Trước diễn biến phức tạp của thời tiết hanh khô với những đợt nắng nóng kéo dài, nguy cơ xảy ra cháy rừng là rất cao. Vì vậy, các lực lượng chức năng, chính quyền địa phương, chủ rừng, công ty lâm nghiệp ở Quảng Ninh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm ngăn chặn nguy cơ cháy rừng trên địa bàn.
Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Tiên Yên hiện đang quản lý tổng diện tích gần 7.000ha rừng, trong đó có 4.300ha rừng sản xuất, diện tích còn lại là rừng phòng hộ đặc biệt xung yếu. Địa bàn quản lý rộng lớn, địa hình đồi núi phức tạp dẫn đến những áp lực trong công tác phòng chống cháy rừng (PCCR) khi bước vào mùa hanh khô cuối năm.
Để chủ động ứng phó, ban lãnh đạo công ty đã chỉ đạo và nâng mức cảnh báo lên tối đa. Đơn vị đã cắt cử, duy trì nghiêm lực lượng tuần tra liên tục tại các điểm xung yếu, bố trí nhân sự trực 24/24h tại các chòi canh lửa, nhằm kịp thời phát hiện, xử lý ngay khi xuất hiện khói. Công ty cũng rà soát, đầu tư mua sắm và bảo dưỡng đầy đủ các phương tiện chữa cháy chuyên dụng, từ máy thổi gió, cưa xăng đến các dụng cụ thủ công.
Công ty đã thành lập Ban Chỉ đạo trung tâm và các tiểu ban PCCR trực thuộc ngay tại các cơ sở đội sản xuất để duy trì khả năng cơ động cao, sẵn sàng huy động nhân lực tại chỗ để dập tắt đám cháy kịp thời, không để bùng phát trên diện rộng.
Trên cơ sở làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền của lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương, tinh thần chủ động, tự giác của người dân được thể hiện rõ nét qua các mô hình quản lý rừng hộ gia đình. Ông Phạm Văn Hùng (khu phố Đồng Châu, xã Tiên Yên) chia sẻ: Gia đình tôi hiện được giao quản lý, chăm sóc 4,9ha đất rừng. Trong đó có hơn 3ha rừng tự nhiên cần được bảo tồn nghiêm ngặt, diện tích còn lại là đất trồng rừng sản xuất. Gia đình đã chủ động ký cam kết PCCR và bảo vệ rừng với chính quyền địa phương.
Cùng với việc ký cam kết, ông Hùng thường xuyên kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ người lạ ra vào khu vực rừng của gia đình. Vào những ngày cao điểm hanh khô, ông Hùng tranh thủ phát dọn thực bì, thu gom lá khô tạo khoảng trống thông thoáng, làm các đường băng cản lửa để ngăn cách giữa các lô rừng.
Bên cạnh sự chủ động của các chủ rừng và người dân, còn có sự đồng hành, định hướng sát sao từ lực lượng kiểm lâm trên địa bàn. Sau khi thực hiện các phương án sáp nhập tổ chức theo hướng tinh gọn, hiệu quả, Hạt Kiểm lâm khu vực 4 nhanh chóng ổn định lực lượng, kiện toàn bộ máy, tăng cường bám nắm địa bàn. Đơn vị đang quản lý gần 100.000ha rừng phân bổ tại địa bàn 6 xã: Hải Lạng, Tiên Yên, Đông Ngũ, Điền Xá, Bình Liêu và Lục Hồn.
Hạt Kiểm lâm khu vực 4 đã tập trung chỉ đạo toàn bộ cán bộ, nhân viên phát huy vai trò tham mưu, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương của 6 xã trên địa bàn quản lý. Đến nay, tất cả các xã đã ban hành văn bản chỉ đạo khẩn cấp về công tác PCCR mùa khô. Hạt Kiểm lâm khu vực 4 cũng phối hợp chặt chẽ với các phòng, ban chuyên môn của địa phương xây dựng, hoàn thiện phương án PCCR giai đoạn 2025-2030. Đây là một chiến lược dài hạn, khoa học, giúp địa phương chủ động nguồn lực, dự báo chính xác các vùng trọng điểm.
Song song với chiến lược dài hạn, Hạt Kiểm lâm khu vực 4 cũng nhanh chóng kiện toàn lại Ban Chỉ huy PCCCR, rà soát thành lập lại tổ đội PCCCR xung kích tại các thôn, bản. Các tổ đội này gồm những hạt nhân là lực lượng dân quân, tự vệ, thanh niên và những người dân khỏe mạnh, thông thuộc địa hình rừng núi tại địa phương.
Theo ông Hoàng Văn Khánh, Hạt trưởng Hạt kiểm lâm khu vực 4, khi xảy ra cháy rừng, cơ chế phối hợp lập tức được kích hoạt, huy động tổng lực nhân lực, phương tiện tại chỗ để xử lý dứt điểm đám cháy từ giai đoạn sơ khởi, phát huy tối đa hiệu quả của phương châm "4 tại chỗ". Đơn vị thường xuyên phối hợp với cấp ủy, chính quyền địa phương tăng cường công tác tuyên truyền các quy định về PCCCR đến với người dân.
Diện tích rừng và đất lâm nghiệp của Quảng Ninh khá lớn với hơn 430.000ha, công tác quản lý rừng gặp nhiều khó khăn, nhất là trong mùa hanh khô. Bên cạnh triển khai các giải pháp về phương tiện, nhân lực, Quảng Ninh cũng chủ động đầu tư ứng dụng công nghệ số giúp nâng cao hiệu quả giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý, ngăn chặn và giảm nguy cơ xảy ra cháy. Thành phố đã đầu tư 7 tháp quan trắc lửa rừng và 18 thiết bị bay không người lái được bố trí ở các địa bàn trọng điểm giúp mở rộng phạm vi theo dõi vùng có nguy cơ bất thường.
Ông Nguyễn Thanh Khương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Quảng Ninh, cho biết: Đơn vị tham mưu UBND thành phố ban hành các văn bản chỉ đạo, yêu cầu các địa phương và chủ rừng lớn tiếp tục thực hiện nghiêm túc công tác PCCCR, đồng thời khẩn trương vệ sinh rừng trong những ngày nắng nóng cao điểm từ cấp III trở lên. Chỉ đạo duy trì lực lượng tuần tra, kiểm soát nghiêm ngặt 24/7, chủ động rà soát, bảo dưỡng toàn bộ trang thiết bị phòng độc, chữa cháy. Đề nghị các địa phương bố trí đủ nguồn kinh phí, sẵn sàng phương án hậu cần và nhân lực tại chỗ, phối hợp chặt chẽ với lực lượng chuyên môn nhằm tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và hướng dẫn kỹ thuật tận cơ sở.
