Là một xã miền núi, kinh tế chủ yếu là phát triển nông, lâm nghiệp, nhưng trước đây Sơn Dương (huyện Hoành Bồ) đã có nhiều năm lao đao với các cánh đồng lúa năng suất thấp.
Điều này là do hệ thống tưới tiêu kém nhưng một phần do các thửa ruộng của Sơn Dương manh mún rải rác, rất khó cho việc đầu tư các công trình tưới tiêu, hoặc đầu tư tốn kém nhưng không mang lại hiệu quả cao.
Lợn rừng được nuôi ở gia đình anh Lý Văn Thành, thôn Vườn Rậm.
Để khắc phục tình trạng này, UBND xã Sơn Dương đã chỉ đạo bà con phát triển các loại cây có khả năng chịu hạn tốt như ngô, mía, keo tai tượng trên diện tích hàng trăm ha. Từ đó đã cải thiện đáng kể về kinh tế cho người dân. Đặc biệt, trong những năm gần đây, Sơn Dương còn đẩy mạnh nuôi động vật hoang dã, như nhím, lợn rừng v.v... Điều đáng nói là các mô hình nuôi động vật hoang dã ở Sơn Dương đều đem lại hiệu quả, mặc dù nhiều gia đình lần đầu tiên thực hiện mô hình này. Sơn Dương đã chớp lấy cơ hội phát triển nuôi lợn rừng khi nhận thấy nghề nuôi lợn rừng được nuôi thí điểm ở xã Tân Dân năm 2007 phát triển tốt. Đến nay, nghề nuôi lợn rừng đã và đang trở thành thế mạnh của Sơn Dương. Năm 2010, đã có 5 hộ ở Sơn Dương nuôi lợn rừng, đưa tổng số lợn rừng của cả xã hiện là 70 con.
Chúng tôi đến thăm thôn Vườn Rậm, là thôn nuôi lợn rừng nhiều nhất của xã. Anh Lý Văn Thành, dân tộc Dao, là một trong những hộ nuôi lợn rừng nhiều của thôn. Anh Thành cho biết: "Nuôi lợn rừng là nhàn nhất, còn dễ hơn nuôi lợn nhà, chỉ có điều vốn đầu tư ban đầu hơi cao, lại phải có diện tích đất rộng, nên nhiều người còn ngại không dám làm. Thế nhưng "đắt lại sắt ra miếng", vì lợn rừng ăn tạp, khỏe mạnh nên chẳng sợ gì dịch "tai xanh, tai đỏ". Lợn rừng rất phù hợp với khí hậu thiên nhiên miền núi Hoành Bồ, vì trước đây chúng sống tự nhiên ở đây rất nhiều, khi đó chẳng ai nuôi mà chúng còn phát triển được nữa là... Hiện trong chuồng nhà tôi đã có 20 con. Ngoài sự hỗ trợ của huyện, xã, gia đình tôi phải "cắm" sổ đỏ vào ngân hàng mới có vốn đầu tư. Nhưng tôi chẳng lo, vì biết mình đầu tư vào đúng chỗ...".
Ông Nguyễn Thanh Bình, ở thôn Vườn Cau, cũng tỏ ra rất lạc quan khi đầu tư vào nuôi nhím. Ông Bình cho biết: "Cách đây vài năm khi mới nuôi nhím, tôi cũng lo lắm, vì vốn liếng phải đi vay, kinh nghiệm thì chưa có, làm ăn nhỡ thua lỗ thì sao. Hồi đó tôi nuôi 2 đôi nhím suốt 2 năm mà chúng không chịu sinh nở. Tôi nghĩ ngợi đến mất ăn mất ngủ: "Thế này là cầm chắc cái lỗ rồi". Bây giờ thì vô tư đi, tôi rút ra kinh nghiệm rằng: "Con nhím vốn xuất phát là động vật hoang dã, nên nó cũng cần phải có thời gian quen với môi trường nuôi nhốt thì chúng mới sinh sản được". Rồi ông nói tiếp:
"-Nhím là động vật phàm ăn, cái gì cũng ăn, thảo nào mà cái dạ dày nó tốt cũng phải. Cũng vì thế mà người nuôi càng dễ tìm thức ăn đầu tư rẻ tiền cho nhím, lại đỡ lo nó mang bệnh tật. Nhím tiêu thụ rất tốt trên thị trường, chẳng phải lo gì biến động về giá cả. Cách đây một năm, tôi bán đôi nhím từ 4-6 kg khoảng 16-17 triệu đồng, thì nay cũng một đôi như vậy tôi bán được 22-24 triệu đồng. Năm nay gia đình tôi đã xuất chuồng được 2 đợt nhím, trong chuồng nhà tôi thì lúc nào cũng có vài đôi".
Không chỉ phát triển chăn nuôi các loài động vật rừng, Sơn Dương còn phát triển thế mạnh về rừng từ việc trồng keo. Năm 2010, Sơn Dương đã tiến hành ươm trồng 4 triệu cây keo giống, số keo này không những chỉ cung cấp cho các hộ trồng keo trong xã mà cấp cho cả các hộ trồng keo các xã lân cận. Từ đầu năm 2010 đến nay Sơn Dương đã trồng mới được 67 ha rừng, và khai thác được 71 ha rừng trồng. Đối với ông Hoàng Ngọc Bảo, thôn Vườn Rậm, việc trồng keo đã giúp ông từ khó khăn vươn lên thành hộ khá. Ông Bảo đã xây được ngôi nhà kiên cố từ trồng keo. Ông Bảo kể: "Trước đây tôi ở ngôi nhà cũ xiêu vẹo, khổ lắm. Năm 2004, khu đất đồi phía sau nhà tôi lại sạt lở làm đổ một gian nhà. Cơn bão số 7 năm đó, xã phải cử cán bộ xuống giúp gia đình tôi tránh bão. Sau đó cán bộ xã hướng dẫn tôi viết đơn xin vay 10 triệu đồng theo tiêu chuẩn hộ nghèo, tôi được huyện hỗ trợ thêm 6 triệu đồng. Tôi dùng số tiền đó vào đầu tư trồng 2 ha keo tai tượng, khi keo thu hoạch, tôi làm được nhà kiên cố, lại trả được nợ, khỏi lo mùa mưa bão...".
Có thể nói, từ một xã mà kinh tế chủ yếu phụ thuộc vào cây lúa, Sơn Dương đã tạo được sự bứt phá từ việc phát huy lợi thế của rừng để nâng cao đời sống của người dân. Năm 2010, Sơn Dương là 1 trong 4 xã đầu tiên của huyện Hoành Bồ được chọn thí điểm trong phong trào xây dựng nông thôn mới theo Đề án xây dựng nông thôn mới của tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2010-2020.
