Hỏi: Năm nay do điều kiện thời tiết bất lợi nên bà con nông dân gieo cấy lúa vụ xuân muộn hơn mọi năm vì vậy có sự thay đổi lớn về cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống, quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa, đồng chí có thể cho biết cụ thể tình hình sâu bệnh hại và một số khuyến cáo với bà con nông dân? Đồng chí Đào Văn Ngọc, Chi cục phó Chi cục Bảo vệ thực vật trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh.
Trả lời: Trong tháng 1 và tháng 2- 2008, có tới 38 ngày rét đậm, rét hại, trong đó có 25 ngày rét hại. Đây là đợt rét đậm, rét hại hiếm có trong lịch sử cả về số ngày và mức độ trong vòng 40 năm qua, kể từ năm 1968. Trước diễn biến của thời tiết đã làm cho nhiều diện tích lúa cấy, lúa gieo thẳng và mạ của các địa phương khu vực miền Tây bị chết rét, phải tổ chức gieo cấy lại. Vì vậy vụ xuân 2008 ở các huyện, thị xã khu vực miền Tây đã có sự thay đổi lớn về cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống lúa, quá trình sinh trưởng, phát triển của cây lúa. Dự kiến lúa sẽ trổ bông muộn hơn so với các năm trước từ 15- 20 ngày. Do thay đổi lớn về cơ cấu mùa vụ và cơ cấu giống lúa nên tình hình sâu bệnh hại trên cây lúa có những diễn biến khác so với năm trước. Theo dự kiến của Chi cục Bảo vệ Thực vật thì: Sâu cuốn lá nhỏ sẽ hoá vũ lứa 1 vào trung tuần tháng 3, mật độ 0,5- 1 con/m2 ; lứa 2 vào trung tuần tháng 4, mật độ 2- 10 con/m2 ; lứa 3 hoá vũ vào trung tuần tháng 5, mật độ 3- 20 con/m2 ; lứa 4 hoá vũ vào trung tuần tháng 6, mật độ 3- 10 con/m2 . Rầy nâu, rầy lưng trắng sẽ hoá vũ làm 3 lứa từ trung tuần tháng 3 đến trung tuần tháng 5, mật độ ngày càng tăng theo thời gian hoá vũ từ 10- 2.000 con/m2 . Sâu đục thân 2 chấm sẽ hoá vũ làm 3 lứa từ trung tuần tháng 3 đến trung tuần tháng 6. Đáng lưu ý là có 2 đợt cao điểm, đợt 1 từ ngày 25- 4 đến 5- 5, mật độ 1- 2 con/m2 ; đợt 2 từ 15- 5 đến 20- 5, mật độ 3- 5 con/m2 . Đây là thời điểm mà đối tượng sâu đục thân gây hại lớn nhất và ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, sản lượng lương thực vụ xuân. Năm nay do sâu đục thân 2 chấm phát sinh phát triển mạnh đúng vào thời kỳ lúa trỗ bông nên việc phòng chống sẽ rất căng thẳng. Ngoài ra, còn bệnh khô vằn phát sinh đầu tháng 4 gây hại tăng dần từ trung tuần tháng 4 trở đi; bệnh đạo ôn phát sinh cuối tháng 3 và gây hại mạnh vào đầu tháng 4; bệnh bạc lá phát sinh đầu tháng 5 và gây hại các trà lúa từ trổ bông trở đi và một số đối tượng dịch hại khác như chuột hại, ốc bươu vàng, bệnh nghẹt rễ lúa gây hại ngay từ đầu vụ. Trước tình hình này, Chi cục đã chỉ đạo các trạm BVTV, cán bộ kỹ thuật điều tra chính xác thời gian phát sinh của lứa 1 sâu cuốn lá, sâu đục thân 2 chấm, rầy nâu, rầy lưng trắng và các đối tượng sâu bệnh hại khác từ đó làm cơ sở cho việc dự tính, dự báo các lứa tiếp theo để ra các thông báo chỉ đạo kịp thời. Yêu cầu các Trạm làm tốt công tác tham mưu cho UBND các huyện, thị xã, thành phố để có biện pháp đối phó. Chi cục sẽ tích cực tham mưu cho Sở NN&PTNT về công tác bảo vệ thực vật như ra thông báo, công điện, thành lập ban chỉ đạo, cơ chế chính sách… trong việc chỉ đạo các địa phương làm tốt công tác dập dịch khi có dịch xảy ra. Chi cục chuẩn bị đủ cơ số thuốc để phòng trừ một số dịch hại chính trên cây trồng, hướng dẫn bà con nông dân biện pháp phòng trừ và cách sử dụng thuốc BVTV đúng chủng loại, đúng đối tượng. Phối hợp với các cơ quan thông tin tuyên truyền tổ chức tuyên truyền phổ biến kịp thời các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hại để các địa phương và nông dân làm theo. Đề nghị các huyện, thị xã, thành phố chỉ đạo kịp thời các xã, hợp tác xã, thôn đội hướng dẫn cáchộ nông dân cần tập trung bón thúc đẻ nhánh sớm và bón phân cân đối giữa đạm- lân – kali nhằm giúp cho cây lúa đẻ sớm, đẻ tập trung và hạn chế được sâu bệnh hại. Tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền để nhân dân nhận thức được nguy cơ mất mùa nếu không làm đúng kỹ thuật và phòng trừ sâu bệnh kịp thời theo khuyến cáo của cơ quan chuyên môn. Củng cố mạng lưới bảo vệ thực vật cơ sở (thôn, đội sản xuất, hợp tác xã), đồng thời nâng cao việc nắm tình hình và chỉ đạo công tác BVTV, bảo vệ sản xuất cho các cấp lãnh đạo cơ sở, không nên khoán trắng việc chỉ đạo công tác BVTV cho cấp thôn, đội sản xuất hoặc hợp tác xã. Tổ chức tuyên truyền trên Đài truyền thanh - truyền hình huyện, đài truyền thanh cơ sở về biện pháp kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại nhằm thông tin đến người dân nhanh nhất.
Năm nay do diễn biến thời tiết phức tạp, giá cả vật tư, phân bón tăng cao bà con nông dân phải đầu tư lớn cho sản xuất vụ xuân. Vì vậy để đạt được năng suất, sản lượng cao bà con cần tích cực đi thăm đồng để kịp thời phát hiện sâu bệnh, thực hiện đầy đủ hướng dẫn của cơ quan chuyên môn trong phòng trừ sâu bệnh hại.
Xin cảm ơn đồng chí!
