Chỉ sau vài tháng so với đợt tăng giá sữa vào tháng 2-3.2010, mặt hàng sữa trên thị trường lại ngấp nghé một đợt sóng tăng giá.
Lý do tăng vẫn là “điệp khúc” cũ
Theo các đại lý, hiện đã có 3 nhãn hiệu sữa được thông báo tăng giá, gồm Dumex điều chỉnh giá cho 17 loại sữa bột với mức tăng khoảng 10%, Friesland Campina VN tăng giá một số sản phẩm sữa nước, sữa đặc với mức tăng khoảng 5-7% và đầu tháng 8 có thêm nhãn hiệu sữa XO tăng 2,5% các loại sữa bột. Một số cửa hàng chuyên kinh doanh mặt hàng sữa khu vực đường Nguyễn Thông, quận 3 (TPHCM) còn cho biết, các nhãn hiệu sữa bột khác cũng đang có dự định điều chỉnh giá trong đợt này.
Lý do tăng giá sữa đợt này được các hãng đưa ra không khác so với những đợt tăng giá trước, đều xoay quanh nguyên nhân ảnh hưởng từ giá nguyên liệu sữa thế giới, tỉ giá và chi phí kinh doanh tăng. Riêng nhà phân phối nhãn hiệu sữa XO cho rằng, nguyên nhân tăng giá sữa đợt này do 2 năm qua sữa XO không tăng giá, Tập đoàn sữa Nam Yang từ Hàn Quốc đã yêu cầu tăng 30%, nhưng nhà phân phối tìm mọi cách để chỉ tăng giá 2,5% một số loại sữa bột.
Trong khi đó, theo phòng tiếp thị Liên hiệp HTX thương mại Saigon Co.op, đơn vị này vừa nhận được thông báo điều chỉnh giá mức 5-7% của nhãn hiệu Dutch Lady đối với mặt hàng sữa nước và sữa đặc. Theo các siêu thị, cùng với đợt điều chỉnh giá này, loại sữa nước Cô gái Hà Lan thay đổi bao bì mới, nên nhiều người tiêu dùng không nhận biết rõ sự thay đổi giá và dễ dàng chấp nhận. Thay đổi bao bì song song với điều chỉnh giá là một trong số những chiêu thức thường được các hãng sữa áp dụng.
Liệu có hợp lý?
Theo Cục Quản lý giá, trong tháng 1, sữa của Abbott, Mead Johnson, Friesland Campina Việt Nam... đã tăng giá 7 – 9% so với giá bán trong tháng 12.2009. Trong tháng 2, giá nhiều mặt hàng sữa nước, sữa bột, sữa chua của Vinamilk bán lẻ trên thị trường tăng thêm khoảng 8%. Đến tháng 3, Dumex, Meiji, Milax... cũng điều chỉnh giá cho một số sản phẩm với mức tăng 8 – 10%. Thế nên, theo Cục Thống kê TPHCM, so với tháng 12 năm ngoái, tính đến tháng 6.2010, giá sữa trên thị trường đã tăng 8,56%. Nay với đợt tăng giá diễn ra vào cuối tháng 7 và đầu tháng 8 này, tỉ lệ tăng giá sữa trên thị trường Việt Nam trong năm 2010 này nhiều khả năng sẽ vượt qua con số 10%.
Liệu mức tăng giá này có hợp lý chưa, khi giá sữa trên thị trường thế giới hiện vẫn chưa tăng đến mức 4.500USD/tấn như dự báo cũng như giá đỉnh điểm trước đây. Vào thời điểm giữa tháng 7, giá sữa tại các sàn giao dịch thế giới vẫn đang ở mức 3.500 – 3.775USD/tấn sữa nguyên kem và 2.800 – 3.100USD/tấn sữa gầy. Mặt khác, tỉ giá USD trong thời gian gần đây cũng không biến động nhiều đến mức các nhà phân phối, kinh doanh phải điều chỉnh giá sản phẩm 5-10%.
Trước tình hình này, đã đến lúc cần có chính sách hữu hiệu để các hãng sữa không liên tục tăng giá trong năm. Gần đây, các sở, ngành, UBND các tỉnh, thành như Hà Nội, TPHCM đã đề ra những chương trình bình ổn giá các mặt hàng lương thực – thực phẩm thiết yếu. Thế nhưng, mặt hàng sữa vẫn chưa được có tên trong danh sách các mặt hàng tham gia bình ổn giá. Trong khi đó, đây lại là mặt hàng liên tục tăng giá trong năm và người tiêu dùng đành phải chấp nhận mua, dù giá nào.
| Bó tay với tăng giá sữa Trong khi Bộ Tài chính vẫn đang loay hoay với việc chỉnh sửa thông tư để quản lý thì ngoài thị trường, giá sữa lại tăng. Có một thực tế là từ cuối năm 2009, Bộ Tài chính đã tiến hành thanh tra giá sữa và thị trường sữa. Khi đó, Bộ Tài chính cho rằng đã nhận thấy những kẽ hở trong quy định quản lý thị trường sữa. Ngay sau đó, Bộ Tài chính từng cho biết là hạn chót 30.4 sẽ tiến hành sửa đổi quy định này, nhằm thắt chặt quản lý giá sữa. Đại diện Bộ Tài chính cũng thừa nhận, qua tổng kết việc giá sữa tăng cao trong thời gian qua, cơ quan này đã nhận thấy những bất cập trong công tác quản lý. Mặc dù vậy cho đến nay, cơ quan này vẫn chưa thể hoàn tất văn bản quy phạm pháp luật để thiết lập lại trật tự thị trường sữa. Đầu tháng 7.2010, đại diện Bộ Tài chính cho biết, nhiệm vụ đặt ra trong 6 tháng cuối năm 2010 là “bịt” cho được những bất cập trong các quy định hiện hành về giá sữa. Cụ thể, với thông tư 104 hướng dẫn thi hành Nghị định 75 của Chính phủ về Pháp lệnh Giá quy định, DN có 50% vốn sở hữu nhà nước trở lên ở trong vốn điều lệ phải đăng ký giá. Thế nhưng tại Việt Nam, hầu hết các liên danh sữa, DN đều không đạt được tỉ lệ vốn sở hữu nhà nước cao như vậy. Thành ra, cơ quan quản lý đã không yêu cầu được các Cty này phải niêm yết giá. Một điểm bất cập khác trong thông tư số 104 là các quy định về thời gian tối thiểu của các lần tăng giá. Theo quy định trong thời gian tối thiểu 15 ngày liên tục, giá bán lẻ sữa tăng từ 20% trở lên so với giá thị trường trước khi có biến động, cơ quan chức năng có quyền áp dụng các biện pháp bình ổn giá. Tuy nhiên, trên thực tế, mỗi lần điều chỉnh, các hãng sữa chỉ tăng khoảng 5% - 7% giá bán – có nghĩa là nằm dưới mức quy định 20%.Do vậy, chưa khi nào cơ quan quản lý thấy sự tăng giá là vô lý để can thiệp. Nhận mặt được những bất cập và không phù hợp trong quản lý, điều hành chính sách, thế nhưng cơ quan quản lý lại chưa thể đưa ra được biện pháp hữu hiệu hơn. Trong khi... chờ chính sách thì sữa ngoại lại thêm một lần tăng giá. |
