Ủy viên BCH Hiệp hội bán lẻ Việt Nam Vũ Vinh Phú dự báo: Người tiêu dùng sẽ có cơ hội lựa chọn nhiều dịch vụ hợp lý và đảm bảo các tiêu chuẩn sức khoẻ và vệ sinh an toàn thực phẩm khi Việt Nam mở cửa thị trường bán lẻ cạnh tranh (1/1/2009) với sự có mặt của nhiều Tập đoàn lớn.
Điều này cũng đồng nghĩa với việc sẽ có khoảng 10 - 20% DN trong nước có nguy cơ phá sản do không thể cạnh tranh được với những "gã khổng lồ" trong làng bán lẻ thế giới tại Việt Nam như Metro, Big C, Parkson...
Không còn cảnh sốt hàng, sốt giá cục bộ
Việc mở cửa thị trường bán lẻ của Việt Nam tới đây sẽ là cơ hội để các tập đoàn bán lẻ nước ngoài nhắm đến bởi đây là một thị trường coi là hấp dẫn nhất nhì châu Á với dân số trẻ, đông (chiếm tới 86 triệu dân), doanh số bán hàng từ 40 tỷ USD/năm.
Ngoài những Tập đoàn lớn đã xuất hiện thời gian qua như Big C, Parkson..., hiện Tập đoàn Dairy Farm (Singapore) cũng đã nộp đơn xin thành lập với 100% vốn nước ngoài, Lotte (Hàn Quốc) tham gia vào thị trường Việt Nam thông qua hình thức liên doanh, hai tập đoàn hàng đầu thế giới Wallmart (Mỹ) và Carrefour (Pháp) cũng đang bắt đầu "nhòm ngó" tới thị trường đầy tiềm năng này.
Theo ông Phú, khi những "người khổng lồ" như: Big C, Parkson, World mark, Metro... hoạt động tại Việt Nam với tiềm lực tài chính rất mạnh, kinh nghiệm kinh doanh, có thị phần và mạng lưới toàn cầu, thì người tiêu dùng sẽ có cơ hội lựa chọn nhiều dịch vụ hợp lý và đảm bảo các tiêu chuẩn sữa khoẻ và vệ sinh an toàn thực phẩm.
Đặc biệt, việc cung ứng nguồn hàng sẽ hết sức dồi dào chứ không xảy ra tình trạng "sốt" hàng hoá cục bộ trong những dịp cao hiểm như lễ, tết, thiên tai... đối với mặt hàng thiết yếu như hàng gạo, sữa bột, rau xanh... Siêu thị nào giữ được giá cả ổn định sẽ dành thắng lợi
Với khả năng đó, họ có thể có thể lấy hàng từ Băng Kốc (Thái Lan) hỗ trợ cho Hà Nội, hoặc hỗ trợ hàng từ Hà Nội cho Bắc Kinh nếu cần.
Khoảng 20% DN có nguy cơ phá sản
Trong khi người tiêu dùng có lợi thấy rõ nếu mở cửa thị trường bán lẻ thì ông Phú cho rằng, khả năng nhiều DN Việt Nam phải phá sản do sức ép cạnh tranh với những "người khổng lồ" như Metro, Big C hay Parkson quá lớn, trong khi tiềm lực của DN yếu (thể hiện ở hạ tầng thương mại yếu và yếu cả về nguồn nhân lực).
Đặc biệt, vấn đề thương hiệu của DN chưa được xây dựng, tính liên kết hợp tác yếu. Hiệp hội siêu thị có 21 thành viên nhưng số thành viên tích cực hiện nay mới được 50-60%, còn lại là trễ nải. Hầu hết hàng hoá trong các siêu thị tới 70% là hàng ký gửi.
Một điểm yếu nữa là phần lớn các DN Việt Nam mở siêu thị thì rất nhanh nhưng không có chiến lược kinh doanh, không tạo ra được cái riêng. "Nguy cơ phá sản, bị sáp nhập và thôn tính của DN trong nước trở nên rõ ràng hơn nếu họ không có chiến lược kinh doanh rõ ràng", ông Phú cảnh báo.
Một nguy cơ có thể nhìn thấy nữa là các nhà sản xuất Việt Nam bị ép giá. Đầu tiên các DN bán lẻ quốc tế sẽ cung cấp vốn, công nghệ để trồng rau, nuôi thịt...Đến lúc thu hoạch, giá sẽ do chính các DN này quyết định thay vì giá đưa ra của các nhà sản xuất.
Với bức tranh không mấy lạc quan đó, ông Vũ Vinh Phú dự báo: Sẽ có khoảng 10 - 20% DN trong nước bị phá sản do không thể trụ lại môi trường cạnh tranh khắc nghiệt
Để tự cứu mình, trước hết DN phải thay đổi chiến lược và tư duy kinh doanh, không nên trông chờ, ỷ lại vào nhà nước, chấp nhận quy luật cạnh tranh đào thải, tôn trọng đối thủ kinh doanh.
"Phải liên kết lại, phải đào tạo lại đội ngũ cho chuyên nghiệp hơn. Tăng quyền cho Hội trong việc xử lý DN nếu vi phạm đồng thời Hội cũng chịu trách nhiệm trước DN nếu không đảm bảo quyền lợi chính đáng tốt nhất cho DN. Nhà nước cũng nên xây dựng luật bán lẻ, xây dựng quy hoạch phát triển thương mại cho rõ ràng", ông Phú đề xuất.
