Nước đến chân chưa nhảy

05/01/2009 07:17

Từ ngày 1-1-2009, nước ta sẽ mở cửa hoàn toàn hệ thống bán lẻ để doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài có thể đầu tư vào thị trường Việt Nam theo lộ trình mà Chính phủ đã cam kết khi gia nhập WTO. Đến thời điểm này toàn tỉnh chưa có trung tâm thương mại, siêu thị hiện đại, đa chức năng mà chỉ có 7 trung tâm thương mại, siêu thị loại nhỏ. Như vậy, dường như chúng ta đã hoàn toàn bỏ qua lợi thế “sân nhà”.

Siêu thị Hapro mart (Cẩm Phả) không đạt tiêu chuẩn của Bộ Công thương.

Hiện trạng trung tâm thương mại và siêu thị của tỉnh là ở cấp thấp và yếu, có tính mất cân đối cục bộ. Căn cứ vào các tiêu chuẩn của các trung tâm thương mại, siêu thị thì hiện nay trên địa bàn toàn tỉnh mới có 7 trung tâm thương mại nhưng quy mô đầu tư nhỏ, chưa đạt tiêu chuẩn và chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế-xã hội. Hệ thống siêu thị vẫn chưa được hình thành, mới chỉ có các cửa hàng tổng hợp bán hàng tự chọn chưa đạt các quy định của Nhà nước. Để tạo các loại hình dịch vụ đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhân dân và du khách, thích ứng được với nền kinh tế hội nhập, chúng ta cần có các trung tâm thương mại lớn và các siêu thị đáp ứng các tiêu chuẩn về trang bị kỹ thuật và trình độ tổ chức kinh doanh, các phương thức phục vụ văn minh, thuận lợi. Theo quy định của Bộ Công thương thì trung tâm thương mại (TTTM) là một loại hình tổ chức kinh doanh thương mại hiện đại, đa chức năng, bao gồm tổ hợp các loại hình cửa hàng, cơ sở vật chất hoạt động dịch vụ, hội trường, phòng họp, văn phòng cho thuê được bố trí tập trung, liên hoàn hoặc một số công trình kiến trúc liền kề đáp ứng các tiêu chuẩn về trang bị kỹ thuật và trình độ tổ chức kinh doanh, có phương thức phục vụ văn minh, thuận lợi đáp ứng nhu cầu tiêu dùng hàng hoá, dịch vụ của nhân dân... TTTM gồm 3 loại: Loại 1 là trung tâm giao dịch và dịch vụ thương mại quốc tế, là đầu mối thực hiện các hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư, cung ứng các dịch vụ có liên quan đến hoạt động thương mại quốc tế. Loại 2 là đầu mối giao dịch và xúc tiến thương mại, giao lưu phát luồng hàng trong nhiều vùng rộng lớn trong nước, thực hiện một phần chức năng chủ yếu của trung tâm thương mại quốc tế. Loại 3 là đầu mối giao dịch và xúc tiến thương mại trên địa bàn vùng hoặc trong tỉnh.

Siêu thị là một loại hình kinh doanh tiên tiến thể hiện trình độ văn minh thương mại cao được áp dụng phổ biến ở các nước phát triển. Phương thức kinh doanh chủ yếu của siêu thị là bán lẻ kết hợp với một phần bán buôn. Hàng hoá bày bán trong siêu thị phong phú, chất lượng đảm bảo, giá cả niêm yết công khai. Hình thức bán hàng chủ yếu là tự chọn. Dưới tác động của những thành tựu về công nghệ thông tin, các siêu thị có thể áp dụng bán hàng qua điện thoại, qua mạng internet, qua cataloge... Do đó, siêu thị ngày càng có sức hấp dẫn thu hút khách hàng.

Thời gian vừa qua, UBND tỉnh cũng đã đồng ý về nguyên tắc cho một số doanh nghiệp trong nước đầu tư trung tâm thương mại, siêu thị tại phường Bãi Cháy (Hạ Long), Cẩm Phả, Móng Cái nhưng đến nay vẫn chưa triển khai được. Theo các doanh nghiệp, điều khó nhất khi triển khai các dự án xây dựng trung tâm thương mại, siêu thị hiện đại, quy mô lớn vẫn là quỹ đất sạch dành cho phát triển. Mặc dù trong quy hoạch, UBND tỉnh đã dành quỹ đất tương đối lớn phục vụ cho các hoạt động thương mại dịch vụ nhưng hầu hết quỹ đất này đều nằm trong các dự án. Vì vậy, các doanh nghiệp phân phối muốn đầu tư xây dựng các trung tâm thương mại, siêu thị phải đạt được thoả thuận với các doanh nghiệp kinh doanh cơ sở hạ tầng. Được biết, quy hoạch phát triển thương mại của tỉnh đến năm 2010, tầm nhìn đến năm 2015 đã được phê duyệt nhưng đến nay hầu hết các địa điểm được phê duyệt đã không được triển khai theo đúng quy hoạch, nhiều diện tích đã được sử dụng sai mục đích. Do vậy, để khắc phục tình trạng manh mún, nhỏ lẻ của hệ thống trung tâm thương mại, siêu thị hiện nay, các địa phương cần dành quỹ đất hợp lý cho việc quy hoạch các siêu thị, trung tâm thương mại, đồng thời rà soát lại toàn bộ quỹ đất các khu vực quy hoạch đã được UBND tỉnh phê duyệt để có kế hoạch và kiên quyết triển khai đầu tư, không xem xét điều chỉnh quy hoạch những khu này.

Phối cảnh tổng thể Trung tâm Thương mại Yên Thanh (Uông Bí) do DN tư nhân Thanh Thảo là chủ đầu tư (Trung tâm khai trương vào hôm nay, 5-1-2009).
Ảnh: TH

Phát triển hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại

* Bà Nguyễn Thị Liễu, Phó Giám đốc Sở Công thương:
Cần được các địa phương chú trọng hơn

Có thể thẳng thắn rằng hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại của tỉnh ta rất yếu kém. Đơn cử như TP Hạ Long là trung tâm du lịch - dịch vụ trọng điểm của tỉnh nhưng chưa có một trung tâm thương mại, siêu thị đạt chuẩn nào. Mặc dù quy hoạch phát triển thương mại của tỉnh đã dành quỹ đất hợp lý để phát triển hệ thống siêu thị và trung tâm thương mại nhưng đến nay hầu hết các dự án đều chậm triển khai, một số quỹ đất tại các dự án ở các địa phương lại bị sử dụng sai mục đích. Một trong những nguyên nhân cơ bản là thời gian qua các địa phương chưa thực sự chú trọng đến vấn đề phát triển hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại. Thời điểm này, mặc dù là chậm nhưng nếu vào cuộc tích cực và các địa phương tạo mọi điều kiện thuận lợi về thủ tục hành chính, giải phóng mặt bằng... để các nhà đầu tư triển khai nhanh các dự án thì chúng ta vẫn giành lại được lợi thế sân nhà, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh trong nước.

* Chị Trần Thu Yến, phường Hồng Hà (TP Hạ Long):
Mở cửa thị trường bán lẻ, người tiêu dùng sẽ được lợi hơn

Mỗi lần Tết đến, tôi đi mua hàng ở siêu thị Hạ Long lại thấy quá tải. Địa điểm chật hẹp, hàng hoá không phong phú vậy mà người mua vẫn phải chen nhau. Tôi vốn không quen mặc cả nên rất ngại đi chợ mua sắm bởi họ nói thách quá cao nhất là trong các dịp lễ, tết. Vì vậy tôi thích đi siêu thị để sắm đồ hơn. Tôi không quan tâm nhiều đến siêu thị, trung tâm thương mại do doanh nghiệp trong nước hay nước ngoài đầu tư mà tôi thường quan tâm nhiều đến chất lượng hàng hoá, giá cả và phong cách phục vụ. Ngày 1-1-2009, Việt Nam mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ, tôi nghĩ đây chính là điều kiện để cho các doanh nghiệp thương mại của Việt Nam tích cực đầu tư phục vụ khách hàng tốt hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh. Có như vậy, người tiêu dùng sẽ được hưởng lợi nhiều hơn.

* Anh Phạm Viết Mạnh, phường Trần Phú (TP Móng Cái):
Mong có siêu thị, trung tâm thương mại xứng tầm

Làm nghề hướng dẫn viên du lịch nên tôi phải dẫn khách đi tham quan và mua sắm nhiều. Khách du lịch đều mong muốn được đi mua sắm các sản phẩm truyền thống của địa phương nhưng thật tình tôi không biết dẫn khách đi mua sắm ở đâu. Hàng hoá tại các trung tâm thương mại ở Móng Cái hầu hết đều là hàng có nguồn gốc từ Trung Quốc còn ở Hạ Long thì chẳng biết dẫn khách đi mua sắm ở chỗ nào. Cả khu du lịch Bãi Cháy cũng không có một trung tâm thương mại, siêu thị để khách hàng đi mua sắm. Tôi mong muốn tại các thành phố: Hạ Long, Móng Cái... có các siêu thị, trung tâm thương mại xứng tầm, có những khu trưng bày và bán các sản phẩm có uy tín trong nước, trong tỉnh.