị nén phức hợp tại nút giao cao tốc, nhà ga và đầu mối giao thông trọng điểm; tích hợp khu công nghiệp sinh thái, logistics và dịch vụ hiện đại để tối ưu hóa quỹ đất, giảm thời gian lưu thông và chi phí chuỗi cung ứng.
Việc mở rộng không gian phát triển tại những khu vực có đủ điều kiện, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, hệ sinh thái biển, rừng ngập mặn, di sản và thích ứng với biến đổi khí hậu. Thành phố thúc đẩy hình thành Khu hợp tác kinh tế qua biên giới Móng Cái (Việt Nam)-Đông Hưng (Trung Quốc). Cùng với đó là phát triển đô thị biển hiện đại, bền vững. Chúng tôi chú trọng phát triển đô thị thông minh để vận hành hiệu quả hạ tầng, tạo hệ sinh thái dân sinh hấp dẫn người lao động, chuyên gia, lao động tay nghề cao, kỹ thuật cao và nguồn nhân lực về làm việc, sinh sống trên địa bàn Thành phố.
Phóng viên: Trong triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quảng Ninh phát huy vai trò của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh như thế nào để nâng cao giá trị các ngành kinh tế chủ lực và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp?
Đồng chí Quản Minh Cường: Tôi khẳng định rằng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh phải được xem là những động lực mạnh mẽ làm thay đổi phương thức tổ chức và vận hành nền kinh tế. Vì ứng dụng công nghệ để kết nối hiệu quả hơn, giảm chi phí, tăng giá trị trên mỗi đơn vị tài nguyên và bảo đảm phát triển bền vững, nhất là chúng ta còn để dành nguồn lực cho mai sau.
Trong kinh tế biển, thành phố tập trung phát triển cảng biển gắn với trung tâm logistics, khu kinh tế, khu công nghiệp và các hành lang vận tải liên vùng; thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý, khai thác cảng. Định hướng là phát triển cảng biển, logistics xanh, thông minh, tăng kết nối các phương thức vận tải, giảm chi phí và phát thải.
Với du lịch, chuyển đổi số gắn với quản lý điểm đến, phát triển du lịch thông minh, kết nối sản phẩm và dịch vụ. Quảng Ninh chú trọng du lịch xanh, kiểm soát tác động đến môi trường, bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản.
Trong thương mại biên giới, điểm nhấn là triển khai thí điểm cửa khẩu thông minh Móng Cái-Đông Hưng, hướng tới tổ chức hoạt động xuất nhập khẩu trên nền tảng công nghệ và dữ liệu số. Thành phố định hướng phát triển đồng bộ logistics, kho bãi, thương mại điện tử xuyên biên giới để nâng năng lực thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Chuyển đổi xanh cũng xuyên suốt trong công nghiệp. Ngành than cần đổi mới công nghệ, nâng hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm tác động môi trường, phát triển kinh tế tuần hoàn. Đồng thời, Quảng Ninh thúc đẩy các dự án điện khí LNG, điện gió và nguồn năng lượng mới, từng bước chuyển dịch cơ cấu năng lượng theo hướng bền vững.
Công nghệ và dữ liệu không thay thế những lợi thế vốn có như di sản thiên nhiên, tài nguyên biển, vị trí cửa ngõ giao thương hay nền tảng công nghiệp. Nhưng công nghệ giúp khai thác hiệu quả hơn, tạo giá trị cao hơn và mở rộng không gian phát triển - và đó chính là xu thế mà chúng ta càng sớm nắm bắt, triển khai càng nhanh mang lại giá trị gia tăng vượt trội.
Trong du lịch, vấn đề là nâng chất lượng trải nghiệm, phát triển sản phẩm mới, trong đó có sản phẩm văn hóa ứng dụng chuyển đổi số. Mười tháng đầu năm 2026, thành phố ước đón 20,315 triệu lượt khách; trong đó 4,8 triệu lượt khách quốc tế; riêng khách du lịch quốc tế tăng 31% so cùng kỳ năm 2025, cao hơn kết quả cả năm 2025. Tổng thu du lịch đạt 61.324 tỷ đồng, tăng 27% so doanh thu cả năm 2025.
Quảng Ninh tập trung xây dựng và hoàn chỉnh quy hoạch, xúc tiến, thu hút các nhà đầu tư hình thành các khu công nghệ cao, dành không gian phát triển mới dựa trên công nghệ. Khu công nghệ số tập trung tại Tuần Châu đang được xây dựng nhằm thu hút doanh nghiệp công nghệ số, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, ứng dụng công nghệ và hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Thành phố tập trung mạnh mẽ đổi mới mô hình quản trị để nâng cao năng suất lao động, phục vụ tối đa người dân, doanh nghiệp để khơi thông các nguồn lực. 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được cung cấp dịch vụ công trực tuyến, trong đó có trên 80% là trực tuyến toàn trình; 100% phí, lệ phí được thu qua thanh toán điện tử. Thành phố đã cắt giảm 40% thời gian giải quyết đối với 1.249 thủ tục do Trung ương quy định và 39% thời gian đối với 703 thủ tục liên quan sản xuất, kinh doanh.
Tới đây, Thành phố tập trung chỉ đạo mạnh mẽ đưa công nghệ, dữ liệu đi sâu hơn vào từng ngành, từng quy trình, từng quyết định phát triển. Dữ liệu phải được chuẩn hóa, cập nhật, kết nối và khai thác đúng quy định; dự án công nghệ phải gắn với bài toán thực tế và có chỉ tiêu đánh giá hiệu quả. Thước đo đánh giá hiệu quả là công nghệ giúp tăng năng suất, giảm chi phí, tạo thêm giá trị và cải thiện cuộc sống của người dân mạnh mẽ hơn.
Liên kết thực chất để tạo giá trị chung cho vùng
Phóng viên: Để phát huy vai trò kết nối và tạo sức lan tỏa cho vùng theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quảng Ninh cần tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn nào về hạ tầng, nhân lực, công nghệ và liên kết kinh tế?
Đồng chí Quản Minh Cường: Chúng tôi cần tiếp tục hoàn thiện hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó có logistics và kết nối vận tải đa phương thức. Trên nền tảng cao tốc, cảng biển, cảng khách quốc tế, sân bay quốc tế và cửa khẩu đã được đầu tư, thành phố tiếp tục hoàn thiện hạ tầng sau cảng, kho bãi, trung tâm logistics; tăng kết nối đường bộ, đường sắt, đường biển, đường hàng không để giảm chi phí vận tải.
Nguồn nhân lực cũng là vấn đề rất quan trọng, nhất là nhân lực cho logistics hiện đại, kinh tế biển, chuyển đổi số, du lịch chất lượng cao và công nghiệp công nghệ cao. Người lao động cần cả trình độ chuyên môn, năng lực quản trị, ngoại ngữ và kỹ năng làm việc trong môi trường quốc tế.
Về công nghệ, trọng tâm là kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cảng biển, cửa khẩu, logistics, khu công nghiệp và doanh nghiệp; từng bước chuyển từ ứng dụng riêng lẻ sang quản lý, vận hành trên nền tảng dữ liệu liên thông.
Đồng thời, cần thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, giữa công nghiệp chế biến, chế tạo với logistics và dịch vụ hỗ trợ; gắn du lịch với thương mại, văn hóa, công nghiệp văn hóa. Chúng tôi rất coi trọng liên kết vùng. Quảng Ninh sẽ tăng cường phối hợp Hà Nội, Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Lạng Sơn và các địa phương trong vùng Đồng bằng sông Hồng, đồng thời mở rộng kết nối với thị trường Trung Quốc và các chuỗi cung ứng quốc tế.
Phóng viên: Theo tinh thần Nghị quyết số 27-NQ/TW, Quảng Ninh cần thay đổi gì trong tư duy phát triển và cách kết nối, chia sẻ dữ liệu để chuyển đổi số tạo giá trị chung cho cả vùng?
Đồng chí Quản Minh Cường: Mục tiêu của Quảng Ninh là vừa phát triển địa phương, vừa phát huy tốt hơn vai trò kết nối biển, biên giới, công nghiệp, du lịch, logistics với các địa phương trong vùng và cả nước. Vì vậy, cần có ba chuyển đổi trong tư duy.
Trước hết, chuyển từ phát huy lợi thế riêng sang kết nối những lợi thế bổ sung giữa các địa phương. Các dự án động lực mạnh mẽ như Tuyến đường sắt tốc độ cao Hà Nội-Quảng Ninh, nghiên cứu đường sắt Hải Phòng-Hạ Long-Móng Cái, nâng cấp quốc lộ 4B và thí điểm cửa khẩu thông minh Móng Cái-Đông Hưng đều có ý nghĩa liên vùng. Chuyển đổi số cần đồng hành, kết nối thông tin du lịch, vận tải, logistics, xúc tiến đầu tư và dịch vụ công.
Thứ hai, chuyển từ đầu tư công nghệ đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái số có khả năng kết nối, tạo giá trị. Dữ liệu du lịch có thể hỗ trợ quảng bá, tổ chức hành trình liên tỉnh; dữ liệu vận tải giúp doanh nghiệp lựa chọn phương án vận chuyển, giảm chờ đợi và chi phí; dữ liệu quy hoạch, hạ tầng, môi trường hỗ trợ phối hợp thu hút đầu tư, sử dụng nguồn lực.
Thứ ba, chuyển từ đánh giá số lượng hệ thống sang hiệu quả phát triển. Cần đo thời gian, chi phí logistics giảm bao nhiêu; doanh nghiệp tiếp cận thị trường thuận lợi hơn thế nào; du khách có trải nghiệm tốt hơn ra sao; người dân khu vực biên giới, miền núi, hải đảo tiếp cận dịch vụ thuận tiện hơn hay không.
Kết nối số liên vùng phải có cơ chế phối hợp, tiêu chuẩn dữ liệu và trách nhiệm rõ ràng. Không nên hiểu đơn giản là xây dựng thêm một nền tảng dùng chung. Hệ thống dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi được cập nhật, chia sẻ và sử dụng để giải quyết bài toán chung.
Các địa phương cần thống nhất bài toán ưu tiên, cơ chế chia sẻ, tiêu chuẩn kỹ thuật, trách nhiệm quản lý; bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân. Quan trọng hơn, phải xác định rõ cơ quan, doanh nghiệp và người dân được hưởng lợi gì.
Trước mắt, có thể tập trung vào du lịch, kinh tế biển, logistics, thương mại biên giới, xúc tiến đầu tư và phát triển doanh nghiệp công nghệ. Các địa phương cùng xác định mục tiêu, dữ liệu cần kết nối, cơ chế phối hợp, chỉ tiêu đánh giá; triển khai theo lộ trình, có kết quả đến đâu đánh giá đến đó, tránh dàn trải.
Phóng viên: Để thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW một cách thực chất, theo đồng chí, cần ưu tiên những cơ chế điều phối, huy động nguồn lực và chia sẻ lợi ích nào nhằm thúc đẩy liên kết giữa Quảng Ninh với các địa phương trong vùng?
Đồng chí Quản Minh Cường: Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia trong giai đoạn mới xác định phát triển vùng là phương thức tổ chức tăng trưởng quốc gia; xây dựng cơ chế liên kết, điều phối vùng mạnh, thực chất, hiệu quả là khâu đột phá. Các địa phương cần phối hợp chặt chẽ từ quy hoạch, lựa chọn dự án ưu tiên đến huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện, không đầu tư trùng lặp hoặc phân tán.
Với công trình liên vùng, phải rõ địa phương chủ trì, trách nhiệm phối hợp, tiến độ, nguồn lực, cơ chế giám sát; nghiên cứu phối hợp huy động vốn, chia sẻ dữ liệu, phân bổ lợi ích phù hợp với đóng góp của từng bên.
Quảng Ninh ưu tiên kết nối giao thông chiến lược, cảng biển, logistics, công nghiệp, đô thị và hạ tầng số. Cùng nguồn lực ngân sách, chúng tôi thúc đẩy thu hút nhà đầu tư chiến lược, vốn tư nhân và hợp tác công-tư. Thành phố cũng nghiên cứu, đề xuất hình thành Khu kinh tế đặc biệt với mô hình quản trị và cơ chế, chính sách đột phá để khẩn trương thúc đẩy phát triển mạnh mẽ, hiệu quả các tiềm năng, lợi thế của Thành phố.
Chúng tôi xác định kết nối chặt chẽ với các địa phương trong vùng và cả nước chính là góp phần quan trọng cho sự phát triển của đất nước; các Vùng, các địa phương phát triển mạnh mẽ chính là sự phát triển mạnh mẽ của quốc gia. Quảng Ninh - với trách nhiệm của một cực tăng trưởng toàn diện phía bắc sẽ triển khai thực hiện Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 28/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển các vùng và tổ chức không gian phát triển quốc gia với tinh thần, trách nhiệm và hiệu quả cao nhất để góp phần vào sự tăng trưởng, phát triển mạnh mẽ của đất nước ta.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí!
