Nếu như trước đây khái niệm đèn tiết kiệm điện chưa được mấy ai biết thì nay đây gần như là tiêu chí đầu tiên để người tiêu dùng mua sản phẩm thiết bị chiếu sáng.
Điều này cho thấy, nhận thức của nhân dân về vấn đề tiết kiệm năng lượng, đặc biệt là tiết kiệm năng lượng điện từ các thiết bị chiếu sáng đã được nâng lên một cách rõ rệt. Nắm bắt được nhu cầu này, các nhà sản xuất thiết bị chiếu sáng trong nước cũng như các nhà nhập khẩu đã sớm giới thiệu đến người tiêu dùng nhiều loại thiết bị chiếu sáng tiết kiệm điện khác nhau, phù hợp với tất cả mọi yêu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, không phải vì thế mà người tiêu dùng có thể thoải mái chọn lựa bất cứ sản phẩm chiếu sáng nào trên thị trường với lời quảng cáo “tiết kiệm điện năng”. Lợi bất cập hại, nếu không tìm hiểu kỹ sản phẩm rất có thể sản phẩm mua về còn hao phí điện năng hơn các sản phẩm cũ…
Người tiêu dùng nên mua sản phẩm thiết bị điện chiếu sáng tại các địa chỉ tin cậy. (Ảnh chụp tại cửa hàng thiết bị điện, đường Nguyễn Văn Cừ, TP Hạ Long).
Trong vai một khách mua hàng chúng tôi đã đến một cửa hàng bán hàng gia dụng và thiết bị chiếu sáng tại phường Hòn Gai (TP Hạ Long). Trước yêu cầu của chúng tôi về một loại sản phẩm bóng đèn tiết kiệm điện, nhân viên cửa hàng này hồ hởi: Ở đây tất cả các loại bóng đèn đều là tiết kiệm điện hết chị ạ. Bây giờ có ai lại mua bóng điện không tiết kiệm điện đâu. Chị muốn mua loại nào cửa hàng em cũng đáp ứng được hết. Giá cả thì có quy định chung rồi. Nói rồi cô nhân viên cửa hàng giới thiệu sản phẩm cho chúng tôi. Quả thật, có tìm hiểu mới biết, thì ra thị trường thiết bị điện chiếu sáng lại phong phú đến thế. Từ các nhãn hiệu trong nước như Điện Quang, Rạng Đông đến các sản phẩm ngoại nhập có tiếng như Philips đều được cửa hàng nhập về để phục vụ nhu cầu “thượng đế”. Cũng theo lời cô bán hàng thì do giá điện gia tăng, người tiêu dùng bắt đầu quan tâm đến các loại bóng đèn tiết kiệm điện như compact, huỳnh quang ống nhỏ. Những loại bóng đèn compact 2U-3U được chọn mua thay thế cho bóng đèn tròn sợi đốt vốn rất tốn điện. Mức đầu tư ban đầu của bóng đèn compact lớn nhưng hiệu quả tiết kiệm lại cao hơn hẳn, dao động trong khoảng 6.000-10.000 giờ, gấp 6-10 lần đèn tròn thường. Ngoài ưu thế tiết kiệm điện năng, bóng đèn compact còn giảm thiểu sự nhấp nháy ánh sáng, có lợi hơn cho mắt.
Trên thị trường hiện nay, sản phẩm có giá bán cao nhất và có mặt sớm nhất trong nhóm mặt hàng đèn compact vẫn là các sản phẩm mang nhãn hiệu Philips. Giá sản phẩm mang thương hiệu này dao động khoảng từ 26.000-75.000 đồng/bóng tuỳ công suất. Ngoài ra, người tiêu dùng cũng rất quan tâm đến các sản phẩm sản xuất trong nước như: Điện Quang, Rạng Đông. Đây đều là các thương hiệu có uy tín với người tiêu dùng qua nhiều năm. Chất lượng các sản phẩm này được đánh giá là không thua kém hàng ngoại nhập. Về giá, sản phẩm nội cũng có mức giá rẻ hơn từ 15-20% so với hàng ngoại nhập cùng loại.
Bên cạnh sự đa dạng về sản phẩm, thị trường thiết bị điện chiếu sáng vẫn còn tồn tại lượng sản phẩm kém chất lượng không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc nhái theo các thương hiệu nổi tiếng gây thiệt hại cho khách hàng. Chị Hoàng Minh Lan, Khu 2, phường Giếng Đáy (TP Hạ Long) bức xúc cho biết: Vì nhà mới xây nên tôi quyết định mua một loạt bóng điện tiết kiệm điện mới để vừa đáp ứng nhu cầu sinh hoạt lại vẫn đảm bảo không lãng phí điện năng. Qua lời giới thiệu của một số người bạn, tôi đã ra Móng Cái để mua hàng. Sản phẩm ở đây khá đa dạng mà giá rẻ hơn hẳn so với mua ở nhà. Một bóng đèn Philips 14W ở đây chỉ có giá 20.000 đồng, rẻ gần bằng một nửa. Điều này được chủ cửa hàng giải thích do hàng “xách tay” không có thuế nên rẻ. Thế nhưng khi vừa sử dụng, hàng loạt bóng đèn bị cháy. Số còn lại tôi cũng để đấy, chả dám dùng nữa. Thế mới biết, mua hàng không kiểm tra kỹ, đến những nơi uy tín thì đúng là lợi bất cập hại. Giờ tiền mất tật mang mà chả dám trách ai…
Để giải quyết những vấn đề liên quan đến quyền lợi người tiêu dùng, hiện nay Bộ Công Thương đã bắt đầu đưa ra tiêu chuẩn hiệu suất năng lượng tối thiểu và chương trình chứng nhận dán nhãn sản phẩm. Theo đó hầu hết các sản phẩm chiếu sáng trong nước có chất lượng tốt đã được công nhận thông qua việc cấp chứng chỉ và dán nhãn tiết kiệm năng lượng. Tuy vậy, hiện nay do các thiết bị và cơ sở hạ tầng dùng để đo lường, kiểm chuẩn tại Việt Nam vẫn chưa đầy đủ để có thể hỗ trợ cho việc thực hiện hiệu quả chương trình dán nhãn và tiêu chuẩn. Do đó, cách tốt nhất là người tiêu dùng nên tìm đến những cửa hàng uy tín, cam kết về chất lượng để mua sản phẩm, tránh những rủi ro không đáng có.
