Tiếp thêm màu xanh cho rừng

Vừa qua tỉnh Quảng Ninh đã được Ngân hàng tái thiết Đức cấp thêm gần 30 tỷ đồng để triển khai thực hiện tiếp các dự án mở rộng của Dự án trồng rừng Việt- Đức. Đây là phần thưởng dành cho những tỉnh đã thực hiện có hiệu quả Dự án trồng rừng Việt- Đức thời gian qua.

rSau 3 năm chúng tôi trở lại khu đồi trồng thông nhựa của xã Hoàng Quế (Đông Triều, Quảng Ninh), trên những triền đồi thông đã lên cao gần 3m, nhiều lô rừng đang chuẩn bị bước vào thời kỳ cho thu hoạch nhựa. Chị Nguyễn Thị Xinh, thôn Cổ Lễ (xã Hoàng Quế, Đông Triều) không dấu nổi niềm vui cho biết: 2 ha trồng thông nhựa trong dự án trồng rừng Việt- Đức của gia đình tôi chuẩn bị cho thu hoạch nhựa, dự kiến sẽ thu được từ 2-3,5 triệu đồng tiền nhựa/ tháng.

Được tham gia thực hiện Dự án với sự hỗ trợ không hoàn lại về cây giống, vật tư phân bón, công trồng chăm sóc, nhân dân trong xã đã tích cực thực hiện vừa phủ xanh được đất trống đồi trọc vừa tạo việc làm, xoá đói giảm nghèo. Cùng niềm vui như chị Xinh, ông Trần Sẹc- dân tộc Sán Chỉ, thôn Kéo Cai, xã Đại Dực (Tiên Yên, Quảng Ninh)- tâm sự: "Người dân vùng núi vốn chỉ biết sống dựa vào rừng nhưng từ trước đến nay do khai thác rừng quá mức mà không biết cách tái tạo lại rừng nên rừng đã bị suy kiệt hết, đời sống ngày càng khó khăn. Từ năm 1990 được tham gia thực hiện các chương trình, dự án trồng rừng, gia đình tôi cũng như bà con thôn bản đã chuyển đổi hẳn nhận thức phát triển kinh tế từ rừng. Hiện gia đình tôi có 50 ha rừng, một số diện tích rừng trồng quế, hồi đã cho thu hoạch. Mỗi năm gia đình tôi thu nhập 20-30 triệu đồng từ các sản phẩm của rừng". Ông còn cho biết: "Để chủ động cây giống trồng rừng, bản tôi đã đăng ký tự gieo trồng cây giống trên cơ sở hỗ trợ kỹ thuật của cán bộ Dự án trồng rừng Việt-Đức, bình quân mỗi năm gia đình tôi gieo tạo 30- 40.000 cây con các loại (thông, keo, quế, hồi) thu nhập từ cây giống từ 10-15 triệu đồng/năm. Giờ trong bản, trong xã có rất nhiều hộ trở thành triệu phú từ rừng, người dân trong bản không phải lo cái đói quanh năm nữa, cán bộ cũng không phải lo dân phá rừng nữa vì rừng đã có chủ, dân bản biết bảo vệ và phát triển rừng".

Những năm trước đây diện tích rừng ở tỉnh Quảng Ninh bị suy giảm mạnh do người dân sống dựa chủ yếu vào nghề khai thác rừng dẫn đến nhiều khu rừng bị khai thác đến mức cạn kiệt, một số nơi độ che phủ của rừng chỉ còn 27%. Nhằm nâng độ che phủ của rừng lên 50-55% năm 2010, nâng cao ý thức của nhân dân trong việc bảo vệ rừng trong những năm qua trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã có nhiều dự án trồng rừng được triển khai thực hiện như: 661, Việt- Đức, PAM 5322, Định canh định cư, trồng rừng vốn ngành Than... Các dự án đã mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao vốn rừng, phủ xanh đất trống đồi núi trọc góp phần nâng độ che phủ của rừng.

Cùng với các dự án trồng rừng khác thì Dự án trồng rừng Việt-Đức (KFW3) đã và đang mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc nângcao ý thức của người dân đối với công tác bảo vệ và phát triển rừng. Đây là dự án viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Cộng hoà Liên bang Đức, nhằm trồng và quản lý bền vững 13.500 ha cây lâm nghiệp tại các thôn bản của 3 tỉnh Lạng Sơn, Bắc Giang và Quảng Ninh. ở tỉnh Quảng Ninh dự án được triển khai từ năm 1999, trên tổng diện tích gần 10.000 ha bao gồm trồng, chăm sóc, quản lý, bảo vệ, khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và làm giàu rừng. Dự án thực hiện tại 4 huyện, thị xã: Móng Cái, Tiên Yên, Bình Liêu, Đông Triều. Vừa qua dự án tiếp tục cấp thêm gần 30 tỷ đồng cho các huyện Đông Triều, Tiên Yên, Ba Chẽ trồng mới 4.210 ha rừng.

Ưu điểm của Dự án này là quyền lợi của người trồng rừng được xác định rõ từ đầu khi tham gia thực hiện dự án. Hộ nông dân tham gia thực hiện dự án trồng từ 0,5-2 ha rừng, khoanh nuôi, chăm sóc, bảo vệ 2 ha, được tập huấn kỹ thuật trồng rừng và làm vườn rừng; được cung cấp vật tư trồng rừng bao gồm cây con và phân bón (miễn phí) theo diện tích rừng trồng đã đăng ký; được hỗ trợ kinh phí bù đắp công lao động khi đầu tư vào trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng thông qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Dự án đặc biệt ưu tiên phụ nữ đứng tên tài khoản, được nhận quyền sử dụng đất lâu dài (sổ đỏ) trên mảnh đất sử dụng, được hưởng lợi toàn bộ sản phẩm rừng trồng dự án của gia đình mình. Các hộ tham gia thực hiện Dự án sẽ bầu nhóm trưởng nhóm nông dân trồng rừng, nhóm hỗ trợ thôn bản là người đại diện quyền lợi và nghĩa vụ của mình, người trồng rừng được tham gia lựa chọn loại cây trồng phù hợp với điều kiện đất đai, khí hậu và điều kiện canh tác của mình, người trồng rừng được tham gia họp bản, xây dựng phương án cùng với nhà đầu tư từ đó nâng cao được tinh thần trách nhiệm của người tham gia thực hiện.

Trên thực tế khi triển khai thực hiện dự án các hộ tham gia đã tự xây dựng các quy ước, hương ước trong việc chăm sóc, bảo vệ rừng. Đồng thời cũng gắn trách nhiệm của người trồng rừng, hoàn thành có kế hoạch chất lượng rừng trồng, chăm sóc, quản lý bảo vệ diện tích trồng rừng đảm bảo đúng quy trình quy phạm của dự án, mỗi hộ chỉ được rút tiền từ tài khoản khi đã hoàn thành từng hạng mục. Đến nay Dự án đã cơ bản hoàn thành giai đoạn đầu tư, các hộ tham gia thực hiện đang chuyển sang chăm sóc, bảo vệ và thu hoạch. Tổng diện tích trồng và khoanh nuôi tái sinh từ khi bắt đầu thực hiện dự án đến nay là 7.287,60 ha, chăm sóc 4.633 ha, tổ chức tập huấn kỹ thuật trồng, phòng chống cháy rừng, tham quan học tập cho gần 4.000 lượt người, mở được 4.414 tài khoản với tổng số tiền gần 15,5 tỷ đồng, cấp 4.634 giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ tham gia thực hiện dự án.

Ông Hoàng Công Đãng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp&Phát triển nông thôn Quảng Ninh, Trưởng Ban quản lý dự án cho biết: Trong tương lai những diện tích rừng được trồng theo dự án sẽ phát huy tác dụng phòng hộ to lớn, đặc biệt ở những nơi trước kia đất có độ dốc lớn, nguy cơ xói mòn cao, góp phần nâng độ che phủ rừng của toàn tỉnh. Có thể hiệu quả kinh tế trước mắt chưa thể đánh giá hết được nhưng với gần 5.000ha thông nhựa đây sẽ là nguồn tài nguyên rất lớn. Điều quan trọng là Dự án đã làm thay đổi đáng kể tập quán canh tác của người dân miền núi, đặc biệt là đồng bào dân tộc, chuyển từ thói quen chỉ khai thác rừng sang trồng, kinh doanh rừng bền vững, nâng cao ý thức bảo vệ rừng.

Cùng chuyên mục