Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi và cơ cấu mùa vụ nhằm đem lại hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị diện tích canh tác đang là một phong trào phát triển rộng khắp trên địa bàn huyện Đầm Hà.
Thời gian này toàn huyện đã có nhiều mô hình cây trồng vụ đông cho hiệu quả cao như: cà chua, su hào, ngô ngọt, đậu tương...Đặc biệt, mô hình cây bí xanh vụ đông đã được bà con nông dân ở xã Tân Lập cùng một số địa phương khác đưa vào trồng và đang từng bước được nhân rộng vì cho giá trị kinh tế cao.
Chị Đinh Thị Kiên, thôn Hà Lai, Tân Lập (Đầm Hà) đang thu hoạch bí xanh vụ đông.
Bí xanh là loại cây được người dân trồng đại trà chủ yếu trong vụ xuân nên khi đưa vào trồng trong vụ đông là một bước chuyển dịch cơ cấu mùa vụ hết sức độc đáo. Thời gian đầu, nhiều hộ nông dân không khỏi băn khoăn, lo lắng về kỹ thuật canh tác và hiệu quả khi đưa loại cây này vào trồng trái vụ. Nhưng những kết quả mà nhiều hộ dân ở xã Tân Lập (Đầm Hà) đạt được đã xua tan những nghi ngờ, băn khoăn về hiệu quả của bí xanh vụ đông. Chúng tôi đến gia đình chị Đinh Thị Kiên, thôn Hà Lai, xã Tân Lập, trong lúc hai vợ chồng chị đang chăm sóc vườn bí rộng hơn 1.000 m2 chuẩn bị cho thu hoạch với những giàn bí trĩu quả. Chị Kiên cho biết: “Gia đình tôi chuẩn bị thu hoạch đợt hai, ước tính vụ này sẽ được hơn chục triệu đồng. Năm trước, thấy nhiều gia đình trong xã trồng bí xanh vụ đông cho hiệu quả cao nên gia đình tôi cũng đầu tư giống, phân bón để trồng mong có thu nhập cao. Sau khi học hỏi kỹ thuật canh tác của một số hộ có kinh nghiệm, cuối tháng 6-2008 (âm lịch) gia đình tôi đã trồng gần 2.000 hốc bí xanh trên diện tích 1.000 m2. Sau gần 3 tháng chăm sóc đến cuối tháng 9 thì bí cho thu hoạch bình quân mỗi hốc từ 3-4 quả, bán với giá trên 5.000 đồng/kg. Sau đợt thu hoạch đó, gia đình tôi đã nhận thấy rõ lợi ích mà giống cây trồng này mang lại. Hiện tại, vườn bí vẫn tiếp tục cho thu hoạch và gia đình tôi đã đầu tư mở rộng thêm diện tích”. Chị Kiên còn cho biết thêm: kỹ thuật trồng bí xanh vụ đông không hề khó, ngoài việc chăm sóc thông thường như khi trồng vụ xuân thì cần quan tâm nhiều hơn đến thời điểm mới trồng vì thời điểm đó cây bí dễ bị mắc bệnh nấm gốc nên phải chú ý phòng trừ kịp thời. Và do trồng vào vụ đông ít ong bướm nên muốn đạt tỷ lệ đậu quả cao, người trồng bí phải đầu tư nhiều hơn đến việc tự thụ phấn cho hoa. Khi cây bí bắt đầu ra quả phải tiến hành bấm ngọn để cây tập trung nuôi quả. Nếu thực hiện tốt các bước này thì năng suất sẽ không thua kém vụ xuân là mấy và cho hiệu quả cao hơn vì thường vào vụ đông bán được giá cao hơn.
Anh Lê Văn Phong, thôn Tân Lập, xã Tân Lập có nhiều kinh nghiệm trong việc trồng bí xanh. Qua nhiều năm phát triển loại cây này anh nhận thấy bí xanh là loại cây dễ trồng, tốn ít công chăm bón nhưng lại cho hiệu quả kinh tế cao. Để có bí bán trong vụ đông, nhiều lần anh đã trồng thử nghiệm vào các vụ khác nhau và xác định nếu trồng vào vụ đông chỉ cần có cách chăm sóc phù hợp với đặc điểm cây trồng và điều kiện thời tiết thì năng suất và sản lượng sẽ không thua kém chính vụ là bao. Khi trồng thử nghiệm đã cho kết quả ưng ý, anh đã mở rộng trên 500 m2 trồng giống bí hạt nhỏ vụ đông và đây là loại giống chính trên diện tích trồng bí nhà anh. Sau 3 tháng canh tác, trên 1.000 hốc bí hạt nhỏ, mỗi hốc cho thu hoạch từ 3-4 quả với giá bán bình quân từ 4.000-5.000 đồng/kg, trừ chi phí gia đình anh có lãi hơn chục triệu đồng.
Không chỉ gia đình chị Kiên hay anh Phong mà hiện nay tại xã Tân Lập, bà con nông dân đang từng bước chuyển dịch cơ cấu giống cây trồng, mùa vụ với nhiều giống cây trồng cho năng suất cao đã được đưa vào gieo trồng trên đồng ruộng cho hiệu quả khá cao. Chỉ tính riêng mô hình trồng bí xanh vụ đông đã có hàng chục hộ thực hiện có hiệu quả. Tuy nhiên, những mô hình này hiện nay vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún vì thế rất cần sự quan tâm hơn nữa của chính quyền địa phương với những cơ chế hỗ trợ, khuyến khích hợp lý để đưa bí xanh vụ đông trở thành một mô hình kinh tế thực sự hiệu quả, giúp bà con nông dân có điều kiện phát triển kinh tế gia đình.
