Vào cuối năm 2007, tỷ lệ hộ nghèo của Vân Đồn là 16,49% tổng số hộ trên địa bàn. Theo đánh giá, Vân Đồn là một huyện có nhiều khó khăn với 12 xã, thị trấn thì có đến 5 xã đảo, cách xa huyện lỵ hàng chục hải lý. Dân nghèo, trình độ dân trí thấp, canh tác lạc hậu, giao thông khó khăn... khiến Vân Đồn rất khó triển khai các giải pháp xoá đói giảm nghèo như các địa phương khác.
Tuy nhiên, chỉ sau hơn 2 năm, số hộ nghèo của Vân Đồn đã giảm hơn một nửa; hiện nay, toàn huyện chỉ còn 8,7% số hộ nghèo. Có được kết quả này là nhờ huyện đã tìm được một hướng đi đúng, phù hợp với điều kiện của địa phương. Đó là phát triển lĩnh vực nuôi trồng thuỷ sản, đặc biệt là nuôi nhuyễn thể.
Là một địa phương có tiềm năng lớn trong nuôi trồng thuỷ sản nên Vân Đồn đặc biệt quan tâm đến lĩnh vực này. Khoảng 20 năm trước, nhiều hộ dân ở Vân Đồn đầu tư nuôi tôm, nuôi cá lồng bè. Tuy nhiên, nuôi tôm và nuôi cá lồng bè đòi hỏi vốn đầu tư lớn trong khi rủi ro cao vì phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Chính vì thế, sau một thời gian ''hưng thịnh'', nghề nuôi tôm, nuôi cá lồng bè dần bị thu hẹp ở Vân Đồn. Trước thực trạng này, cấp uỷ, chính quyền huyện Vân Đồn đã vận động nhân dân tham gia nuôi nhuyễn thể. Mặc dù nuôi nhuyễn thể không phải là mới ở Vân Đồn vì hàng chục năm trước người dân nơi đây đã có nghề nuôi trai lấy ngọc, nuôi ngao... nhưng phải đến năm 2007 nuôi nhuyễn thể mới thực sự ''lên ngôi'' ở huyện đảo này. Cách đây 5 năm, ngành thuỷ sản thử nghiệm một số mô hình nuôi nhuyễn thể trên địa bàn huyện Vân Đồn như: Ngọc trai, tu hài, ốc hương... Khi đó, nguồn giống phải lấy từ nơi khác về rất tốn kém nhưng hiệu quả kinh tế tương đối cao. Được ngành thuỷ sản và huyện Vân Đồn khuyến khích, nhiều cơ sở đã tìm cách sản xuất giống tại chỗ và đã thành công. Đến nay nuôi thuỷ sản đã trở thành một phong trào rộng lớn trong huyện giúp người dân Vân Đồn xoá đói, giảm nghèo và vươn lên làm giàu.
Toàn huyện hiện có 1.530 ha nuôi nhuyễn thể, tập trung vào các loài như ngọc trai, tu hài, hầu biển, ốc... với tổng số hơn 400 hộ dân tham gia. Ngoài ra, có 15 công ty, xí nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nuôi nhuyễn thể, tạo công ăn việc làm cho hàng ngàn lao động địa phương với mức lương từ 1,2 triệu - 2 triệu đồng/người/tháng. Đặc biệt, nuôi tu hài đã trở thành một phong trào giảm nghèo, làm giàu mạnh mẽ ở Vân Đồn. Năm 2003, nghề nuôi tu hài được thực hiện thí điểm trên địa bàn huyện. Với những ưu điểm như dễ nuôi, đầu tư ít tốn kém, ít rủi ro, giá trị kinh tế cao, tu hài đã nhanh chóng được nhiều hộ chọn nuôi. Đặc biệt, từ năm 2007, nguồn giống tu hài được sản xuất tại chỗ đã giúp nhiều người dân tiếp cận được với mô hình này. Nhờ nuôi tu hài mà đến nay nhiều hộ dân ở các xã tuyến đảo như Bản Sen, Ngọc Vừng, Thắng Lợi... đã thoát nghèo, có hộ đã vươn lên làm giàu. Đồng chí Nguyễn Danh Ngọc, Bí thư Huyện uỷ Vân Đồn, cho biết: ''Trong thời gian tới, Vân Đồn sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả của nuôi nhuyễn thể. Đồng thời, tạo điều kiện cho hộ nghèo có nhu cầu vay vốn đầu tư nuôi nhuyễn thể để phát triển kinh tế, thoát nghèo, nhất là bà con ở các xã đảo...”.
Không chỉ là giải pháp giảm nghèo hiệu quả, nuôi nhuyễn thể còn mang lại sự an toàn cho môi trường. Cách ăn lọc (lọc thức ăn từ môi trường nước tự nhiên) của các loài nhuyễn thể đã góp phần làm sạch môi trường nước. Đồng thời, từ khi có phong trào nuôi nhuyễn thể, nguồn lợi nhuyễn thể tự nhiên trong khu vực cũng được phục hồi nhờ việc bổ sung nguồn giống một cách ngẫu nhiên trong quá trình nuôi nhân tạo. Đến nay, nuôi nhuyễn thể đang trở thành mô hình kinh tế mũi nhọn ở huyện đảo Vân Đồn.
Không chỉ mở hướng thoát nghèo cho người dân nơi đây, mà nó còn khẳng định hướng đi đúng, cách làm hay của địa phương có thế mạnh về nuôi trồng thuỷ sản như Vân Đồn.
