Đánh giá về chương trình xây dựng nông thôn mới của Quảng Ninh, đồng chí Hồ Xuân Hùng, Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, Phó Trưởng Ban chỉ đạo mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới nói:
Cùng với Thủ đô Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Quảng Ninh xây dựng lộ trình đầu tư cho xây dựng nông thôn mới rất cụ thể, bài bản, có sự phân kỳ đầu tư khoa học. Và Thứ trưởng cũng tin tưởng với quan điểm dành nguồn lực cao nhất cho chương trình, Quảng Ninh chắc chắn sẽ về đích trước 5 năm so với toàn quốc.
Kênh dẫn nước phục vụ tưới tiêu tại xã Cộng Hoà, huyện Yên Hưng.
Ảnh: Đỗ Phương
Phân kỳ đầu tư khoa học
Đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã được Quảng Ninh thực hiện từ nhiều năm nay bằng các dự án, chương trình như: kiên cố hoá hệ thống kênh mương, hỗ trợ phát triển sản xuất nông nghiệp, chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, làm đường giao thông nông thôn, chương trình nước sạch, vệ sinh môi trường nông thôn...
Tuy nhiên, nguồn vốn đầu tư chưa được tập trung, còn tản mát nên hầu như chưa lĩnh vực nào được đầu tư hoàn chỉnh. Vì vậy, khi triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, tỉnh đã xây dựng lộ trình đầu tư cụ thể cho từng năm, từng lĩnh vực với phương châm đầu tư cho “ra tấm ra món”, làm đến đâu xong đến đấy. Trong giai đoạn 2010-2015 sẽ dành trên 10.300 tỷ đồng để hoàn thành cơ bản đạt các tiêu chí theo Bộ tiêu chí quốc gia. Dự kiến trong giai đoạn này trung bình mỗi năm vốn ngân sách sẽ đầu tư trên 1.500 tỷ đồng (tăng 1,7 đến 2 lần so với đầu tư cho nông nghiệp, nông dân, nông thôn trước đây) để thực hiện các dự án chương trình: rà soát, điều chỉnh và lập quy hoạch xây dựng nông thôn mới; xây dựng hạ tầng kinh tế - xã hội (làm đường giao thông, hệ thống thuỷ lợi, điện, cơ sở vật chất giáo dục, y tế, cơ sở vật chất văn hoá, chợ nông thôn, hệ thống cấp nước sinh hoạt và vệ sinh môi trường nông thôn); hỗ trợ phát triển sản xuất hàng hoá ở nông thôn và đào tạo kiến thức về xây dựng nông thôn mới cho cán bộ quản lý các cấp; đào tạo, dạy nghề cho lao động nông thôn... Tiếp đó trong giai đoạn 2016-2020 dành trên 5.500 tỷ đồng để hoàn thành các chỉ tiêu cụ thể để đạt các tiêu chí tỉnh nông thôn mới theo Bộ tiêu chí quốc gia. Nhu cầu vốn mỗi năm trong giai đoạn này là trên 890 tỷ đồng.
Theo kế hoạch này, ngay trong năm 2011 tỉnh quyết định dành trên 1.000 tỷ đồng để thực hiện các bước khởi động chương trình “tam nông”. Trước mắt trong phân bổ ngân sách đầu năm dành 600 tỷ đồng (chiếm gần 1/3 tổng nguồn vốn) ghi cho các dự án, công trình thuộc chương trình xây dựng nông thôn mới, phần còn lại sẽ tiếp tục bổ sung từ nguồn tăng thu trong năm. Cụ thể sẽ bố trí để thực hiện chương trình kiên cố hoá trường lớp và nhà công vụ cho giáo viên; hỗ trợ đề án xây dựng trường chuẩn quốc gia đến năm 2015; phát triển giáo dục mầm non; hỗ trợ hạ tầng các xã thuộc vùng khó khăn; chương trình nước sạch nông thôn; đầu tư chương trình 135; kiên cố hoá kênh mương, đường giao thông nông thôn. Đặc biệt sẽ ưu tiên thực hiện trước 2 nội dung đó là lập quy hoạch và xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng.
Trạm y tế xã Vạn Yên, huyện Vân Đồn.
Ảnh: Đỗ Phương
Đa dạng hoá các nguồn lực
Trong những buổi làm việc có liên quan đến nội dung xây dựng nông thôn mới, các đồng chí lãnh đạo tỉnh đều khẳng định, Quảng Ninh không làm điểm mà triển khai đồng loạt trên 125 xã và hàng năm dành nguồn kinh phí cao nhất cho chương trình. Không chỉ đơn thuần là Nhà nước đầu tư hạ tầng cho nông thôn mà đây là cuộc vận động toàn dân xây dựng nông thôn mới, vì vậy sẽ huy động tối đa mọi nguồn lực để thực hiện. Trước tiên là thực hiện lồng ghép các nguồn vốn của các chương trình mục tiêu quốc gia, các chương trình, dự án hỗ trợ có mục tiêu trên địa bàn như: chương trình giảm nghèo; chương trình quốc gia về việc làm; chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; chương trình phòng, chống tội phạm; dân số và kế hoạch hoá gia đình; đầu tư kiên cố hóa trường, lớp học; kiên cố hóa kênh mương; phát triển đường giao thông nông thôn; cơ sở hạ tầng nuôi trồng thủy sản, làng nghề… Sau đó huy động tối đa nguồn lực của địa phương (tỉnh, huyện, xã) để tổ chức triển khai chương trình. Đặc biệt để khuyến khích các xã chủ động tham gia thực hiện các dự án, công trình trên địa bàn, HĐND tỉnh quyết định nguồn vốn thu được từ đấu giá quyền sử dụng đất hoặc cho thuê đất trên địa bàn xã (sau khi trừ chi phí) sẽ để lại cho ngân sách xã, ít nhất là 70% để thực hiện các nội dung xây dựng nông thôn mới. Cùng với đó sẽ huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp đối với các công trình có khả năng thu hồi vốn trực tiếp. Tỉnh có cơ chế cho doanh nghiệp tham gia đầu tư các công trình thuộc chương trình nông thôn mới sẽ được vay vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước hoặc tỉnh, được ngân sách Nhà nước hỗ trợ sau đầu tư và được hưởng ưu đãi đầu tư theo quy định của pháp luật. Đặc biệt sẽ huy động hỗ trợ đầu tư từ các doanh nghiệp đứng chân trên địa bàn xã.
Xác định đây là cuộc vận động toàn dân nên lãnh đạo tỉnh đã có chỉ đạo đối với các công trình mà nhân dân có thể làm được thì giao cho dân thực hiện, còn những công trình mà nhân dân không làm được thì Nhà nước sẽ thực hiện nhưng phải có sự bàn bạc thống nhất của nhân dân. Hiện nay toàn tỉnh đang chỉ đạo triển khai xây dựng nhà sinh hoạt cộng đồng cho thôn khu, khe, bản, tỉnh chỉ giao vốn, thiết kế mẫu còn nhân dân chủ động làm. Với tiến độ đang được triển khai quyết liệt như hiện nay chắc chắn các địa phương sẽ hoàn thành xây dựng nhà văn hoá thôn, bản xong trước kỳ bầu cử Quốc hội và HĐND các cấp dự kiến diễn ra trong tháng 4-2011.
