Mặc dù có tỷ lệ hộ nghèo không cao, nhưng TP Hạ Long đã triển khai có hiệu quả nhiều mô hình giảm nghèo bền vững trong lĩnh vực nông nghiệp. Đây chính là lĩnh vực chiếm tỷ trọng thấp trong cơ cấu kinh tế, nhưng lại có tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo cao.
Mô hình trồng rau phát triển nông nghiệp ở phường Hà Phong.
Qua thống kê, Hạ Long có hơn 3.000 hộ dân tham gia vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, nhưng diện tích đất sản xuất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp. Hiện thành phố chỉ có gần 600 ha đất sản xuất nông nghiệp, trong đó hơn 400 ha sản xuất lúa, 95,35 ha sản xuất rau màu, còn lại là diện tích trồng cây lâu năm, ao hồ, đầm… Chính vì diện tích đất sản xuất ngày càng ít, nên những năm qua, thành phố đã chú trọng đến việc nâng giá trị trên đơn vị diện tích, đưa những giống mới chất lượng vào sản xuất, chú trọng phát triển các vùng sản xuất tập trung, chuyên canh... Ngay từ năm 2006, thành phố đã có quy hoạch chi tiết phát triển vùng sản xuất hoa chất lượng cao tại xã Việt Hưng với diện tích 29,55 ha; vùng sản xuất rau an toàn tại phường Hà Phong với diện tích 55,14 ha và 14,5 ha sản xuất rau an toàn, hoa chất lượng cao ở phường Tuần Châu. Những quy hoạch này đã góp phần đưa kinh tế nông nghiệp của TP Hạ Long phát triển theo hướng chuyển đổi cây trồng, đầu tư thâm canh, từng bước hiện đại hoá nông nghiệp một cách bền vững, nhằm tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, sạch đảm bảo đáp ứng yêu cầu của thị trường. Qua đó cải thiện đời sống, giảm nghèo và nâng cao thu nhập cho người nông dân.
Đặc biệt, thành phố đã có nhiều mô hình giảm nghèo trong lĩnh vực nông nghiệp như: Trồng hoa cao cấp; nuôi rắn hổ trâu thương phẩm; nuôi lợn rừng; trồng rau sạch... Trong đó, mô hình mang lại hiệu quả rõ rệt nhất là trồng hoa cao cấp. Ban đầu, mô hình này được triển khai thí điểm tại một số phường như Đại Yên, Việt Hưng, rồi được nhân rộng ra toàn thành phố, đã đem lại thu nhập cao gấp 5-10 lần so với trồng lúa. Mới đây, UBND TP Hạ Long đã phê duyệt dự án hỗ trợ mô hình trồng hoa ly chất lượng cao tại các phường Hà Phong, Tuần Châu, Đại Yên với chủ đầu tư là các hợp tác xã nông nghiệp (Hồng Hải, Hà Phong, Hải Châu, Đại Yên), nhưng người được hưởng lợi từ dự án là các hộ nông dân. Các hộ sẽ được thành phố hỗ trợ 50% chi phí để mua giống cây, tổng mức đầu tư của dự án gần 930 triệu đồng. Được tham gia vào mô hình, anh Trần Trọng Hoài (HTX Hải Châu, Tuần Châu) đã dành 540m2 (1,5 sào) để trồng hoa ly. Theo tính toán của anh, chỉ trong vòng 3,5 tháng, 1 sào trồng hoa ly sẽ cho lãi khoảng 43 triệu đồng, cao gấp 15-20 lần so với trồng lúa. Chính vì thế, anh Hoài và những hộ dân tham gia dự án đều rất kỳ vọng vào mô hình này.
Một số mô hình giảm nghèo đang triển khai như nuôi gà an toàn sinh học, rắn hổ trâu, nhím sinh sản, thỏ, lợn rừng, trồng rau sạch... đã thu hút được sự tham gia của hàng trăm hộ nghèo, cận nghèo. Tổng kinh phí đã đầu tư cho các mô hình lên đến hàng tỷ đồng; trong đó có đầu tư trực tiếp hỗ trợ người nghèo, tập huấn và quản lý của các cấp. Từ mô hình, nhiều hộ nghèo, cận nghèo đã có điều kiện tiếp cận trực tiếp với các nguồn lực hỗ trợ như kinh phí, khoa học kỹ thuật, giống cây trồng, vật nuôi...; đặc biệt huy động thêm được nguồn lực tại chỗ, tạo sự chuyển biến về nhận thức và năng lực tiếp cận và áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật của họ. Từ đó, các hộ đã tăng thêm nguồn thu, góp phần giảm nghèo, thoát nghèo bền vững. Nhìn chung các mô hình đã thực hiện đều có khả năng nhân rộng, không chỉ giúp các hộ nghèo thoát nghèo, mà còn ngăn chặn sự gia tăng tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn.
