Thị trường đã phản ứng tích cực trước các quyết định về lãi suất và dự trữ bắt buộc được Ngân hàng Nhà nước đưa ra trong ngày 19-12. Các ngân hàng thương mại đã “bò” ra xây dựng biểu lãi suất huy động mới với mức giảm... chóng mặt: VND chỉ còn 7-8%/năm, USD còn 3-3,8%/năm. Như vậy, lãi suất huy động đã giảm 60% so với quý 3-2008.
| ||||||||||||||||||||||||||||||
| Lãi suất huy động mới của một số ngân hàng | ||||||||||||||||||||||||||||||
Trở lại thời kỳ ổn định
Trước đó, thông tin lan truyền giữa các NH thương mại là LS cơ bản chỉ còn 7%/năm. Vì vậy, hầu hết NH khi tính toán biểu LS huy động đã tính đến yếu tố này.
Trước diễn biến quá nhanh của LS, một số NH cũng đã tính toán để giảm bớt số vốn đã huy động với LS cao đồng thời cho phép khách hàng cơ cấu lại thời hạn gửi theo hướng có lợi hơn. Nhiều ngày qua, NH Sài Gòn đã đưa ra chương trình “hoán đổi LS - kéo dài hạn gửi”. Theo đó, người đã gửi tiết kiệm với LS cao khoảng 17-18%/năm nhưng lại gửi ngắn hạn có thể rút vốn trước hạn để chuyển sang gửi kỳ hạn mới trước khi NH giảm LS về mặt bằng của năm 2007. NH này vẫn trả đủ LS đã ghi trên sổ tiết kiệm theo số ngày thực gửi, đồng thời thưởng thêm LS cho người gửi lại kỳ hạn mới.
Giảm quá, tiền để làm gì?
| Giảm lãi suất huy động LS huy động mới không còn mức 10%/năm. Tại NH Xuất nhập khẩu VN (Eximbank), kỳ hạn 3 tháng chỉ còn chưa đầy 0,65%/tháng, ngang với LS huy động cùng kỳ hạn cách nay một năm. Khi đó chỉ khoảng 0,6-0,65%/tháng (7,2-7,8%/năm), kỳ hạn 12 tháng khoảng 0,68-0,7%/tháng (8,2-8,4%/năm). Tương tự, tỉ lệ dự trữ bắt buộc mới với VND là 5% cũng ngang với tỉ lệ của đầu năm 2007. Giữa năm 2007, khi có dấu hiệu lạm phát cao, NH Nhà nước mới tăng gấp đôi dự trữ bắt buộc, từ 5 lên 10% và sau đó là lên 11%. |
Một số sàn địa ốc cho biết số người đang “lượn” để tìm mua bất động sản nhưng còn muốn ép giá bên bán cũng đã “lên ruột” khi LS giảm. Trong khi đó, một số người gửi bán nhà, đất cũng đã “cập nhật” lại thông tin cho bên môi giới là có thể tăng giá bán hoặc không chấp nhận “bớt chút ít”. Còn tại sàn chứng khoán, nhiều nhà đầu tư vui ra mặt khi nghe tin LS sẽ giảm mạnh vì họ hi vọng tiền từ NH sẽ đổ về chứng khoán.
Theo nhiều chuyên gia kinh tế, mức LS huy động mới sẽ hướng dòng tiền từ NH sang các thị trường khác có tỉ suất lợi nhuận cao hơn. Hiện giá chứng khoán, bất động sản đang ở mức thấp, nhiều khả năng hai thị trường này sẽ đón nhận dòng vốn nhàn rỗi từ NH chuyển sang.
Thế nhưng, quan trọng hơn, LS cho vay giảm mạnh cũng đã giảm hẳn gánh nặng cho những nhà đầu tư, người kinh doanh. Nếu trước đây tiền vay phải chịu LS 21%/năm thì nay đã giảm đến 40%. Mức LS này nằm trong khả năng chịu đựng của nhiều nhà đầu tư và người kinh doanh.
Theo một chuyên gia NH, hiện các NH đang thừa tiền, vì vậy việc giảm thêm LS huy động cũng không ảnh hưởng nhiều đến nguồn vốn NH. Khi người dân “chán” gửi NH, chuyển sang đầu tư vào chứng khoán, bất động sản, mở công ty làm ăn thì NH lại tăng nguồn vốn từ tiền gửi thanh toán trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Liệu có khả năng người dân chuyển sang giữ USD? Nhiều chuyên gia NH phân tích xu hướng chung là giữ USD không có lợi vì NH Nhà nước phải điều hành chính sách theo hướng người giữ VND có lợi hơn. Biểu LS huy động của ACB và Eximbank cho thấy điều này. LS huy động USD chưa bằng phân nửa VND. Với LS khoảng 3-3,5%/năm, người giữ USD phải kỳ vọng mức tăng tỉ giá là 4% thì mới hòa vốn và chỉ lợi hơn giữ VND nếu tỉ giá tăng trên 5%. Nhưng khả năng này là khó vì Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Công thương có đề án kiểm soát nhập siêu. Còn việc khuyến khích xuất khẩu thì phải dùng nhiều biện pháp, không thể chỉ trông vào tỉ giá.
Sẽ còn gì nữa?
Đón nhận tin LS cơ bản giảm 1,5% vào chiều 19-12, nhiều NH thở phào vì trước đó họ đinh ninh là cắt tới 3%. Có thể NH Nhà nước cân nhắc, tránh gây khó cho NH nếu LS giảm quá nhanh và có thể năm 2008 khép lại với mức LS cơ bản 8,5%.
Xung quanh các quyết định mới về chính sách tiền tệ, TS Nguyễn Ngọc Bảo, vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ - NH Nhà nước, cho biết tiếp tục thực hiện các bước đi thận trọng để thị trường tự điều tiết, đồng thời đảm bảo thực hiện được các mục tiêu của Chính phủ về kinh tế vĩ mô.
Về cơ chế cho vay theo LS thỏa thuận, một quan chức NH Nhà nước cho biết Chính phủ đã có chủ trương và NH Nhà nước đang nghiên cứu để thực hiện.
Theo PGS.TS Trần Hoàng Ngân - hiệu phó đại học Kinh tế TP.HCM, các quyết định trong ngày 19-12 là tín hiệu tốt để kích thích kinh tế, tạo hưng phấn nơi nhà sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, việc giảm LS quá nhanh để hỗ trợ doanh nghiệp cũng đã ảnh hưởng đến NH vì vậy Chính phủ cũng nên giãn, giảm thuế cho NH để các đơn vị này có thêm điều kiện giảm LS cho nền kinh tế trong thời gian tới.
| Ngày 19-12, NH Nhà nước đã ban hành hàng loạt quyết định liên quan đến LS và dự trữ bắt buộc có hiệu lực từ 22-12, theo đó từ ngày này, trần LS cho vay chỉ còn 12,75%/năm. Cụ thể: - LS cơ bản còn 8,5%/năm, giảm 1,5%. - LS tiền gửi dự trữ bắt buộc VND còn 8,5%/năm, giảm 0,5%. - LS tái cấp vốn còn 9,5%/năm, LS tái chiết khấu còn 7,5%/năm, cùng giảm 1,5%. - LS tín phiếu bắt buộc còn 4,5%/năm, giảm 8,5%. - Tỉ lệ dự trữ bắt buộc VND còn 5%, giảm 1%. Đây là lần giảm LS cơ bản thứ năm và lần giảm dự trữ bắt buộc thứ tư kể từ hơn hai tháng qua. Thời điểm cao nhất, LS cơ bản là 14%/năm, tỉ lệ dự trữ bắt buộc VND là 11%/năm. |
