Quản lý chất lượng rau an toàn, bao giờ mới có?

Trong thời gian vừa qua, trên các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng nhiều hộ trồng rau sử dụng quá nhiều phân đạm hoặc các loại thuốc hoá học, thậm chí cả các loại thuốc đã bị cấm sử dụng, khiến cho người tiêu dùng e ngại và lo lắng.

Quản lý chất lượng rau an toàn, bao giờ mới có? ảnh 1

 Khu vực nhà lưới để trồng rau an toàn tại xã Cộng Hòa, huyện Yên Hưng hiện đang được trưng dụng
làm nơi reo mạ.

Cũng từ đó, vấn đề xây dựng các mô hình trồng rau an toàn (bao gồm tất cả các loại rau ăn: Lá, thân, quả, củ, các loại nấm thực phẩm...) lần nữa được người ta nhắc đến như một biện pháp bức thiết để thay đổi hiện trạng trên. Nông dân ai cũng biết trồng rau an toàn (RAT) vừa có giá trị kinh tế cao vừa an toàn cho người tiêu dùng hơn so với việc trồng rau thiếu kỹ thuật như hiện nay, tuy nhiên họ vẫn chẳng mặn mà gì với việc xây dựng các mô hình trồng rau an toàn tại địa phương. Nguyên nhân chính vẫn là do chưa có một cơ quan nào đứng ra quản lý chất lượng rau an toàn để đảm bảo “thương hiệu an toàn” cho người sản xuất cũng như ‘’lấy lại lòng tin’’ với người tiêu dùng.

Theo thống kê của Chi cục Bảo vệ Thực vật tỉnh, tính đến hết năm 2007, toàn tỉnh có khoảng 115 ha đất canh tác RAT, tập trung chủ yếu ở: Yên Hưng, Hoành Bồ, Đầm Hà và TP Hạ Long với sự tham gia của hơn 300 hộ nông dân. Về Yên Hưng - một trong những ‘’vựa rau’’ của tỉnh, khắp nơi trải dài một màu xanh của rau. Hàng ngày, hoạt động mua bán rau tươi bắt đầu diễn ra từ lúc 2-3 giờ sáng. Từng đoàn xe nối đuôi nhau đến các điểm giao dịch để nhận hàng, chất lên xe và mang đi tiêu thụ ở các khu vực thành phố, thị xã lân cận. Thật không ngoa khi nói bây giờ, nông dân Yên Hưng đã sống được nhờ... rau. Được biết, trước đây Yên Hưng cũng từng có những dự án xây dựng vùng rau an toàn để cung cấp ra cho thị trường những sản phẩm rau thực sự chất lượng nhưng hiện nay, khi nhắc đến cụm từ “rau an toàn” nhiều người chỉ còn biết... cười trừ. Đồng chí Nguyễn Tiến Biên, Chủ tịch UBND xã Cộng Hoà cho biết: Hiện nay, xã có hơn 170 ha đất canh tác rau màu. So với trồng lúa thì trồng rau màu có giá trị kinh tế cao hơn nhiều, cá biệt nếu là trái vụ thì 1 sào trồng rau màu có thu nhập gấp từ 15-20 lần so với 1 sào lúa. Vài năm trước chúng tôi cũng đã triển khai một số mô hình trồng RAT cho bà con nông dân học tập nhưng cũng chỉ được một thời gian người dân lại quay về kiểu canh tác truyền thống. Vì có xây dựng được mô hình RAT cũng rất khó để chứng nhận chất lượng sản phẩm cho người nông dân. Rồi còn việc đầu tư xây dựng thương hiện đóng gói bao bì, làm mặt bằng để tiêu thụ sản phẩm đều rất khó khăn... Hơn nữa, rau ở đây sản xuất ra đến đâu đều tiêu thụ hết đến đấy nên người dân chẳng mặn mà gì với trồng rau an toàn nữa. Ai cũng khẳng định sự cần thiết phải có những mô hình phát triển vùng RAT, ai cũng biết tầm quan trọng của RAT đối với sức khoẻ người tiêu dùng. Thế nhưng, với kiểu sản xuất nhỏ lẻ, manh mún như hiện nay thì nguồn nhân lực, vật lực địa phương liệu đã đủ để kiểm tra, giám sát? Đồng chí Đào Văn Ngọc, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ Thực vật cho biết: Để kiểm định một sản phẩm RAT phải qua rất nhiều khâu đòi hỏi có sự đầu tư theo hệ thống từ lúc chọn vùng đất trồng, nguồn nước đến việc theo dõi kiểm tra quá trình chăm bón cây trồng... Với nguồn nhân lực và vật lực hạn chế của Chi cục như hiện nay thì khó lòng mà thực hiện tốt được. Trong khả năng của mình, chúng tôi hiện chỉ có thể tổ chức hội thảo, tập huấn, chuyển giao kỹ thuật về RAT chứ không đủ điều kiện để kiểm định chất lượng RAT cho người dân được. Năm 2007, UBND tỉnh đã phê duyệt nguồn kinh phí hơn 3 tỷ đồng phục vụ cho việc đầu tư trang thiết bị kỹ thuật phục vụ công tác kiểm định và bảo vệ thực vật, thế nhưng đến nay số kinh phí này Chi cục vẫn chưa nhận được!

Theo Quyết định 04/2007/QĐ-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định về sản xuất và chứng nhận rau an toàn thì các sản phẩm RAT trước khi lưu thông trên thị trường phải đảm bảo các điều kiện như: Có giấy chứng nhận RAT do cơ quan chức năng địa phương cấp; có bao gói thích hợp để đảm bảo chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm, trường hợp không thể bao gói kín phải dùng dây buộc hoặc phải dùng dụng cụ chuyên dùng để thuận lợi cho khâu vận chuyển, bảo quản và tiêu thụ. Với những tiêu chí đó, sản phẩm RAT ở tỉnh ta được làm ra dù có an toàn về mặt sức khoẻ cho người tiêu dùng cũng chưa thể gọi là RAT được vì còn thiếu quá nhiều tiêu chuẩn. Rõ ràng, để cho ra đời những vùng trồng RAT thực sự có hiệu quả thì từ các giai đoạn đầu như: Chọn vùng đất, nguồn nước, quản lý kỹ thuật chăm bón đến giai đoạn cuối cùng là chứng nhận chất lượng sản phẩm cần phải đầu tư thành một hệ thống, nếu không sẽ gây ra sự lãng phí lớn về tiền của và nguồn nhân lực. Đã đến lúc vấn đề quy hoạch vùng trồng RAT và quản lý chất lượng RAT phải được sự quan tâm đồng bộ của nhiều cấp, ngành hơn nữa.

Cùng chuyên mục