Với bờ biển dài hơn 250 km, diện tích mặt biển rộng trên 6.000 km2, hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ, trên 40.000 ha bãi triều, 20.000 ha eo vịnh... Quảng Ninh có nhiều tiềm năng, lợi thế phát triển kinh tế biển.
Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi trồng, đánh bắt thuỷ hải sản; nguồn tài nguyên khoáng sản ven bờ đa dạng, phong phú (cát, cao lanh, titan...); hệ thống cảng biển, cảng thuỷ nội địa phong phú (gồm 6 cảng biển, hàng trăm cảng, bến thuỷ nội địa). Đặc biệt, Quảng Ninh còn có Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới và nhiều bãi biển đẹp như: Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng (Vân Đồn), Trà Cổ (Móng Cái) cùng các vườn quốc gia và khu bảo tồn biển khác: Ba Mùn, Bái Tử Long, Cô Tô. Toàn tỉnh có tới 10/14 huyện, thị, thành phố có biển, đảo (trong đó có 2 huyện đảo); diện tích đảo chiếm 11,5% tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh. Xuất phát từ những tiềm năng và lợi thế trên, Quảng Ninh đã và đang hình thành các khu kinh tế ven biển với các chức năng khác nhau: Khu Kinh tế Vân Đồn (khu du lịch sinh thái biển chất lượng cao, trung tâm dịch vụ cao cấp và đầu mối giao thương quốc tế); Khu Công nghiệp Đầm Nhà Mạc (khu công nghiệp dịch vụ đa năng gắn với TP Hải Phòng, cảng Lạch Huyện). Đặc biệt Khu Công nghiệp - cảng biển Hải Hà, làm đầu mối vận tải cho cả miền Bắc và vùng Tây Nam Trung Quốc.
Tàu vào làm hàng tại Cảng Cái Lân.
Với những tiềm năng đó, Quảng Ninh có vai trò rất quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, đặc biệt là trong chiến lược phát triển kinh tế ven biển và kinh tế biển. Triển khai Nghị quyết T.Ư 4 (khoá X) của Đảng về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, BCH Đảng bộ tỉnh đã đề ra Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết đó theo các mục tiêu và quan điểm: Khai thác và phát huy những tiềm năng và lợi thế vùng biển đảo, từng bước xây dựng vùng biển đảo của tỉnh trở thành một vùng kinh tế phát triển năng động, một trung tâm kinh tế mạnh mà nòng cốt chính là cảng biển, công nghiệp và du lịch. Quảng Ninh cũng hết sức chú trọng tới việc phát triển các khu kinh tế tổng hợp, khu, cụm công nghiệp ven biển, đảo, phát triển các khu kinh tế thương mại gắn với vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ. Mở rộng quan hệ hợp tác cùng phát triển với các tỉnh lân cận trong nước; chủ động hội nhập, quan hệ hợp tác hữu nghị với các nước trong khu vực, đặc biệt là với các tỉnh Quảng Tây, Hải Nam (Trung Quốc).
Trên cơ sở những mục tiêu đề ra, những năm qua Quảng Ninh đã tập trung mọi nguồn lực đầu tư, xây dựng nhiều dự án, công trình mang tính chiến lược nhằm khai thác các tiềm năng của biển đảo. Đến nay kinh tế - xã hội trên tuyến biển đảo đã có nhiều tiến triển tích cực, góp phần quan trọng vào sự phát triển chung của toàn tỉnh. Trong 3 năm (2007- 2009) tổng mức đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội khu vực ven biển và các hải đảo của tỉnh gần 2.700 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh trên 2.000 tỷ đồng. Nhiều dự án được đầu tư xây dựng như: Hệ thống đường bao biển Hùng Thắng, Lán Bè - Cột 8 , Cao Xanh - Hà Khánh, đường Trà Cổ - Tràng Vỹ… Cùng với đó là các trung tâm vui chơi giải trí cũng được hình thành: Khu du lịch giải trí quốc tế Tuần Châu, Công viên Hoàng Gia (Hạ Long) và hệ thống trung tâm thương mại Hạ Long, Móng Cái. Tỉnh đang tập trung cho đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông tuyến hành lang ven biển nhằm tăng sức hấp dẫn thu hút đầu tư và đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Khu Công nghiệp dịch vụ Đầm Nhà Mạc; Cảng Vạn Gia, (Móng Cái); triển khai thực hiện các khu công nghiệp ven biển; nâng cấp mở rộng tuyến đường huyết mạch Mông Dương - Móng Cái và nghiên cứu đầu tư xây dựng quốc lộ 4B kéo dài qua Khu Kinh tế Vân Đồn gồm các hạng mục cầu Vân Tiên (nối Vân Đồn - Tiên Yên) và tuyến đường phía Tây đảo Cái Bầu; trung tâm công nghiệp tàu thuỷ; sản xuất xi măng; công nghiệp cơ khí siêu trường siêu trọng, những dự án quan trọng này đã và đang triển khai thực hiện sẽ tạo động lực quan trọng thúc đẩy thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển nhanh hơn, mạnh hơn. Đồng thời đây cũng là yếu tố thúc đẩy thực hiện Quy hoạch phát triển vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
Mặc dù vậy, những kết quả đã đạt được đó vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và yêu cầu của giai đoạn mới. Kết cấu hạ tầng tuyến biển đảo còn thiếu và yếu, các chương trình, dự án đầu tư chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế của khu vực biển đảo; điều kiện phát triển giáo dục, trang thiết bị y tế để khám chữa bệnh và chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân trên đảo còn hạn chế; đời sống đồng bào trên tuyến biển đảo còn nhiều khó khăn. Để triển khai Nghị quyết hiệu quả hơn tỉnh đã có đề nghị với Trung ương trong việc phân bổ và bố trí cho tỉnh những nguồn vốn nhằm phát triển kinh tế từng bước xứng tầm với lợi thế về biển đảo của tỉnh, xây dựng Quảng Ninh thành một trung tâm kinh tế năng động, phát triển, hấp dẫn, trong đó kinh tế biển, đảo giữ vai trò chủ lực.
