Phụ nữ Afghanistan âm thầm mở lớp học, kinh doanh bất chấp lệnh cấm của Taliban

Hơn 5 năm sau khi Taliban trở lại nắm quyền tại Afghanistan vào tháng 8/2021, phụ nữ nước này vẫn phải đối mặt với hàng loạt hạn chế về học tập, việc làm và đời sống xã hội. Tuy nhiên, tại thủ đô Kabul, một số phụ nữ đang âm thầm mở lớp học, duy trì hoạt động kinh doanh và theo đuổi đam mê, bất chấp nguy cơ bị bắt giữ vì vi phạm các quy định của chính quyền.

ap26320514334240.jpg
Một bé gái viết lên bảng tại một lớp học do một nữ giáo viên tổ chức bí mật trong nhà riêng
ở Kabul, Afghanistan. Ảnh: AP

Kể từ khi Taliban lên nắm quyền, trẻ em gái Afghanistan không được tiếp tục học lên các bậc cao hơn tiểu học, ngoại trừ chương trình giáo dục tôn giáo Hồi giáo và các khóa học ngôn ngữ. Phụ nữ cũng bị cấm đến công viên, phòng tập thể thao, không được hoạt động trong lĩnh vực làm đẹp và phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt về trang phục. Dù vẫn có thể được cấp phép kinh doanh trong một số lĩnh vực, họ bị loại khỏi phần lớn công việc.

Tuy nhiên, phía sau những con phố đông đúc của Kabul, một số phụ nữ vẫn tìm cách duy trì công việc và cuộc sống riêng. Ba phụ nữ chia sẻ câu chuyện với hãng tin AP đều yêu cầu giấu danh tính vì lo ngại bị bắt giữ.

Một trong số đó là người phụ nữ 40 tuổi từng làm việc nhiều năm tại các tiệm làm đẹp ở Kabul. Khi Taliban cấm hoạt động này, bà mất đi công việc vốn là nguồn thu nhập quan trọng của gia đình. "Ở Afghanistan hiện nay, chẳng còn điều gì mang lại niềm vui hay sự an ủi. Không thể đi du lịch, không có công viên, không có trường học, hoàn toàn chẳng còn gì cả" - bà chia sẻ.

Bất chấp lệnh cấm, bà quyết định thuê một căn hộ, mua thiết bị và mở tiệm làm đẹp riêng. Nhu cầu của khách hàng khá lớn, đặc biệt vào mùa cưới, khi phụ nữ Afghanistan thường trang điểm và làm tóc cầu kỳ. Chẳng bao lâu, tiệm có khoảng 30 khách hàng, trở thành nguồn sống của gia đình trong bối cảnh chồng bà không tìm được việc làm. Tuy nhiên, nỗi lo bị phát hiện vẫn thường trực. "Mỗi khi có tiếng gõ cửa, tôi lại lo rằng người đứng bên ngoài có thể là quân Taliban" - bà nói.

Ở một nơi khác tại Kabul, một cựu cầu thủ bóng đá nữ cũng đang tìm cách duy trì niềm đam mê từng gắn liền với tuổi trẻ. Khi còn là thiếu niên, cô từng được tuyển chọn vào đội tuyển quốc gia và tin rằng giấc mơ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp đang dần thành hiện thực. Tuy nhiên, chỉ hai năm sau, lệnh cấm phụ nữ tham gia thể thao khiến mọi kế hoạch của cô chấm dứt.

Cô rơi vào trầm cảm và gần như không rời khỏi phòng suốt 6 tháng. Không thể tiếp tục sự nghiệp bóng đá, cô quyết định truyền lại kiến thức và kỹ năng cho một nhóm bé trai trong khoảng sân nhỏ có tường bao quanh nhà. "Tôi nhìn thấy ở các em những ước mơ và niềm đam mê giống như mình thuở nhỏ. Được tập luyện cùng các em khiến tôi cảm thấy rất vui. Đôi khi, tôi nhìn thấy chính mình trong các em" - cô xúc động chia sẻ.

Dù việc tập luyện và huấn luyện giúp cô vượt qua những ngày khó khăn, tương lai vẫn đầy bất định. Cô mong muốn rời Afghanistan và tìm nơi trú ẩn tại một quốc gia khác. "Tôi không nhìn thấy hy vọng nào cho bản thân tại Afghanistan. Không có cánh cửa nào mở ra cho chúng tôi" - cô nói.

Trong khi đó, tại một ngôi nhà khác ở Kabul, một lớp học bí mật vẫn hoạt động bất chấp lệnh cấm đối với nữ sinh. Học sinh được yêu cầu đến vào những thời điểm khác nhau để tránh gây chú ý, còn cánh cửa chỉ mở vừa đủ để từng em bước vào.

Bên trong, một căn phòng được cải tạo thành lớp học với những chiếc bàn nhựa thấp và các bức tranh nhiều màu sắc trên tường. Học sinh ngồi trên sàn, học lịch sử, khoa học, địa lý, toán học, ngôn ngữ và kinh Koran. Lớp có cả nam sinh và nữ sinh, trong đó một số học viên nữ đã 20 tuổi.

Người tổ chức lớp học là một phụ nữ 20 tuổi, được em gái ở tuổi thiếu niên hỗ trợ giảng dạy. Cả hai đều chưa qua đào tạo sư phạm chuyên nghiệp, chủ yếu truyền đạt những kiến thức đã học được trước khi bị buộc phải nghỉ học. "Tình hình hiện nay tại Afghanistan còn rất nhiều khó khăn. Nhưng tôi sẽ vẫn duy trì lớp học này" - cô giáo trẻ chia sẻ.

Lớp học được mở hơn một năm trước với mong muốn giúp các nữ sinh có thêm hy vọng và tiếp tục việc học. Đến nay, lớp đã có khoảng 30 học sinh.

Các hạn chế về giáo dục đối với phụ nữ là một trong những chính sách của Taliban vấp phải sự phản đối mạnh mẽ nhất. Giới chức Afghanistan nhiều lần tuyên bố đang tìm giải pháp tháo những vấn đề còn tồn tại trong lĩnh vực giáo dục. Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có dấu hiệu tiến triển.

Cùng chuyên mục