Theo nhận định của Bộ NN&PTNT, vụ xuân năm nay sẽ đối mặt với vô vàn khó khăn do thời tiết, giá vật tư phục vụ sản xuất tăng cao. Để giảm thiệt hại do thiên tai, những yếu tố thị trường, giành thắng lợi trong sản xuất đòi hỏi cơ quan chuyên môn, các địa phương và bà con nông dân cần bám sát tình hình, chủ động các giải pháp ứng phó kịp thời.
Rau màu vụ đông - xuân ở xã Cộng Hoà (Yên Hưng).
Thời tiết bất lợi, giá vật tư tăng cao
Theo lịch sản xuất vụ xuân năm nay toàn tỉnh dự kiến gieo cấy 17.530 ha lúa, phấn đấu tổng sản lượng đạt 88.820 tấn. Miền Tây sẽ cấy trà xuân sớm xong trong tháng 1, trà xuân muộn cấy xong trong tháng 2, miền Đông phấn đấu cấy xong trong tháng 3. Tuy nhiên, do liên tục có các đợt rét đậm kéo dài, có những ngày nền nhiệt độ xuống dưới 15oC đã ảnh hưởng lớn tới tiến độ sản xuất. Đầu tháng 1 vừa qua, chúng tôi đến các huyện Đông Triều, Yên Hưng thấy chưa có chân ruộng dành cho trà xuân sớm nào được gieo cấy, trên đồng cũng chỉ có lác đác vài nông dân, các trà mạ xuân sớm vẫn đang được che phủ nilon giữ ấm. Bác Nguyễn Văn Nhị, xã Nguyễn Huệ (Đông Triều) cho biết: Tôi vừa đi thăm mạ về, thấy mạ đã ra đủ 5 lá để đưa ra ruộng cấy nhưng thời tiết rét đậm như thế này không thể cấy được, tạm thời gia đình tôi vẫn đang che phủ nilon để giữ ấm đợi mấy ngày nữa xem thời tiết thế nào nếu vẫn cứ tiếp tục rét đậm kéo dài có khi phải bỏ trà mạ này đi, gieo mạ mới chuyển sang cấy xuân muộn. Theo dự báo của Tổng cục Khí tượng thuỷ văn, trong những ngày tới thời tiết tiếp tục có nhiều diễn biến phức tạp, trong tháng 1 sẽ xuất hiện rét đậm, rét hại với nền nhiệt độ dưới 9oC, vùng núi có nơi nhiệt độ xuống 2oC-3oC và còn kéo dài. Đây không phải là vụ xuân đầu tiên sản xuất nông nghiệp đối mặt với các đợt rét đậm, rét hại nhưng năm nay do rét đến sớm, cường độ mạnh và được dự báo là sẽ kéo dài nên chắc chắn sẽ ảnh hưởng lớn đến tiến độ.
Cùng nỗi lo về thời tiết diễn biến bất lợi, sản xuất nông nghiệp đang phải đối mặt với sự tăng giá của các loại giống cây trồng, vật tư phân bón. Bắt đầu từ giữa vụ đông xuân năm 2010 giá phân bón các loại đã đồng loạt tăng với mức tăng bình quân từ 500-1.500 đồng/kg như: phân đạm Trung Quốc tăng từ 7.000 đồng lên 8.000 đồng/kg; phân lân từ 3.200 đồng lên 3.800 đồng/kg, phân Kali từ 7.800 đồng lên 8.200 đồng/kg; thuốc bảo vệ thực vật tăng từ 2.000-5.000 đồng/gói. Đối với giá thóc giống do năm 2010 các tỉnh khu vực miền Trung bị lũ lụt, nhiều nơi đã bị mất trắng diện tích cấy thóc giống, lượng thóc giống dự trữ trong dân cũng bị mất vì vậy vụ xuân được dự báo là vụ thiếu giống trầm trọng. Trong thời gian qua giá thóc giống đã tăng cao gần gấp đôi so với vụ xuân năm 2010. Đặc biệt giá giống lúa lai đã tăng từ 30-50% so với vụ trước, có loại giống giá bán đã lên tới 100.000 đồng/kg. Theo các đơn vị cung ứng giống cây trồng ngoài những nguyên nhân trên thì giá giống lúa lai năm nay tăng cao còn do lượng giống lúa lai nhập về từ Trung Quốc ít và giá nhập cao. Ở miền Bắc vào cuối vụ mùa năm 2010 gặp mưa giông đã làm cho lúa bị đổ và tỷ lệ nẩy mầm trên bông cao làm cho sản lượng sản xuất hạt giống lúa vụ mùa bị giảm.
Nông dân xã Hồng Phong (Đông Triều) làm đất chuẩn bị gieo cấy vụ xuân.
Chủ động các giải pháp phòng tránh
Trong khi các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc đang phải “gồng” mình chống hạn cho cây trồng, đảm bảo nước cho sản xuất thì ở Quảng Ninh nguồn nước vẫn cơ bản đảm bảo cho sản xuất vụ xuân 2011. Theo tổng hợp của Chi cục Thuỷ lợi lượng nước ở 22 hồ chứa trên toàn tỉnh tính đến ngày 30-12-2010 đạt gần 200.000m3, tăng trên 56.000m3 so với cùng kỳ năm 2010. Riêng các huyện Bình Liêu, Ba Chẽ do việc cấp nước chủ yếu phụ thuộc vào các đập dâng, phai tạm chắn nước trên sông suối, phụ thuộc nhiều vào diễn biến thời tiết nên có thể xảy ra hạn cục bộ. Như vậy nỗi lo về chống hạn cho cây trồng tạm thời được giải toả nhưng việc phòng chống rét cho cây trồng và vật nuôi lại đang rất cấp bách. Kinh nghiệm chống rét cho lúa xuân trong những năm 2007, 2008 cho thấy nếu không có hướng dẫn và chỉ đạo kịp thời ngay từ đầu vụ rất có thể một số nơi bà con nông dân vẫn tiến hành gieo cấy trong những ngày nền nhiệt độ xuống dưới 15oC.
Đồng chí Trần Đức Diên, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Nhiệm vụ cấp bách trước mắt là nhanh chóng triển khai các giải pháp phòng chống rét cho cây trồng và vật nuôi. Đề nghị các địa phương hướng dẫn bà con nông dân các biện pháp phòng chống rét cho mạ xuân sớm, đàn trâu bò; kiên quyết không để hộ nông dân đưa mạ ra đồng cấy trong những ngày nhiệt độ xuống dưới 15oC; tăng cường bón phân chuồng hoai mục, phân lân, tro bếp để giữ ấm cho mạ xuân sớm và xuân muộn; vệ sinh đồng ruộng tận diệt các ổ sâu bệnh trước khi gieo cấy. Bà con nông dân cần tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của cơ cơ quan chuyên môn về các biện pháp đẩy mạnh sản xuất. Mặc dù lượng nước trữ ở các hồ chứa để phục vụ sản xuất năm nay nhiều hơn mọi năm nhưng không vì thế mà chủ quan, các địa phương cần quản lý chặt chẽ nguồn nước hiện có, tổ chức nạo vét kênh mương, khơi thông dòng chảy đảm bảo dẫn nước và giữ nước trong hệ thống thuỷ lợi. Các huyện như Bình Liêu, Ba Chẽ, Tiên Yên, Cô Tô cần chủ động xây dựng giải pháp chuyển đổi những diện tích không chủ động được nước tưới sang trồng các loại cây chịu hạn, không để bà con nông dân cấy cưỡng gây thất thu như vụ trước. Đặc biệt trước tình hình tăng giá quá cao của các loại vật tư, giống cây trồng thiết nghĩ tỉnh, các địa phương cần có biện pháp hỗ trợ cho bà con nông dân để yên tâm sản xuất, giành năng suất cao trong vụ xuân 2011.
