Sản xuất nông nghiệp: Cần có biện pháp phòng chống rét hiệu quả

Theo dự báo của cơ quan khí tượng thuỷ văn tình hình rét đậm, rét hại có thể sẽ còn kéo dài trong nhiều ngày tới và sẽ vượt đợt rét kỷ lục (38 ngày) của năm 2008 cả về thời gian và cường độ. Chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của đợt rét này vẫn là sản xuất nông nghiệp. Thời gian qua các địa phương cũng đã hướng dẫn hộ nông dân triển khai các biện pháp phòng chống rét cho cây trồng, vật nuôi nhưng trước dự báo tình hình thời tiết còn diễn biến phức tập cần có biện pháp phòng chống rét hiệu quả hơn nữa.

Số lượng trâu bò chết rét đang tăng nhanh

Theo thống kê chưa đầy đủ của Sở NN&PTNT chỉ trong vòng hơn 10 ngày (từ ngày 8- 1 đến nay) trên toàn tỉnh đã có 192 con trâu, bò, nghé và 440.000 con cá giống, 24.321 kg cá thương phẩm của 8 địa phương Uông Bí, Đôgn Triều, Yên Hưng, Hoành Bồ, Tiên Yên, Bình Liêu, Hải Hà, Móng Cái bị chết rét. Ngoài ra, tại các ao ương cá giống của Trung tâm Khoa học kỹ thuật và sản xuất giống thuỷ sản đã có 179.000 con cá giống bị chết rét. Theo báo cáo của các địa phương số trâu, bò, nghé bị chết rét trong thời gian vừa qua phần lớn là do thói quen chăn thả trên rừng của người dân các xã vùng núi, mặc dù biết có rét đậm kéo dài nhưng không lên rừng lùa thả trâu, bò về chuồng che chắn cẩn thận để tránh rét.

Do làm tốt công tác tuyên truyền vận động nên ở một số địa phương bà con nông dân rất tự giác và chủ động thực hiện các biện pháp chống rét cho vật nuôi như không thả trâu bò trong những ngày giá rét, quây kín chuồng trại, chuẩn bị và dự trữ đủ thức ăn cho gia súc trong những ngày không chăn thả được. Anh Chíu Chăn Nỉ, Trưởng thôn Khe Xóm, xã Phong Dụ (Tiên Yên) cho biết: Ở đây bà con quen với việc chăn thả tự nhiên trên rừng, chỉ lùa trâu, nghé về nhà khi cần bán hoặc giết thịt, chuồng trại không có chỉ đóng mấy cọc ở gần nhà rồi buộc trâu vào đấy. Năm nay từ đầu tháng 1 cán bộ huyện lên thông báo về tình hình thời tiết có thể sẽ có rét kéo dài và hướng dẫn các biện pháp phòng chống rét cho trâu, nghé nên các hộ dân trong thôn đã tự giác đóng cọc quây thành chuồng rồi lùa trâu, nghé về trong những ngày giá rét. Nhiều nhà đã mua cám, ngô về cho trâu ăn trong những ngày không thả lên rừng được và buổi tối thì đốt đống dấm sưởi ấm cho trâu thế nên ở thôn chưa có con trâu, nghé nào bị chết rét trong những ngày vừa qua.

Đồng chí Nguyễn Văn Tám, Trưởng Phòng chăn nuôi (Sở NN&PTNT) cho biết: Toàn tỉnh hiện có 63.778 con trâu, 24.931 con bò những năm qua do ảnh hưởng của tình hình dịch bệnh và thiên tai khắc nghiệt nên số lượng trâu, bò bị giảm đáng kể. Năm nay mặc dù đã chủ động triển khai cấp bách các biện pháp phòng chống rét cho vật nuôi, cây trồng nhưng do rét đậm, rét hại kéo dài nên số gia súc bị chết rét tăng lên nhanh chóng. Nếu thời tiết tiếp tục rét kéo dài như hiện nay thì thiệt hại cho ngành chăn nuôi sẽ rất lớn vì vậy biện pháp cấp bách lúc này là phải che chắn chuồng trại tốt để tránh gió lùa, người dân cần tăng cường lượng thức ăn đảm bảo đủ tinh và thô để tăng sức đề kháng cho trâu, bò, những ngày quá giá rét nhiệt độ xuống dưới 10⁰C cần đốt đống dấm trong chuồng để giữ ấm.

Lúa xuân, cây mầu sinh trưởng kém do rét

Hiện nay toàn tỉnh chỉ còn huyện Yên Hưng và Đông Triều có diện tích cấy lúa xuân sớm nhiều, tính đến trung tuần tháng 1, hai địa phương này đã cấy được trên 250 ha. Mặc dù đã được thực hiện các biện pháp để chống rét như tháo nước giữ ẩm, bón tăng cường phân nhưng do có nhiều ngày rét dưới 12⁰C nên một số diện tích xuân sớm của xã Nam Hoà (Yên Hưng) đã xuất hiện tình trạng vàng lá, đen rễ khả năng chết rét rất cao, những diện tích còn lại của các địa phương cũng đã có biểu hiện giảm quá trình sinh trưởng phát triển do ảnh hưởng của rét. Ngoài ra trên 1.000 ha cây rau màu cũng đã bị chậm quá trình sinh trưởng 5- 10 ngày/lứa.

Bác Nguyễn Văn Hiền, xã Nam Hoà cho biết: Tôi vừa đi thăm ruộng cấy lúa Xuân sớm của gia đình về, thấy những chỗ cạn nước cây đã đổ gục, nhổ lên xem thấy rễ đen chắc những khóm như thế sẽ bị chết rét trong thời gian tới. Những diện tích còn lại gia đình đang cố gắng tháo nước giữ ấm nhưng hy vọng sẽ chống chọi được qua đợt rét này có vẻ rất khó khăn vì qua kiểm tra thấy chỉ còn rảnh ở giữa là còn màu xanh chứ những rảnh phía ngoài đều thấy lá héo rũ.

Còn nhớ đợt rét kỷ lục năm 2008 cũng vào thời điểm bà con nông dân các huyện, thị xã khu vực miền Tây đã cơ bản gieo cấy xong lúa Xuân sớm đã làm cho trên 500 ha bị chết rét. Vụ Xuân năm nay mặc dù diện tích cấy lúa Xuân sớm không nhiều, các địa phương cũng đã kịp chỉ đạo hộ nông dân dừng cấy trong thời gian rét nhưng qua thăm đồng của các phòng chuyên môn nếu rét tiếp tục kéo dài sức chịu đựng của những diện tích đã cấy này giảm nhanh và nguy cơ sẽ có thêm nhiều diện tích bị chết rét. Ngoài ra 198 ha mạ xuân muộn đã gieo dù đã được che phủ nilon rất kỹ nhưng khả năng bị ảnh hưởng do rét cũng rất lớn.

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thuỷ văn Trung ương trong vài ngày tới sẽ có thêm 2 đợt không khí lạnh với cường độ trung bình sẽ tăng cường xuống nước ta và có thể sẽ kéo dài đến hết tháng 1, phá kỷ lục của đợt rét năm 2008. Đây là yếu tố vô cùng bất lợi bởi trong những ngày qua sức đề kháng của đàn gia súc, cây trồng đã bị giảm đáng kể. Trong thời gian qua các địa phương, cơ quan chuyên môn đã thực hiện các biện pháp phòng chống rét cho cây trồng, vật nuôi nhưng số trâu, bò, cá chết rét tăng nhanh trong thời gian qua cho thấy chỉ thực hiện các biện pháp như trước đây chưa đủ mà cần có giải pháp khác hiệu quả hơn như cấp phát vải bạt cho các hộ chăn nuôi để che chắn chuồng trại, hỗ trợ tiền mua thức ăn cho đàn gia súc...