Tháng 3 vừa qua, Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác kinh tế quốc tế (NCIEC) đã chính thức công bố báo cáo năng lực hội nhập kinh tế quốc tế cấp địa phương năm 2010.
Theo báo cáo này, Quảng Ninh đứng đầu danh sách nhóm các địa phương có năng lực hội nhập kinh tế quốc tế tốt (Quảng Ninh, Nghệ An, Khánh Hoà, Bình Dương, Thanh Hoá, Đồng Nai, An Giang, Hải Phòng, Bà Rịa Vũng Tàu, Hà Nội, TP Hồ Chí Minh). Được biết, đây là lần đầu tiên NCIEC công bố báo cáo năng lực hội nhập kinh tế quốc tế cấp địa phương. Đây cũng là kết quả dự án nghiên cứu của Uỷ ban Quốc gia về Hợp tác kinh tế quốc tế do Cơ quan phát triển quốc tế Australia (AusAID) và Bộ Phát triển quốc tế Anh (DFID) tài trợ thông qua Chương trình Hỗ trợ kỹ thuật hậu gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Xuất khẩu hàng hoá qua Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái.
Có được kết quả trên, những năm qua Quảng Ninh được Chính phủ xác định là điểm khởi đầu của vành đai kinh tế Vịnh Bắc Bộ, là cửa ngõ quan trọng của hành lang kinh tế Nam Ninh (Trung Quốc) - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh. Do vậy, tỉnh cũng đã được Nhà nước quan tâm, đầu tư hệ thống cảng biển có năng lực bốc xếp cho tàu hàng vạn tấn... tạo ra nhiều thuận lợi cho ngành vận tải đường biển giữa Việt Nam với các nước trên thế giới. Bên cạnh đó, hệ thống cửa khẩu phân bố trên dọc tuyến biên giới đã và đang được đầu tư nâng cấp là nơi hội tụ giao lưu thương mại, du lịch, dịch vụ và thu hút các nhà đầu tư tạo cho tỉnh có vị thế là cửa ngõ giao dịch xuất nhập khẩu với Trung Quốc và các nước trong khu vực. Vị thế này được khẳng định với con số hơn 1.000 doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân hàng năm tham gia hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu của tỉnh với giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu ngày một tăng. Nhờ vậy nên hạ tầng kinh tế - xã hội không ngừng được bổ sung, văn hoá xã hội có bước phát triển, đời sống nhân dân được cải thiện. Với định hướng phát triển thương mại - dịch vụ có tốc độ cao trên cơ sở khai thác tối đa lợi thế của Vành đai kinh tế ven biển Vịnh Bắc Bộ, hướng mạnh vào xuất khẩu, từng bước hội nhập vững chắc vào thị trường Trung Quốc và ASEAN. TP Móng Cái đang được tỉnh, Nhà nước tập trung đầu tư để giữ vai trò cửa ngõ giao lưu chính của Vành đai kinh tế với Trung Quốc và giữa Việt Nam - Trung Quốc với ASEAN; các cửa khẩu Hoành Mô (Bình Liêu), Bắc Phong Sinh (Hải Hà) được nâng cấp để mở rộng giao thương hàng hoá giữa các địa phương của hai nước trong vành đai kinh tế theo chủ trương của Chính phủ.
Hiện nay cả Việt Nam và Trung Quốc đều là thành viên của WTO, nên quan hệ thương mại giữa hai nước sẽ bình đẳng hơn, tuy nhiên cũng sẽ phát sinh nhiều hơn các vụ tranh chấp thương mại, đặc biệt là trong các vấn đề chống bán phá giá, chống trợ cấp, quyền sở hữu trí tuệ. Các ưu đãi thuế quan trong khuôn khổ Khu vực Thương mại Tự do ASEAN - Trung Quốc (ACFTA) sẽ là những điều kiện có lợi cho việc tăng cường quan hệ thương mại với Trung Quốc. Trao đổi thương mại sẽ được phát triển trên cơ sở luật pháp quốc tế, minh bạch và bình đẳng hơn. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất trong hợp tác kinh tế giữa Việt Nam với Trung Quốc hiện nay là khả năng cạnh tranh của hàng hoá, dịch vụ của Việt Nam thấp so với Trung Quốc. Sức ép cạnh tranh trên thị trường nội địa Việt Nam sẽ càng gia tăng, đặc biệt đối với các ngành công nghiệp và thương mại là các lĩnh vực mà các doanh nghiệp Trung Quốc có thế mạnh hơn. Khi hàng rào thuế quan đang từng bước được điều chỉnh, hàng hoá và doanh nghiệp Trung Quốc sẽ dễ dàng xâm nhập thị trường Việt Nam. Khi đó chúng ta sẽ phải cạnh tranh quyết liệt hơn để có thể đứng vững trên thị trường nội địa. Do đó, để Quảng Ninh tiếp tục phát triển nhanh và bền vững trong quá trình hội nhập sâu nền kinh tế thế giới, thì việc phát triển kinh tế cửa khẩu, mở rộng giao lưu thương mại dịch vụ các khu vực biên giới ngoài sự nỗ lực của tỉnh, cần phải được các Bộ, ngành, Chính phủ quan tâm đầu tư nhiều hơn nữa. Phát triển kinh tế cửa khẩu sẽ kéo theo sự phát triển nhanh, quy mô được mở rộng, hiệu quả ngày càng cao của các ngành kinh tế trọng điểm khác như công nghiệp, thương mại, du lịch... góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế của tỉnh Quảng Ninh nói riêng và của đất nước nói chung.
