Những điều ghi nhận

Do đi sâu nghiên cứu, nắm chắc đặc điểm khí hậu khắc nghiệt của Quảng Ninh, mùa rét thường kéo dài Trung tâm đã đúc kết kinh nghiệm để hướng dẫn nông dân sử dụng quỹ đất một cách hợp lý, mà qua đó, kết quả tiêu biểu nhất là ứng dụng các giống lúa thuần, lúa lai của Trung Quốc và các giống lúa nội chất lượng cao để thay thế các giống truyền thống năng suất thấp như mộc tuyền, bao thai. Qua đó diện tích lúa mùa sớm và trung vụ đã không ngừng tăng lên từ 10.000ha năm 2003 lên trên 20.000ha năm 2009 từ đó đã mở rộng được diện tích cây vụ đông trồng ngô, đậu tương, ngô, rau, khoai đạt trên 6.000ha. Trung tâm làm tốt công tác chuyển giao các kết quả nghiên cứu chọn tạo của Viện Giống cây trồng và các Trung tâm nghiên cứu của Trung ương để phát triển thành công trên đồng đất của tỉnh, những giống cây mới như bí ngô; bí xanh; các loại hoa lily, đồng tiền, cúc; các giống lạc L14, MD7, DT 84; khoai sọ, khoai Diamaud; cây ăn quả như nhãn chín muộn, vải chín sớm; chè giống mới và các loại ngô nếp mới như MX2, MX4… Trong 5 năm qua Trung tâm đã thực hiện 40 chương trình với 70 mô hình, có 3.264 hộ dân tham gia trên tổng diện tích 388,44ha. Qua đó tạo điều kiện cho hơn 6.000 hộ được học tập kỹ thuật mới để ứng dụng trên đồng đất của gia đình. Đến nay các mô hình nhân giống lúa mới cho năng suất và chất lượng cao như giống lúa thuần nguyên chủng Khang Dân 18, Kim Cương, Hồng Kông, Xi 21, Xi 22 và các giống lúa nội VN 10 lai hai dòng, lai 3 dòng đã chiếm từ 93 đến 96% diện tích toàn tỉnh. Một trong những mô hình thành công nổi bật nhất của Trung tâm là chuyển giao giống lúa Khang Dân 18 Trung Quốc, (năm 1996 mới gieo trồng 20 ha ở xã Hải Yên - Móng Cái), loại giống này cho năng suất bình quân 60 tạ/ha, chất lượng gạo ngon, về cơ cấu đến nay đã chiếm 50 đến 60% diện tích trồng lúa ở các tỉnh miền Bắc. Từ việc áp dụng các mô hình sản xuất tiến bộ, Trung tâm đã góp phần đưa năng suất lúa bình quân từ 43,5 tạ/ha/ vụ, sau 5 năm đạt 45,5 tạ; cá biệt có nơi lên 80 đến 90 tạ/ ha/vụ. Để chọn giống cây trồng phù hợp cho đồng bào dân tộc cư trú nơi núi cao, địa hình dốc, Trung tâm cùng các địa phương đã thực hiện cơ chế chính sách hỗ trợ giá cho giống ngô lai, qua đó xây dựng thành công trên 160ha mô hình trình diễn các giống ngô lai Bioseed, P11, LVN10, LVN4, C919… năng suất đạt từ 4,5 đến 5,5 tấn/ha. Từ hướng dẫn của Trung tâm, nhiều hộ nông dân đã áp dụng công thức luân canh hợp lý để chuyển đổi từ 3 vụ lúa thành 2 vụ lúa và một vụ ngô đông. Qua đó đã mở rộng mô hình ngô đông trên địa bàn tỉnh từ gần 4.000ha lên 6.280ha ngô/năm, tăng 150% so với trước. Đồng thời Trung tâm đã thực hiện nhiều mô hình trồng các loại cây lạc, đậu tương, khoai tây cho 5.420 lượt hộ dân của 20 xã trên toàn tỉnh làm tăng nhanh sản phẩm. Việc trồng cây ăn quả như nhãn Trữ Lương, nhãn Hương Chi, vải Thanh Hà, vải chín sớm và các giống vải của Trung Quốc như Phi Tư Tiếu, Bạch Đường Anh, xoài úc, hồng Nhân Hậu, cam Xã Đoài, na dai, đưa diện tích trồng các cây ăn quả chất lượng cao từ 1.000ha đến đầu năm 2010 tăng lên hơn 12.000ha, qua đó tạo ra một phong trào chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở những vùng đất hiệu quả thấp, đất hoang hóa, vùng đất trống, đồi núi trọc, đất cải tạo vườn tạp sang trồng cây ăn quả mang lại thu nhập cao. Chương trình khuyến nông chăn nuôi được Trung tâm đặt thành trọng điểm, với nhiều nội dung: Cải tạo đàn bò vàng, nạc hóa đàn lợn, bảo tồn và phát triển đàn lợn Móng Cái, phát triển đàn gà thả vườn, gà đặc sản, ngan Pháp, vịt chuyên trứng. Trung tâm đã xây dựng quy hoạch phát triển chăn nuôi một cách bền vững, phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng miền. Trong đó có một số nơi đạt được kết quả đáng ghi nhận như cải tạo giống bò chuyên thịt ở Ba Chẽ; nuôi lợn sinh sản hướng nạc ở Đông Triều; nuôi lợn rừng, gà Ai Cập, nuôi thỏ... phát triển ở nhiều huyện, thị. Cụ thể, Trung tâm xây dựng 4 mô hình với quy mô ban đầu 27 con bò đực giống lai sin và 939 bò cái địa phương để lai tạo, kết quả đến nay đã sản sinh trên 1.200 bê lai, đồng thời các hộ chăn nuôi đã kết hợp trồng trên 20ha cỏ voi tạo nên một phương thức chăn nuôi tiên tiến để vỗ béo đàn bò thịt trên 300 con, đạt trọng lượng 60kg con trong 4 tháng. Trung tâm xây dựng 6 mô hình chăn nuôi lợn sinh sản hướng nạc gồm 424 con nái với 46 hộ tham gia. Riêng chăn nuôi gia cầm như vịt chuyên trứng, ngan Pháp, gà thả vườn… Trung tâm thực hiện 7 mô hình với 17.300 con cho 336 hộ thực hiện, trong đó các đàn vịt chuyên trứng giống Triết Giang (Trung Quốc) phát triển tốt tại Tiên Yên, Uông Bí, Yên Hưng với tỷ lệ đẻ trung bình 65% và trọng lượng trứng đạt trên 70 gam/quả. Đặc biệt mô hình nuôi gà sước (cánh tiên) ở Yên Hưng, Hoành Bồ… sau 4 tháng,  trừ chi phí, lãi 20.000 đồng/con.