Quảng Ninh có tới 10/14 huyện, thị xã, thành phố có biển, đảo (trong đó có 2 huyện đảo); diện tích đảo chiếm 11,5% tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh.
Đặc biệt, Quảng Ninh có Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới và nhiều bãi biển đẹp như: Quan Lạn, Minh Châu, Ngọc Vừng (Vân Đồn), Trà Cổ (Móng Cái) cùng các vườn quốc gia và khu bảo tồn biển khác: Ba Mùn, Bái Tử Long, Cô Tô. Có hệ thống cảng biển, cảng nước sâu có năng lực bốc xếp cho tàu hàng vạn tấn,... tạo ra nhiều thuận lợi cho ngành vận tải đường biển giữa nước ta với các nước trên thế giới. Với những tiềm năng to lớn đó, Quảng Ninh đã xác định biển là thế mạnh cần phải được đầu tư đúng mức, phát huy tối đa lợi thế sẵn có để đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế - xã hội chung của toàn tỉnh.
Bốc xếp hàng hoá tại Cảng Cái Lân.
Ảnh: TC
Cùng với tiềm năng và lợi thế nêu trên, Quảng Ninh đã có nhiều chủ trương, chính sách ưu tiên đầu tư, thu hút các nguồn lực, từng bước phát triển biển đảo. Đặc biệt từ khi có Nghị quyết Trung ương 4 (khoá X) của Đảng về Chiến lược biển Việt Nam đến năm 2020, BCH Đảng bộ tỉnh đã đề ra Chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết. Theo đó, mục tiêu và quan điểm được xác định rõ là: Khai thác và phát huy những tiềm năng, lợi thế vùng biển đảo, từng bước xây dựng vùng biển đảo của tỉnh trở thành một vùng kinh tế phát triển năng động, một trung tâm kinh tế mạnh mà nòng cốt chính là cảng biển, công nghiệp và du lịch. Từ mục tiêu trên, Quảng Ninh đã có sự cụ thể hoá hiệu quả. Hiện trên địa bàn tỉnh đang hình thành các khu kinh tế ven biển với các chức năng đa dạng: Khu Kinh tế Vân Đồn là khu du lịch sinh thái biển chất lượng cao, trung tâm dịch vụ cao cấp và đầu mối giao thương quốc tế. Khu Công nghiệp Đầm Nhà Mạc - Yên Hưng tiềm năng trở thành khu công nghiệp dịch vụ đa năng gắn với TP Hải Phòng, cảng Lạch Huyện. Khu Công nghiệp - cảng biển Hải Hà đang được đầu tư hạ tầng, với định hướng sẽ là đầu mối vận tải cho cả miền Bắc và vùng biển Đông. Với kinh tế thuỷ sản, Quảng Ninh đã hỗ trợ ngân sách đầu tư xây dựng một số công trình cơ sở hạ tầng phục vụ nuôi trồng thuỷ sản ở các xã nghèo, xã ven biển và xã đảo, tạo tiền đề vững chắc để phát triển lĩnh vực này. Tỉnh cũng nghiên cứu xây dựng các khu neo đậu tàu thuyền tránh, trú bão, các trung tâm dịch vụ hậu cần nghề cá tại các huyện, thị ven biển: Móng Cái, Yên Hưng, Tiên Yên, Hải Hà và huyện đảo Cô Tô.
Trong 3 năm (2007-2009) tổng mức đầu tư cho phát triển kinh tế - xã hội khu vực ven biển và các hải đảo trên địa bàn tỉnh là gần 2.700 tỷ đồng, trong đó ngân sách tỉnh trên 2.000 tỷ đồng. Cùng với các chương trình phát triển mạnh về kinh tế dịch vụ, cảng biển, nuôi trồng và khai thác thuỷ sản là việc hình thành các trung tâm vui chơi giải trí, mà hiện nay đã thu hút đông đảo du khách tới tham quan, như Khu du lịch giải trí quốc tế Tuần Châu, Công viên Hoàng Gia (Hạ Long), các trung tâm thương mại ven bờ Vịnh Hạ Long, ven thành phố cửa khẩu Móng Cái. Nhiều dự án được đầu tư xây dựng như: Hệ thống đường bao biển Hùng Thắng, Lán Bè - Cột 8, Cao Xanh - Hà Khánh, đường Trà Cổ - Tràng Vỹ.
Với tiềm năng từ biển, đảo đã và đang được khai thác, phát huy lợi thế góp phần đáng kể tạo ra sự tăng trưởng kinh tế hàng năm cho Quảng Ninh vào “top” khá cao so với các tỉnh thành của Vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc và cả nước. Hiện nay, tỉnh đang tập trung cho đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng giao thông tuyến hành lang ven biển, nâng cấp mở rộng tuyến đường huyết mạch Mông Dương - Móng Cái và nghiên cứu đầu tư xây dựng quốc lộ 4B kéo dài qua Khu Kinh tế Vân Đồn gồm các hạng mục cầu Vân Tiên (nối Vân Đồn - Tiên Yên) và tuyến đường phía Tây đảo Cái Bầu; xây dựng Khu Công nghiệp dịch vụ Đầm Nhà Mạc (Yên Hưng); Cảng Vạn Gia, (Móng Cái); triển khai thực hiện các khu công nghiệp ven biển, trung tâm công nghiệp tàu thuỷ, sản xuất xi măng, công nghiệp cơ khí siêu trường siêu trọng.
Trong thời gian tới, Quảng Ninh sẽ tiếp tục phát huy những tiềm năng và lợi thế vùng biển đảo, từng bước xây dựng vùng biển đảo của tỉnh trở thành một khu vực kinh tế phát triển năng động, một trung tâm kinh tế mạnh mà nòng cốt chính là cảng biển, công nghiệp và du lịch. Tỉnh cũng đặc biệt chú trọng tới việc phát triển các khu kinh tế tổng hợp, khu, cụm công nghiệp ven biển, đảo, phát triển các khu kinh tế thương mại gắn với vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ. Cùng với đó là việc mở rộng quan hệ hợp tác cùng phát triển với các tỉnh lân cận trong nước; chủ động hội nhập, quan hệ hợp tác hữu nghị với các nước trong khu vực, đặc biệt là với các tỉnh Quảng Tây, Hải Nam (Trung Quốc).
Những dự án quan trọng trên đã và đang triển khai thực hiện sẽ tạo động lực quan trọng thúc đẩy thay đổi diện mạo kinh tế - xã hội của tỉnh phát triển nhanh hơn, mạnh hơn. Đồng thời đây cũng là yếu tố thúc đẩy thực hiện Quy hoạch phát triển vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt; và hướng tới xây dựng Quảng Ninh trở thành một trung tâm kinh tế năng động, hấp dẫn, phát triển, trong đó có kinh tế biển, đảo.
