Thí điểm thành công mô hình gieo lúa thẳng bằng giàn kéo tay

Những ngày cuối tháng 6 vừa qua, chúng tôi về xã Nguyễn Huệ (Đông Triều) đúng vào dịp bà con nông dân đang hối hả triển khai sản xuất vụ mùa. Năm nay do tính thời vụ giữa vụ xuân và vụ mùa quá gần nhau nên gặt xong đến đâu bà con nông dân phải tranh thủ cày bừa làm đất để gieo cấy lúa vụ mùa đến đấy. Trên khắp các xứ đồng đi đến đâu cũng thấy cảnh người gặt người cày, người bừa. Đưa chúng tôi đi thăm đồng một cán bộ xã khoe: Nét mới trong sản xuất vụ mùa năm nay của xã Nguyễn Huệ đó là đã đưa được máy gieo thẳng bằng giàn kéo tay vào phục vụ sản xuất. Vì vậy mặc dù tính thời vụ rất gấp gáp nhưng với sự hỗ trợ của công cụ sản xuất mới này chắc chắn xã sẽ hoàn thành sản xuất vụ mùa đúng khung thời vụ. Đến cánh đồng của thôn 1, chúng tôi gặp ông Nguyễn Văn Thông đang điều khiển máy gieo thẳng rất thành thạo. Ông Thông cho biết: Hồi đầu năm rất nhiều diện tích lúa của bà con trong thôn bị chết rét, nếu cứ cấy lại theo phương pháp truyền thống thì chắc chắn sẽ không thể kịp thời vụ. Được tỉnh hỗ trợ máy gieo thẳng bà con nông dân chúng tôi đã nhanh chóng phủ kín được diện tích bị chết rét mà năng suất cũng không thua kém gì gieo cấy bằng tay như trước kia. Vụ mùa này gia đình tôi tiếp tục đăng ký thực hiện gieo thẳng bằng máy trên cả 3 mẫu ruộng, vừa đỡ tốn công, vừa nhanh.

Trong đợt rét đậm, rét hại đầu năm xã Nguyễn Huệ có 117 ha trên tổng số 384ha lúa xuân bị chết rét. Để gieo trồng lại những diện tích lúa đã bị chết rét bà con nông dân trong xã đã tiến hành gieo vãi bằng tay, cùng với 3 giàn máy gieo thẳng của tỉnh hỗ trợ nên đã kịp thời khắc phục được diện tích lúa bị chết đúng khung thời vụ. Nhờ có những giải pháp kỹ thuật này nên sản xuất vụ xuân của xã đã đạt hiệu quả cao hơn rất nhiều so với dự kiến. Tổng sản lượng lúa vụ xuân của toàn xã đạt trên 5 ngàn tấn, tăng trung bình 12 tạ/ha so với mọi năm. Đồng chí Nguyễn Văn Dậu, Chủ nhiệm HTX dịch vụ nông nghiệp cho biết: Nông dân xã Nguyễn Huệ vốn có tập quán gieo vãi mạ bằng tay nhưng hiệu quả không cao, lúa mọc không thẳng hàng, tốn giống, mất công. Vụ xuân vừa qua được Trung tâm Khuyến nông tỉnh hỗ trợ giàn máy gieo thẳng bước đầu đã khẳng định tính ưu việt vượt trội so với gieo vãi thẳng và cấy lúa bằng tay. Cụ thể là với 1 giàn kéo tay, 2 người kéo trong 1 ngày gieo được trên 2 ha, năng suất bằng 40 người cấy và nhổ mạ, lại tranh thủ được thời vụ, rút ngắn thời gian sinh trưởng của cây lúa từ 7 đến 10 ngày. Lúa đẻ nhánh khoẻ, ruộng lúa thông thoáng dễ chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh nên năng suất thường cao hơn. Không những thế, việc gieo lúa bằng giàn còn tiết kiệm được một lượng giống rất lớn. Vụ mùa năm nay toàn xã dự kiến gieo cấy 353ha, nếu cấy bằng mạ thì phải mất 24 tấn thóc giống, gieo vãi mất tới 18 tấn giống, nhưng nếu gieo thẳng bằng giàn kéo tay chỉ mất 12 tấn giống. Như vậy vừa tiết kiệm được một khoản đáng kể cho người nông dân, vừa khắc phục được tình trạng thiếu thóc giống. Điều quan trọng hơn là gieo vãi bằng tay không phải người nào cũng thực hiện được vì đòi hỏi phải làm thẳng hàng nhưng gieo bằng máy thì ai cũng có thể làm được, lại rất thẳng hàng dễ chăm bón, làm cỏ, phòng trừ sâu bệnh. Hiệu quả của máy gieo thẳng đã được khẳng định trong sản xuất vụ xuân nên được bà con rất tin tưởng.

Sau thành công của vụ xuân các huyện trọng điểm lúa của tỉnh là Đông Triều và Yên Hưng đã nhanh chóng đưa giàn máy kéo tay vào sản xuất vụ mùa. Tính đến nay 2 địa phương này đã đưa được 125 giàn máy kéo tay, trong đó 60 giàn do Trung tâm Khuyến nông tỉnh hỗ trợ. Riêng huyện Đông Triều sau thắng lợi của vụ xuân đã đăng ký mua thêm 65 giàn máy để cấp cho nông dân trong toàn huyện tổ chức gieo đại trà.

Đồng chí Nguyễn Trung Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết: Chúng tôi tiến hành khảo sát, khu vực ruộng nào đảm bảo đúng yêu cầu kỹ thuật mới cho phép đưa vào gieo thẳng. Để việc sử dụng công cụ mới này hiệu quả trong vụ mùa Trung tâm phối hợp với các địa phương tổ chức được trên 100 lớp tập huấn kỹ thuật cho bà con nông dân. Nhược điểm của lúa gieo thẳng là thường bị đổ, vì vậy chỉ có diện tích ruộng thật phẳng, chủ động được tưới tiêu mới được áp dụng cách gieo này. Sau khi lúa đẻ nhánh bà con nông dân phải tháo cạn nước, tăng cường chăm bón, chủ động phòng trừ sâu bệnh thì hiệu quả mới cao. Gieo bằng công cụ giàn kéo tay phải đặc biệt chú ý đến kỹ thuật ngâm thóc giống, hạt thóc phải nảy mầm đều, mầm có độ dài từ 1/2  đến 2/3 hạt thóc, mặt ruộng phải cày bừa kỹ, đúng quy trình kỹ thuật thì mới đạt hiệu quả cao. Trong điều kiện sản xuất nông nghiệp đang gặp nhiều khó khăn như hiện nay việc áp dụng phương thức gieo thẳng bằng giàn kéo sẽ hỗ trợ tích cực hơn cho sản xuất.