Theo đánh giá của Chi cục Bảo vệ thực vật (BVTV) tỉnh, thời gian gần đây nhận thức về sử dụng thuốc BVTV của người dân, nhất là người dân ở các vùng chuyên canh, đã được nâng lên rất nhiều...
Hiện nay vùng rau Tiền An đã thâm canh 8 lượt cây trồng/vụ, tăng thu nhập lên hàng trăm triệu đồng/ha.
Từ nhận thức này nên thời gian qua, chính quyền xã Việt Dân đã tăng cường phối hợp với Trạm BVTV huyện, thông báo đến từng hộ trồng na các loại thuốc BVTV được phép sử dụng, khuyến cáo tác hại của những loại thuốc ngoài danh mục, có độc tính cao; đồng thời đề ra biện pháp xử lý cứng rắn đối với hộ nào vi phạm quy định trên. Vụ na vừa qua, lần đầu tiên xã mở 3 lớp tập huấn về sử dụng thuốc BVTV tại 3 thôn trồng na nhiều là các thôn Phúc Thị, Cửa Phúc, Cây Thị. Đồng thời yêu cầu các hộ trồng na ký cam kết, nếu vi phạm sẽ bị xã lập biên bản không cho xuất na ra khỏi vườn. Cũng theo anh Mẫn, Việt Dân còn đang đề nghị với huyện bổ sung thêm một cán bộ IPM chuyên theo dõi dự báo tình hình sâu bệnh của cây na để hướng dẫn người dân cách phòng, chống sâu bệnh hiệu quả nhất, đồng thời quản lý việc sử dụng thuốc BVTV trên cây na. Từ đó, ý thức bảo vệ thương hiệu của người trồng na Việt Dân đã được nâng lên rất nhiều. Có lẽ bởi vậy nên quả na Việt Dân hiện nay khá được thị trường ưu chuộng, lượng tiêu thụ lớn. Giá na Việt Dân bao giờ cũng ổn định và cao hơn một số vùng na của các tỉnh như Bắc Giang, Bắc Ninh, Hưng Yên...
Ngoài vùng na Việt Dân, Đông Triều còn một vùng chuyên canh cây ăn quả khác nữa là vùng vải Bình Khê. Những năm trước đây, người dân Bình Khê cũng sử dụng nhiều loại thuốc BVTV trôi nổi. Và hậu quả là trong khi các vùng vải khác như Lục Ngạn (Bắc Giang) chẳng hạn, được giá thì vải Bình Khê luôn bị xếp loại 2 với giá bán ra bao giờ cũng thấp hơn. Thậm chí chỉ khi các vùng vải của tỉnh bạn khan hàng thì Bình Khê mới vớt được những khách hàng lớn. Chị Nguyễn Thị Nhân, một người trồng nhiều vải của Bình Khê, nói: Do dân kém hiểu biết, sử dụng thuốc BVTV một cách bừa bãi nên cây thì ra nhiều quả đấy nhưng giá lại thấp, thời kỳ chậm hàng, chẳng có ai mua, phải bán tống bán tháo... Từ những thiệt thòi ''nhãn tiền'' ấy, người trồng vải Bình Khê cũng đã tự bảo nhau nâng cao chất lượng sản phẩm. 5 năm trở lại đây, dân trồng vải ở Bình Khê đã sử dụng các loại thuốc BVTV theo sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông. Và mặc dầu gần đây vải quả rớt giá, song như anh Long, một người chuyên canh vải ở đây thì càng trong tình hình khó khăn, càng phải thực hiện nghiêm túc các quy định về sử dụng thuốc BVTV, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm lấy lại uy tín trong lòng người tiêu dùng...
Với các vùng chuyên canh cây ăn quả thì vậy, còn các vùng chuyên canh rau, màu thì sao? Vùng rau Cộng Hoà (Yên Hưng) chỉ có trên 70 héc ta, nhưng những năm gần đây giá trị sản lượng từ cây rau đạt lớn từ 200-300 triệu đồng/héc ta, cao hơn từ 10-15 lần so với trồng lúa, chính là do trong nhiều năm liên tục, rau Cộng Hoà luôn khẳng định được chất lượng. Cộng Hoà luôn cung cấp một số lượng lớn rau xanh trên thị trường tỉnh. Hiện nay hàng ngày có khoảng 15 chuyến xe chuyên chở khoảng 40 tấn rau xanh đi các nơi. Rau Cộng Hoà không chỉ được các bà nội trợ chấp nhận mà cả các bếp ăn của các đơn vị, doanh nghiệp, nhất là các nhà hàng, khách sạn, đặt mua. Theo chị Nguyễn Thị Minh Tâm, cán bộ khuyến nông xã, có được uy tín về thương hiệu ấy là bởi người dân Cộng Hoà nắm chắc kiến thức và rất có ý thức trong cách thức sử dụng các loại thuốc BVTV. Họ không sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc hay các thuốc có tính độc trên cây rau. Hiện tại, theo quan sát của chúng tôi, hầu hết các hộ trồng rau Cộng Hoà chỉ ưng mua thuốc BVTV tại 2 điểm bán ở xã Tiền An.Trong khi đó, ở xã Cộng Hoà lại không có điểm bán thuốc BVTV nào. Hỏi Chủ tịch UBND xã Cộng Hoà, anh Nguyễn Tiến Biên, thì được biết do hai điểm bán thuốc BVTV kia rất giữ chữ tín nên khó có cửa hàng nào, dù ở ngay trên địa bàn xã, lại cạnh tranh nổi. Hỏi thêm một người dân chuyên canh rau ở Cộång Hoà là anh Nguyễn Văn Thành, mới hay, các điểm bán thuốc Tiền An là của gia đình cán bộ Trạm BVTV huyện, mua ở đó đã ''có bảo hành” lại còn được hướng dẫn cách sử dụng tỉ mỉ... Tiền An cũng là vùng chuyên canh cây rau của Yên Hưng. Tuy mới được quy hoạch thành vùng rau tập trung nhưng đến nay diện tích trồng rau của Tiền An đã lên đến 172 héc ta. Xác định trong những năm tới đây cây rau sạch sẽ chiếm lĩnh thị trường và cho giá trị cao nên từ năm 2005 Tiền An đã đăng ký quy hoạch vùng rau an toàn. Để thực hiện được việc này, xã đã phân công 3 cán bộ khuyến nông làm nhiệm vụ chủ yếu là trực giám sát các quy trình trồng, chăm sóc, thu hoạch rau, cách thức sử dụng các loại thuốc BVTV. Đồng thời cũng đã đầu tư hoàn thiện nhiều hệ thống kênh mương tưới tiêu chính nhằm tăng cường tưới tiêu, giảm thiểu sử dụng các loại thuốc BVTV không thiết yếu. Bởi vậy đến nay Tiền An đã được huyện công nhận 104 héc ta rau đạt tiêu chuẩn an toàn. Anh Bùi Khánh Trọng, cán bộ văn phòng xã Tiền An, nói: - Là vùng rau mới nên Tiền An đặt tiêu chuẩn chất lượng lên hàng đầu. Muốn vậy bắt buộc chúng tôi phải quan tâm quản lý việc sử dụng thuốc BVTV sao cho thật đúng quy định, phù hợp với tiêu chuẩn đề ra...
Thực tế qua kiểm định của các phòng chức năng huyện, cây rau Tiền An tuy chưa đạt tiêu chuẩn rau sạch nhưng bước đầu đã đạt được các tiêu chuẩn của cây rau an toàn, trong đó có yêu cầu sử dụng hợp lý về loại thuốc, liều lượng, thời gian sử dụng thuốc BVTV.
Ngoài các vùng chuyên canh rau, quả kể trên, các vùng chuyên canh cây trồng khác như vùng rau Cẩm Đông (Cẩm Phả), vùng hoa thị trấn Trới (Hoành Bồ) v.v... đều đang ngày càng có ý thức về việc sử dụng thuốc BVTV. Theo đánh giá của Chi cục BVTV tỉnh thì đây là những vùng canh tác từ lâu nên người dân đã có kinh nghiệm, ngoài ra sản phẩm ít nhiều đã có tiếng trên thị trường nên không chỉ người dân mà các cơ quan chức năng địa phương cũng quan tâm giám sát các tiêu chuẩn đảm bảo chất lượng. Đối với công tác quản lý, sử dụng thuốc BVTV trên các vùng trồng mới như cây chè Đầm Hà, cây dong giềng Bình Liêu v.v... hiện cũng đang được hướng dẫn, giám sát chặt chẽ. Anh Trần Đức Thuỷ, Chi cục trưởng Chi cục BVTV tỉnh, cho biết thêm: Hiện Chi cục đang phối hợp với Đầm Hà để xây dựng quy trình sản xuất chè sạch, trong đó có những tiêu chuẩn rất chặt chẽ về sử dụng thuốc BVTV. Mục tiêu là trong thời gian tới, chè Đầm Hà sẽ là sản phẩm có chất lượng trên thị trường...
