Có dịp lên Lương Mông bây giờ, hẳn rất nhiều người sẽ ngạc nhiên về những đổi thay của vùng đất vốn được coi là khó khăn bậc nhất của huyện nghèo Ba Chẽ.
Để thay đổi thói quen canh tác lâu đời lạc hậu, năng suất thấp, trong 5 năm trở lại đây, Lương Mông đã và đang tập trung triển khai việc xây dựng các định hướng cụ thể về chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, mùa vụ; gắn phát triển nông, lâm nghiệp với các ứng dụng về KHCN. Có thể nói rằng, bằng nội lực của chính mình, Lương Mông đang từng bước phát triển.
Mô hình nuôi gà áp dụng KHKT cho hiệu quả cao tại xã Lương Mông (Ba Chẽ).
Từ nguồn quỹ đất khá dồi dào, xã đặc biệt chú trọng đến việc tận dụng đất đai để chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp; thử nghiệm nhiều giống cây trồng mới năng suất cao, phù hợp với điều kiện tại địa phương. Nhờ vậy, đến nay 100% diện tích vụ chiêm, vụ mùa đều được cấy bằng các giống lúa thuần chủng, lúa lai, diện tích trồng các cây công nghiệp ngắn ngày như lạc, đậu tương, mía... đang dần được mở rộng, vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Tổng diện tích gieo trồng trung bình hàng năm đạt 257,9ha. Bên cạnh việc ưu tiên phát triển giống cây trồng mới, các hộ dân tham gia mô hình sản xuất còn được hỗ trợ về vốn và tham gia các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc cây trồng. Đây là những lớp học thực sự mang lại hiệu quả cho người nông dân, giúp họ thay đổi thói quen chăm sóc cây trồng lạc hậu truyền thống bằng thực hiện những biện pháp chăm sóc khoa học hơn, hiệu quả hơn. Từ đó đã làm chuyển biến mạnh mẽ nhận thức của nhân dân. Đến nay, hầu hết bà con nhân dân ở các thôn, bản đã tích cực thâm canh tăng vụ, chuyển đổi giống cây trồng có năng suất chất lượng cao. Năng suất lúa bình quân năm 2009 của xã đạt 43,1 tạ/ha, tăng 4,6 tạ/ha so với năm 2005. Sản lượng lương thực bình quân hàng năm đạt 679,3 tấn. Cùng với đó, để phát triển đàn gia súc, gia cầm có hiệu quả, tạo thêm nguồn thu nhập, xã còn tập trung nhiều biện pháp phát triển chăn nuôi hiệu quả đến người dân, như: tạo điều kiện cho người dân vay vốn, vận động nhân dân làm chuồng trại, làm cây rơm để chăn nuôi trâu bò, tổ chức tiêm phòng cho đàn gia súc, gia cầm... Do làm tốt công tác này, lên số lượng gia súc, gia cầm trong xã đã tăng qua các năm. Hiện nay, đàn trâu trong xã có 561 con; số gia cầm, thủy cầm hàng năm xuất bán khoảng trên 2000 con.
Cũng với lợi thế về đất, trong lĩnh vực lâm nghiệp, xã đã chủ trương xây dựng các mô hình, dự án trồng thử nghiệm nhiều loại cây trồng đặc sản, có giá trị kinh tế cao như: Dó bầu, ba kích, sưa, mây nếp... góp phần nâng diện tích trồng rừng của xã ngày càng cao. Với những ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất lâm nghiệp đã làm thay đổi nhận thức của nhân dân về tác dụng của tài nguyên và đất rừng. Người dân đã từ bỏ được thói quen đốt rừng làm nương rẫy hay chặt phá rừng bừa bãi để bán mà thay vào đó là việc nhận đất, nhận rừng để chăm sóc, thu hoạch. Nhờ vậy, diện tích trồng rừng qua các năm đã tăng lên đáng kể. Ước tính. tổng diện tích trồng rừng tập trung trong 5 năm qua trên địa bàn xã đạt hơn 600ha. Trong đó diện tích trồng rừng do nhân dân tự bỏ vốn là trên 100ha, (chủ yếu trồng các cây như: Dó bầu, sưa, mây nếp, ba kích). Tính trung bình một ha rừng trồng đến mùa thu hoạch có thể mang lại cho người dân vài chục triệu đồng. Với mức thu nhập này đã giúp người dân ổn định kinh tế và tạo tiền đề để phát triển thêm sản xuất, mở rộng quy mô. Song song với việc tiếp cận những giống mới chất lượng cao, người dân còn được phổ biến nhiều biện pháp trồng rừng vừa đơn giản vừa hiệu quả như: trồng bầu, ghép cành, giâm hom…
Nhờ biết phát huy những lợi thế vốn có tại địa phương cộng thêm những ứng dụng KHCN mới đã giúp cho người dân xã vùng cao Lương Mông từng bước thoát nghèo, ổn định cuộc sống. Bây giờ, Lương Mông đã không còn hộ đói, số hộ nghèo trong xã giảm xuống còn 7,16%; 2/3 số hộ trong xã có điện thoại bàn; nhiều gia đình có điều kiện mua phương tiện xe cơ giới để phục vụ đi lại và sản xuất... Tuy nhiên, để các ứng dụng này được triển khai sâu rộng hơn nữa vào đời sống người dân vẫn rất cần sự quan tâm của các cấp chính quyền trong việc tuyên truyền cũng như hỗ trợ về kinh phí, đầu tư kỹ thuật.
