Tăng cường kiểm tra việc thực hiện các quy định về niêm yết giá

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, của tỉnh về triển khai các giải pháp kiềm chế lạm phát, ổn định thị trường, Chi cục Quản lý thị trường (QLTT) tỉnh đã xây dựng kế hoạch tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt là việc chấp hành các quy định của Nhà nước về giá. Sau hơn 3 tháng triển khai, tình hình thị trường trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến tích cực, đảm bảo cân đối cung - cầu, góp phần duy trì tăng trưởng kinh tế và kiềm chế lạm phát. Tuy nhiên, qua đó cũng cho thấy công tác quản lý Nhà nước về giá còn nhiều bất cập, chưa thường xuyên.

* Những kết quả bước đầu

Mục đích hoạt động niêm yết giá là góp phần bình ổn giá, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân sản xuất kinh doanh, của người tiêu dùng và lợi ích của Nhà nước, thực hiện văn minh thương mại. Để tăng cường kiểm tra, kiểm soát thị trường, kiểm soát việc chấp hành các quy định của Nhà nước về giá, chống hàng giả, Chi cục QLTT đã triển khai kế hoạch đến từng Đội. Trước mắt, các Đội QLTT tập trung kiểm tra việc thực hiện niêm yết giá và bán theo giá niêm yết các nhóm mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất và tiêu dùng như: Xăng dầu, sắt thép, xi măng, phân bón, thuốc trừ sâu, thuốc chữa bệnh, lương thực, thực phẩm..., đảm bảo mọi tổ chức, cá nhân kinh doanh trên địa bàn thực hiện đầy đủ các quy định về đăng ký giá, kê khai giá, niêm yết giá và bán hàng theo đúng giá niêm yết.

Bên cạnh đó, Chi cục cũng đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền, phổ biến và vận động trên 10.000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh ký cam kết thực hiện các quy định của pháp luật trong hoạt động thương mại, trọng tâm là các doanh nghiệp kinh doanh các mặt hàng thiết yếu.  Sau hơn 3 tháng triển khai, Chi cục QLTT tỉnh đã xử lý 53 doanh nghiệp, hộ kinh doanh vi phạm về niêm yết giá. Nhiều tổ chức, cá nhân kinh doanh đã ký cam kết thực hiện niêm yết giá và bán theo giá niêm yết. Đặc biệt, những hộ kinh doanh nhóm hàng vật liệu xây dựng, vật tư nông nghiệp, thuốc chữa bệnh... đã thực hiện tương đối nghiêm túc việc niêm yết giá. Đối với các cửa hàng tạp hoá, do lượng hàng hoá nhiều, tốc độ lưu chuyển nhanh nên nhiều cửa hàng đã sử dụng hình thức dán luôn giá bán lên hàng hoá bằng loại giấy dính có kích cỡ nhỏ, dễ thay đổi, thuận lợi cho việc sắp xếp hàng hoá. Chị Hoàng Lan, bán hàng tạp hoá tại chợ Hạ Long II cho biết: Việc niêm yết giá có thuận lợi là quản lý hàng hoá dễ dàng, nhanh chóng, khách hàng không phải mặc cả, giảm thời gian mua hàng... Cửa hàng tôi cũng đã thực hiện niêm yết giá đối với một số mặt hàng có giá tương đối ổn định nên khách hàng cũng đã quen với việc mua hàng theo giá niêm yết. Tuy vậy, với cửa hàng tạp hoá như chúng tôi khi thực hiện niêm yết giá nhất là việc tuân thủ các điều kiện, hình thức niêm yết giá gặp nhiều khó khăn bởi có quá nhiều mặt hàng và nhiều loại hàng giá trị rất nhỏ trong khi diện tích cửa hàng có giới hạn nên không thể trưng bày tất cả các mặt hàng được.
những bất cập,

* Tồn tại cần khắc phục

Tuy nhiên, việc chấp hành các quy định về giá, bán hàng theo giá niêm yết của các doanh nghiệp, hộ kinh doanh còn mang tính hình thức, đối phó với các cơ quan chức năng. Một số cơ sở kinh doanh chưa nghiêm túc thực hiện niêm yết giá, hoặc thực hiện nhưng mang tính hình thức. Nhiều chủ cơ sở kinh doanh cho rằng, việc thực hiện niêm yết giá gặp nhiều khó khăn do giá cả các loại hàng hoá có sự biến động lớn trong thời gian vừa qua, đặc biệt là ảnh hưởng của việc tăng lương và tăng giá xăng dầu. Có một thực tế đang diễn ra phổ biến là các cơ sở kinh doanh vẫn niêm yết giá cao hơn so với giá bán hàng thực tế bởi cho rằng khách hàng vẫn có thói quen trả giá. Chính vì thế, tình trạng niêm yết một đằng, bán hàng một nẻo đã làm giảm niềm tin của người mua hàng. Đa phần khách hàng vẫn cho rằng, việc niêm yết giá giống như việc quy định  mức “giá trần” còn thực tế giá bao nhiêu lại do sự mặc cả giữa hai bên. Qua khảo sát một số chợ tại Móng Cái, Cẩm Phả, Hạ Long,...  chúng tôi thấy phần nhiều bảng giá đều treo không đúng nơi quy định, và không niêm yết hết các mặt hàng. Chợ Hạ Long I được các đoàn kiểm tra của tỉnh, ngành đánh giá cao về hoạt động niêm yết giá nhưng việc bán theo giá niêm yết thì vẫn còn phải xem xét lại. Móng Cái là một trong hai trung tâm thương mại lớn của tỉnh có quan hệ chặt chẽ với thị trường hàng hoá Trung Quốc, giá hàng hoá thay đổi từng ngày theo tỷ giá đồng Nhân dân tệ nên việc niêm yết giá là rất khó khăn cho các hộ kinh doanh. Để thực hiện tốt nhiệm vụ bình ổn thị trường, Đội QLTT Móng Cái đã tích cực tuyên truyền và vận động gần 300 hộ kinh doanh ký cam kết thực hiện các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh thương mại. Phối hợp với ban quản lý các chợ, các trung tâm thương mại, siêu thị trên địa bàn tuyên truyền để các hộ kinh doanh người Trung Quốc hiểu và chấp hành đúng các quy định của pháp luật Việt Nam về niêm yết giá, bán theo giá niêm yết. Tuy vậy, qua khảo sát tại chợ Móng Cái I, Móng Cái II, nhiều hộ kinh doanh vẫn cho rằng: Niêm yết giá vẫn chỉ là hình thức, bởi giá niêm yết cho phép chủ hàng hưởng lợi nhuận tối đa là 10% nhưng nhiều khi ế ẩm vẫn phải bán rẻ hơn hoặc ngược lại, những dịp đắt hàng phải bán cao hơn để bù chi phí.  Điều đó cho thấy nhận thức của các chủ cửa hàng về niêm yết giá và bán theo giá niêm yết còn hạn chế. Theo lộ trình cam kết, từ 1-1-2009, Việt Nam sẽ mở cửa hoàn toàn thị trường bán lẻ. Do vậy nếu các chủ cửa hàng không nhanh chóng thiết lập được một phong cách bán hàng văn minh, tạo được niềm tin ở người tiêu dùng về chất lượng, giá cả sản phẩm thì chắc chắn thị trường bán lẻ sẽ rơi vào tay các tập đoàn phân phối lớn, sẽ không còn “đất” cho các cửa hàng kinh doanh nhỏ lẻ, bán hàng theo “ngẫu hứng”.

 Để thực hiện hiệu quả Pháp lệnh giá, bên cạnh việc tích cực tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân  kinh doanh tự giác thực hiện niêm yết giá và bán hàng theo giá niêm yết thì Chi cục QLTT tỉnh cần tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm.