Triển vọng đưa chăn nuôi thành ngành sản xuất chính

Chăn nuôi bò sữa là nghề mới, việc khó song nếu thực hiện thành công sẽ là tiền đề mở ra hướng mới trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đưa công nghiệp về nông thôn. Với ý tưởng là tạo ra một nghề mới cho nông dân, năm 2005 Công ty Cổ phần Đầu tư - Xuất nhập khẩu tỉnh mạnh dạn đảm nhận làm chủ dự án nuôi bò ngoại cho sữa tại 4 xã của huyện Đông Triều, bước đầu đã có 161 hộ dân tham gia.

Các hộ của 4 xã Bình Khê, An Sinh, Tràng An, Việt Dân của huyện Đông Triều được hỗ trợ kinh phí đi đến các địa phương đã nuôi bò sữa như: Bắc Ninh, Phù Đổng, Ba Vì... học tập cung cách chăm sóc bò, vắt sữa, bảo quản sữa, trồng cỏ, phối hợp khẩu phần thức ăn tinh và thô, vi lượng theo thời kỳ chu chuyển của đàn bò. Chủ dự án cùng với các hộ đã mua 366 con bò lai ngoại cho sữa (trong đó 308 con F2 và 58 con F1). Cùng với việc tập huấn kỹ thuật của chủ dự án, ngân sách tỉnh đã hỗ trợ trả lãi suất vay ngân hàng, hỗ trợ tiền bảo hiểm cho các hộ chăn nuôi bò. Chủ dự án bao tiêu sản phẩm cho các hộ chăn nuôi bò sữa với số lượng không hạn chế và giá cả tối đa với các loại sữa theo phẩm cấp đưa vào chế biến.

Lần đầu tiên tiếp xúc với con bò sữa nhưng các nông hộ ở đây đã tuân thủ sự hướng dẫn của chủ dự án, thực hiện tốt từ khâu đầu trong việc chăn, chăm sóc, bảo vệ đàn bò sữa. Công ty Cổ phần Đầu tư - Xuất nhập khẩu tỉnh đã thành lập Ban Dự án. Văn phòng của Ban dự án ngay tại địa bàn, với sự bố trí chuyên môn kỹ thuật theo dõi đàn bò sữa theo hình thức vệ tinh, nên các hộ yên tâm chăn nuôi bò sữa và đã mang lại hiệu quả rõ nét. Đến tháng 9 năm 2006 đã có 192 con bò đẻ bê và cho sữa, với tổng lượng sữa hàng hoá gần 456 tấn, đạt giá trị trên 1.640 triệu đồng. Theo đánh giá của cơ quan chuyên môn, đến nay đàn bò sữa đạt phẩm cấp: đạt chuẩn đặc cấp, chiếm gần 9%; chuẩn cấp I, chiếm 50%; chuẩn cấp II, chiếm 35%. Sản lượng sữa bình quân mỗi con bò cho 12,5 kg/ngày (có hàng chục con bò F2 sản lượng sữa đạt 23 kg/ngày); đã chọn được hàng chục con bê cái đạt tiêu chuẩn gây giống bò sữa.

Qua 3 năm chăn nuôi bò sữa trên 90% số hộ và trên 75% số bò đã thu được lợi ích kinh tế hơn hẳn các nghề truyền thống khác. Đơn cử, xã Việt Dân, đa phần là đồng bào theo đạo Thiên chúa giáo, trước năm 2002 cả xã mới nuôi bốn con bò, có dự án, 39 hộ đăng ký nuôi bò sữa, đợt đầu mua về 107 con hầu hết là bê. Trình độ chăm sóc và các điều kiện bảo đảm cho phát triển đàn bò có thể nói là chưa bằng các địa phương khác, nhưng bà con vẫn khẳng định là thu nhập hơn các nghề khác. Bác Đoàn Thị Hồng, một trong tám hộ chăn nuôi bò sữa của xã khẳng định nuôi bò sữa là thu nhập chính của gia đình. Bác cho biết tổng thu nhập trong năm 2006 của gia đình bác được 24 triệu đồng, trong đó riêng tiền bán sữa và bê của hai con bò được 14 triệu đồng, trừ đi 50% chi phí còn lãi được 7 triệu đồng, chiếm 70% thu nhập. Vì lợi ích rõ rệt nên các hộ chăn nuôi bò sữa ở 4 xã đã chuyển toàn bộ diện tích canh tác sang trồng các loại cỏ giàu dinh dưỡng nuôi bò sữa. Nhiều hộ ở các xã: Bình Khê, An Sinh còn thuê ruộng trồng lúa của các hộ khác để trồng cỏ nuôi bò sữa. Số gia đình mua lại bò của các hộ gặp khó khăn và gây bê nái để tăng quy mô đàn bò sữa lên từ 3 đến 8 con chiều hướng ngày càng tăng, khẳng định người nông dân đã quen dần và quyết tâm phát triển đàn bò cho sữa. Bước đầu đã hình thành thị trường cỏ cho chăn nuôi bò sữa ở các xã này. Công ty bảo hiểm đã bồi thường rủi ro cho số con bò sữa của các hộ, với số tiền thoả đáng để bù đắp cho việc tái đầu tư. Chủ dự án đã quản lý đàn bò sữa bằng phần mềm VDM do Viện Chăn nuôi cung cấp. Đàn bò sữa phát triển ở 4 xã thuộc dự án đã kích thích tất cả các địa phương trong huyện chăn nuôi bò thương phẩm hàng hoá, đưa đàn bò của huyện Đông Triều từ hơn 400 con (năm 2001) lên 2.441 con hiện nay. Đông Triều đã đưa được tỉ trọng chăn nuôi chiếm 39% trong giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2005, dẫn đầu cả tỉnh.