Di sản sẽ ra sao nếu chỉ được lưu giữ trong ký ức? Và điều gì khiến những giá trị tưởng chừng mai một có thể hồi sinh giữa nhịp sống hiện đại? Từ lớp học hát Then, đàn tính ở Bình Liêu, nơi các nghệ nhân đang trao truyền văn hóa cho thế hệ trẻ, đến những cánh buồm ba vách đỏ thắm trở lại trên vịnh Hạ Long sau hơn ba thập kỷ vắng bóng – mỗi câu chuyện là một cách gìn giữ và đánh thức di sản. Không chỉ dừng lại ở bảo tồn, Quảng Ninh đang từng bước biến những giá trị văn hóa truyền thống thành sản phẩm du lịch, trải nghiệm sáng tạo và nguồn lực phát triển kinh tế. Nhưng làm thế nào để di sản vừa được khai thác hiệu quả, vừa giữ được bản sắc và giá trị nguyên gốc? Mời quý vị cùng lắng nghe podcast “Đánh thức di sản” để khám phá hành trình đưa những giá trị xưa hòa vào đời sống hôm nay.
Không chỉ là câu chuyện về một di sản văn hóa, đây còn là chân dung của những con người bình dị đang gìn giữ bản sắc dân tộc bằng tình yêu, sự kiên trì và niềm tin rằng: di sản chỉ thực sựsống khi còn hiện diện trong đời sống cộng đồng. Mời quý vị cùng lắng nghe "Tiếng Then còn ở lại" để cảm nhận hành trình gìn giữ tiếng Then giữa nhịp sống hiện đại và gặp những con người đang góp phần để những câu hát của núirừng Bình Liêu tiếp tục ngân vang qua nhiều thế hệ.
Sự kết hợp giữa giọng ca liêu trai 52Hz và 'phù thủy âm nhạc dân gian' Cao Bá Hưng trong ca khúc 'Tiếng ru then' hứa hẹn sẽ là chuỗi nốt nhạc tâm linh đầy ám ảnh cho bộ phim điện ảnh Phí phông: Quỷ máu rừng thiêng.
Không chỉ thực hành và truyền dạy then nghi lễ cho thế hệ trẻ, Nghệ nhân Dân gian Hà Thị Niên còn sở hữu cả một kho tàng tri thức dân gian tích lũy qua nhiều thế hệ, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc Tày vùng Đông Bắc Việt Nam.
Tham gia chuỗi hoạt động, du khách sẽ cảm nhận được không khí chợ phiên vùng cao, thưởng thức ẩm thực, đặc sản truyền thống, văn hóa dân tộc, trò chơi dân gian do chính các chủ thể vùng cao thực hiện.
UBND xã Phong Dụ (Tiên Yên) vừa tổ chức khai mạc lớp truyền dạy hát then, đàn tính dân tộc Tày năm 2024. Đây là hoạt động nằm trong Đề án “Bảo tồn, phát huy giá trị Làng Văn hóa dân tộc Tày, thôn Đồng Đình, xã Phong Dụ năm 2024”.
Những nghệ nhân ở Bình Liêu không chỉ tâm huyết nâng niu, gìn giữ từng điệu then - đàn tính ngọt ngào, đằm thắm mà còn nỗ lực từng ngày trao truyền cho thế hệ trẻ với mong muốn bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống quý báu, lâu đời của quê hương.
Năm nay, lần đầu tiên huyện Bình Liêu tổ chức Ngày hội Văn hóa các dân tộc diễn ra từ ngày 23/4 đến 12/5, gắn với Hội Soóng Cọ giao duyên của người Sán Chỉ tại xã Húc Động, Hội Kiêng gió của người Dao Thanh Phán tại xã Đồng Văn và Ngày hội di sản Then của người Tày.
Tối 6/2, tại sân đình Lục Nà, xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu tổ chức giao lưu hát Then - đàn Tính giữa huyện Bình Liêu (tỉnh Quảng Ninh) - TP Lạng Sơn (tỉnh Lạng Sơn) và huyện Hòa An (tỉnh Cao Bằng).
Nằm trong khuôn khổ các hoạt động tại Lễ hội đình Lục Nà, trong 2 tối 4 và 5/2, tại xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu tổ chức Liên hoan hát Then - đàn Tính huyện Bình Liêu năm 2023.
Nhằm gìn giữ và bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa truyền thống cho thanh thiếu nhi, nhiều mô hình câu lạc bộ (CLB) văn hóa dân gian được huyện Bình Liêu thành lập và từng bước phát huy hiệu quả rõ nét.
Mảnh đất Bình Liêu với vẻ đẹp trữ tình được coi là cái nôi nuôi dưỡng những điệu then say đắm lòng người, với nhiều CLB hát then, đàn tính được duy trì ở các thôn, xã.
Tối 1/5, huyện Bình Liêu tổ chức Ngày hội di sản Then Tày năm 2022, giao lưu đàn Tính - hát Then huyện Bình Liêu - TP Lạng Sơn - TP Cao Bằng. Đây là sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động kích cầu du lịch do huyện Bình Liêu tổ chức.
Ở độ tuổi ngoại bát tuần nhưng nghệ nhân Lương Thiêm Phú, dân tộc Tày, sống tại thôn Chang Nà, xã Tình Húc, huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh vẫn nổi tiếng là người hát then hay, đàn giỏi mà còn tự tay chế tạo được những cây đàn tính mang âm hưởng núi rừng.
Tràng Lương là một xã miền núi còn nhiều khó khăn của TX Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh, với trên 80% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số. Những năm gần đây, địa phương đã phát triển mô hình CLB hát then - đàn tính, đưa loại hình nghệ thuật này đến gần hơn với cuộc sống của người dân.
Ngày Câu lạc bộ hát then, đàn tính ra mắt, ông Ma Út vẫn nhớ y nguyên không khí háo hức, sôi nổi, phấn khởi của mỗi thành viên. Với họ thì đó là sự kiện lớn, mong đợi bao lâu của cộng đồng dân tộc thiểu số miền núi ở xã Tràng Lương, TX Đông Triều...
