Nhìn lại kết quả sản xuất của khối nông - lâm - ngư nghiệp năm 2009 thấy rằng dù gặp nhiều khó khăn nhưng với các chính sách hỗ trợ kịp thời của Nhà nước, sự cố gắng nỗ lực của hàng vạn bà con nông, ngư dân nên đã thu nhiều thắng lợi. 2009 có thể được coi là năm nhiều mô hình mới, các làm hay của ngành nông nghiệp tạo tiền đề cho thực hiện nhiệm vụ những năm tiếp theo.
Nhân rộng phương pháp gieo trồng mới trong sản xuất nông nghiệp.
Năm 2009, sản lượng lương thực tăng 700 tấn so với năm 2008. Điều này không chỉ khẳng định nỗ lực của bà con nông dân mà quan trọng hơn là hiệu quả của biện pháp thâm canh sản xuất mới. Năm qua, toàn tỉnh đã gieo trồng được 71.335,3 ha cây trồng các loại, tổng sản lượng lương thực đạt trên 234.000 tấn. Ngay từ đầu vụ xuân các địa phương đã tập trung chỉ đạo có hiệu quả việc vận động chuyển dịch nhanh cơ cấu lúa xuân theo hướng tăng diện tích xuân muộn, giảm diện tích xuân sớm. Do vậy diện tích gieo trồng lúa xuân muộn chiếm 86% tổng diện tích gieo cấy. Đông Triều và Yên Hưng là 2 huyện đi đầu trong việc chuyển đổi mùa vụ từ chủ yếu cấy xuân sớm sang cấy xuân muộn. Kết thúc vụ xuân huyện Đông Triều chỉ còn 506 ha cấy xuân sớm (chiếm 11% tổng diện tích gieo cấy lúa vụ xuân), Yên Hưng còn 1.363 ha (chiếm 28%). Đặc biệt năm nay phương pháp gieo thẳng, gieo vãi đã được bà con nông dân nhiệt tình hưởng ứng và áp dụng trong sản xuất. Diện tích lúa gieo thẳng, gieo vãi tăng từ 2.917ha lên 3.601ha (tăng 684 ha so với cùng kỳ), chiếm 21% tổng diện tích lúa xuân; vụ mùa đạt 5.500 ha. Qua đánh giá thực tế năng suất lúa gieo thẳng đạt từ 60-63 tạ/ha, tăng 6-10% so với lúa cấy; giảm 35-40 công cấy, tiết kiệm 15-20kg thóc giống, rút ngắn thời gian sinh trưởng 7-10 ngày, giảm áp lực về thời vụ, chăm sóc phòng trừ sâu bệnh tập trung. Về chi phí so với lúa cấy thì gieo thẳng tiết kiệm được khoảng 1,5-1,7 triệu đồng/ha. ở các huyện trọng điểm nông nghiệp, nông dân nhanh chóng bắt nhịp với phương pháp mới này để nâng cao hiệu quả trong sản xuất như huyện Đông Triều gieo cấy thẳng chiếm 60% tổng diện tích gieo trồng vụ xuân, Móng Cái 54%, Hoành Bồ chiếm 18%, Hải Hà chiếm 3,6%.
Nông dân Bình Liêu thu hoạch lúa mùa. ảnh: PV
Cũng từ chuyển đổi phương pháp sản xuất mới nên cơ cấu giống cũng có nhiều chuyển biến đáng kể, các giống lúa chủ lực năng suất cao, chất lượng tốt chiếm tới 80% diện tích. Điều đáng mừng là các địa phương khu vực miền núi như Ba Chẽ, Bình Liêu, Đầm Hà, Hải Hà trước đây việc vận động nông dân chuyển đổi cơ cấu giống rất khó khăn và chậm thì vụ xuân năm nay diện tích cấy lúa lai tăng khá. Các giống ngô lai chủ lực như Bioseed, LVN10, LVN4, ngô nếp MX4, MX2, đậu tương DT84, DT 90, lạc L14, L15, MD7 chiếm từ 70- 90% diện tích trồng cây màu.
Trong điều kiện giá cả vật tư, phân bón tăng cao dẫn đến chi phí cho sản xuất của người nông dân quá lớn, ngành NN&PTNT đã đưa mô hình sử dụng siêu phân bón Lép của Hoa Kỳ vào áp dụng thử nghiệm tại các huyện Đông Triều, Yên Hưng, Hải Hà, Móng Cái. Đây là loại đạm tránh được sự bốc hơi sau khi bón đã được nông dân Trung Quốc sử dụng từ 10 năm trước vì cố định được lượng đạm, tạo vi sinh vật trong đất giúp cây lúa cứng cây hơn không bị đổ, hạn chế sâu bệnh. Qua đánh giá sơ bộ ban đầu sử dụng loại phân bón này tiết kiệm được 50% lượng đạm phải chăm bón, năng suất tăng 18-30%. Trong sản xuất nông nghiệp năm 2010 ngành NN&PTNT đang xây dựng cơ chế đề nghị tỉnh tiếp tục có sự hỗ trợ cho nông dân để nhân rộng biện pháp thâm canh này.
Trồng rừng - bắt đầu cách làm mới
Phong trào trồng rừng những năm gần đây tiếp tục tạo bước bứt phá mạnh nhất trong toàn ngành NN&PTNT. Hết tháng 8-2009 toàn tỉnh đã trồng được 16.074ha rừng các loại, trong đó trồng rừng phòng hộ 3.124ha, rừng sản xuất 5.256ha, vốn vay ngành Than 1.303ha, vốn nước ngoài 1.866ha, các nguồn vốn khác 4.525ha. Năm 2009 do điều kiện thời tiết tương đối thuận lợi nên tiến độ trồng của các đơn vị nhanh hơn, cây trồng sinh trưởng phát triển tốt. Để khắc phục tình trạng đến giữa mùa khô vẫn còn trồng rừng khiến cho cây trồng sinh trưởng phát triển kém, bắt đầu từ năm 2010, xác định mốc kết thúc mùa trồng rừng đối với trên cạn là ngày 30-6 và 30-8 đối với trồng rừng ngập mặn. Năm 2010 toàn tỉnh phấn đấu trồng 12.000ha rừng các loại. Để đạt được mục tiêu này ngành lâm nghiệp và các đơn vị trồng rừng đã chủ động đề xuất UBND tỉnh cho ứng trước vốn để thực hiện các hạng mục ban đầu như thu hái, bảo quản, gieo tạo cây giống, thiết kế lập dự toán, xử lý thực bì…
Ông Nguyễn Văn Bắc, Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Cẩm Phả cho biết: Việc hoàn thành trồng rừng theo mốc thời gian mới này có thể làm được nếu như các cơ chế chính sách đi kèm được thực hiện đồng bộ. Nếu từ tháng 8 của năm trước các đơn vị lâm nghiệp được thông báo kế hoạch của năm sau, được cho ứng trước khoảng 50% vốn để chuẩn bị hiện trường, cây giống thì chắc chắn là làm được đối với trồng rừng trên cạn và cũng đối với các loài cây dễ tạo giống như keo. Còn đối với các loại cây thông thì cần có thời gian chuẩn bị giống lâu hơn có thể năm 2010 chưa bắt nhịp được ngay nhưng từ năm 2011 chắc chắn cũng sẽ làm được. Năm nay quán triệt chủ trương chung của tỉnh các đơn vị trong ngành lâm nghiệp cũng đang rất tích cực chuẩn bị cho ra quân trồng rừng sớm hơn mọi năm. Với cách làm mới, chưa có tiền lệ để học tập chắc chắn sẽ có nhiều khó khăn, vướng mắc nhưng nếu quyết tâm cũng sẽ làm được.
Sản xuất thuỷ sản - tăng sản lượng bền vững
Hết năm 2009, tổng sản lượng thuỷ sản toàn tỉnh đạt gần 70.000 tấn, tăng gần 10% so với cùng kỳ (vượt so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XII đề ra). Kim ngạch xuất khẩu đạt 17,6 triệu USD, tăng 40% so với năm 2008. Trong năm 2009 nhờ giải ngân kịp thời nguồn vốn hỗ trợ ngư dân theo Quyết định 289 của Thủ tướng Chính phủ nên ngư dân yên tâm đầu tư, bám biển dài ngày hơn, hiệu quả sản xuất nâng lên rõ rệt với sản lượng thuỷ sản khai thác được 38.995 tấn (tăng 16% so với cùng kỳ). Điều đáng lưu ý là những năm gần đây nuôi tôm có vẻ chững lại nhưng các đối tượng nuôi mới lại phát triển khá mạnh và chứng minh hiệu quả rõ rệt, phù hợp với đặc thù điều kiện vùng nước của Quảng Ninh. Nổi bật trong đó là nuôi nhuyễn thể ở các huyện đảo khu vực miền Đông và nuôi cá rô phi trong các vùng chuyển đổi đất canh tác nông nghiệp kém hiệu quả sang nuôi trồng thuỷ sản ở Đông Triều, Yên Hưng, Uông Bí. Sản xuất thuỷ sản đã vượt qua được rào cản bếp bênh năm được năm mất của con tôm để bứt phá sang các đối tượng nuôi khác để tiếp cận với nhu cầu của thị trường khách du lịch trong tỉnh và vươn ra các thị trường lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh. Khai thác được tiềm năng của tỉnh ven biển có diện tích bãi triều lớn, nhiều đảo vũng vịnh kín gió rất phù hợp với nuôi các đối tượng nhuyễn thể cho giá trị cao như tu hài, hàu Thái Bình Dương, cá lồng bè, trai cấy ngọc… Con cá rô phi ở vùng chuyển đổi đất trồng lúa kém hiệu quả đã chứng tỏ hiệu quả cao hơn 3- 4 lần so với cấy lúa, dần trở thành vật nuôi chủ lực cho các khu vực này, tiến tới trở thành các vùng nuôi thuỷ sản hàng hoá cung cấp cho thị trường xuất khẩu. Cũng chính 2 đối tượng nuôi mới này đã góp phần đáng kể tăng sản lượng thuỷ sản nuôi trồng một cách bền vững.
Đồng chí Lê Đình Trầm, Giám đốc Sở NN&PTNT cho biết: Kết quả của năm 2009 khích lệ rất lớn để toàn ngành cùng bà con nông - ngư dân bước vào thực hiện nhiệm vụ kế hoạch năm 2010 với mục tiêu đạt mức tăng trưởng 5,3- 5,5%, thực hiện tốt các nhóm giải pháp của năm thứ 2 thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 (khoá X) của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Ngành sẽ tổ chức tốt việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật đến hộ nông dân, ngư dân. Làm tốt công tác phòng trừ dịch, bệnh hại cây trồng, vật nuôi; cung ứng vật tư, kỹ thuật, các loại giống cây, con, các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y, thức ăn chăn nuôi... Chú trọng đầu tư công nghệ chế biến nông, lâm, thủy sản, thức ăn gia súc, gia cầm, xây dựng các cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm tập trung với sự tham gia của mọi thành phần kinh tế, nhằm tạo đầu ra cho sản phẩm nông nghiệp. Phối hợp với các địa phương, đơn vị thực hiện tốt kế hoạch trồng rừng tập trung, trồng cây môi trường, cây phân tán. Tăng cường công tác bảo vệ, khoanh nuôi, tái sinh và trồng rừng kinh tế, chế biến lâm sản, nhất là hàng lâm sản xuất khẩu. Phát triển mạnh trồng rừng kinh tế chất lượng, hiệu quả cao.
