Những năm qua nghề nuôi trồng thuỷ sản đã mang lại thu nhập khá cao cho nhiều hộ dân trên địa bàn huyện Tiên Yên.
Mặc dù được tập trung đầu tư về cơ sở hạ tầng và nhiều chính sách hỗ trợ cho bà con nông dân, bước đầu đã dần hình thành các vùng nuôi thâm canh cho năng suất, sản lượng cao, song nghề nuôi trồng thuỷ sản tại đây vẫn chưa thật bền vững, chưa tương xứng với tiềm năng, tiềm ẩn nhiều rủi ro từ thiên tai, dịch bệnh.
Nông dân xã Đồng Rui (Tiên Yên) đắp đầm nuôi trồng thuỷ sản.
Vụ nuôi xuân - hè năm nay, bà con nông dân huyện Tiên Yên thực hiện nuôi trồng thuỷ sản trong điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, rét kéo dài, vì thế việc thả giống các loài thuỷ sản chậm so với lịch thời vụ 15-20 ngày, đã làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của các loài thuỷ sản, nhất là đối với nghề nuôi tôm. Tính đến thời điểm này, bà con nông dân và các công ty nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện Tiên Yên đã thả 82,75 triệu tôm giống (77,6 triệu con tôm sú; 5,15 triệu con tôm thẻ chân trắng) trên diện tích 685,5ha, trong đó: Hải Lạng 511ha; Đồng Rui 147,5ha; Đông Ngũ 25ha; Tiên Lãng 2ha. Với hình thức thả nuôi, thu hoạch luân canh, đến thời điểm này, sản lượng tôm sú thu hoạch trên địa bàn huyện ước khoảng 41 tấn, chủ yếu thu từ các ao đầm lớn và các hộ thả giống sớm.
Cùng với nghề nuôi tôm, tổng diện tích nuôi cá nước ngọt toàn huyện là 125,4ha, đối tượng nuôi nước ngọt chủ yếu vẫn là các giống cá truyền thống như: Trắm, chép, mè, trôi, rô phi. Trong tháng 5, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện đã phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư tỉnh triển khai xây dựng một mô hình nuôi bán thâm canh cá rô đồng tại thôn Hội Phố, xã Đông Hải với quy mô 1.000m2 , mật độ thả cá là 15 con/m2. Đây là mô hình khuyến nông mới được triển khai tại huyện song được bà con nông dân hưởng ứng, thực hiện thả nuôi theo đúng quy trình, hướng dẫn kỹ thuật của cán bộ kỹ thuật, đến nay cá đang sinh trưởng và phát triển tốt. Bên cạnh nuôi tôm và nuôi cá nước ngọt, nghề nuôi cá biển cũng từng bước phát triển. Hiện nay, toàn huyện có 17 hộ nuôi cá lồng bè với 136 ô lồng ở Hải Lạng, Tiên Lãng; đối tượng nuôi chủ yếu là cá song, cá vược từ nguồn giống tự nhiên đã mang lại nguồn thu đáng kể cho một bộ phận người dân nơi đây.
Thực tế cho thấy, nuôi trồng thuỷ sản ở Tiên Yên phát triển nhanh nhưng chưa thật sự bền vững; phần lớn diện tích vẫn nuôi theo hình thức quảng canh, điều kiện nuôi thuỷ sản theo hướng thâm canh gặp nhiều khó khăn. Mặc dù trong nuôi trồng thuỷ sản, huyện đã xác định tập trung cho nuôi thâm canh song diện tích nuôi theo hình thức này còn thấp. Hiện nay, khó khăn lớn nhất đối với nuôi trồng thuỷ sản ở Tiên Yên vẫn là cơ sở hạ tầng, đặc biệt là hệ thống thuỷ lợi phục vụ nuôi trồng thuỷ sản chưa đáp ứng được yêu cầu. Hầu hết diện tích ao, đầm nuôi trồng đều dựa vào nguồn nước tự nhiên, trong khi đó điều kiện môi trường nước ngày càng ô nhiễm, ảnh hưởng không nhỏ tới quá trình sinh trưởng, phát triển của tôm. Theo nhận định của cán bộ kỹ thuật Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiên Yên thì vụ nuôi xuân - hè năm nay, công tác cải tạo ao đầm của người nuôi tôm chưa được chú trọng, quản lý và chăm sóc ao nuôi còn kém. Chất lượng con giống trong nuôi trồng thuỷ sản cũng là một khó khăn, qua đó ảnh hưởng lớn tới sản lượng và chất lượng tôm nuôi ở Tiên Yên. Trên 90% số lượng tôm giống trên địa bàn huyện đều có nguồn gốc từ Trung Quốc, không được kiểm dịch chặt chẽ. Mặc dù số lượng tôm giống thuộc loại này ít, song đây là đối tượng dễ phát sinh dịch bệnh, ảnh hưởng trực tiếp cho người nuôi trồng và môi trường nuôi xung quanh. Theo nhận định của cơ quan chuyên môn, việc không chủ động được con giống đang là khó khăn rất lớn của nghề nuôi trồng thuỷ sản ở Tiên Yên hiện nay, nhất là về giống tôm. Cùng với đó, việc nuôi trồng thuỷ sản của đại bộ phận người dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, thiếu kiến thức về khoa học, kỹ thuật. Các hộ thường chỉ đắp đê bao, xây cống, lấy nước vào ao, đầm theo thuỷ triều, chủ yếu sử dụng thức ăn sẵn trong môi trường nước. Các kiến thức về chăm sóc tôm, cá, quản lý môi trường nước để phòng trừ dịch bệnh còn thiếu. Tình trạng thường xuyên mất điện khiến nhiều cơ sở nuôi tôm và các hộ nông dân ở Tiên Yên phải điều chỉnh lịch thả giống, bơm nước, mật độ giống trong ao nuôi, tốc độ sinh trưởng của tôm nuôi... Đây là nguyên nhân khiến cho năng suất, sản lượng nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện bấp bênh, không ổn định. Thực tế vào cuối tháng 5, đầu tháng 6, do chất lượng nguồn giống không đảm bảo, công tác cải tạo ao nuôi, chăm sóc không tốt, nên đã xảy ra dịch bệnh đốm trắng trên tôm nuôi tại khu vực đầm Cái Đản và đầm Hà Dong, xã Hải Lạng (diện tích 6ha, 6 ao đầm).
Để khắc phục những khó khăn này, huyện Tiên Yên đang tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng, kỹ thuật cho nghề nuôi trồng thuỷ sản, như nâng cấp các tuyến đê biển để đảm bảo an toàn cho người nuôi tôm; thực hiện công tác kiểm tra, kiểm dịch đối với các nguồn giống không rõ nguồn gốc được thả nuôi trên địa bàn, cùng với đó, ngành chuyên môn đang tích cực hướng dẫn bà con thả nuôi đúng thời vụ, quy trình kỹ thuật. Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả nghề nuôi, các cơ quan chức năng cũng khuyến cáo các công ty, đơn vị nuôi trồng thuỷ sản trên địa bàn huyện không thực hiện thả giống đồng loạt mà thả nuôi theo kiểu luân canh để có điều kiện lựa chọn con giống tốt, tiện chăm sóc và bán được giá.
