Nếu trước đây, than đá được ví như “vàng đen”, tạo nên nền tảng kinh tế của Vùng mỏ, thì trong không gian phát triển mới, các giá trị văn hóa và di sản đang được nhìn nhận như một nguồn lực đặc biệt.
Tỉnh Quảng Ninh sở hữu hệ thống di sản thiên nhiên, văn hóa, lịch sử đặc sắc và giàu giá trị. Để những giá trị ấy trở thành nguồn lực cho tăng trưởng bền vững, tỉnh đang xây dựng Đề án phát triển kinh tế di sản, sản phẩm du lịch đêm và công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo hướng tiếp cận mới, di sản được xác định là nguồn lực cốt lõi, công nghiệp văn hóa là động lực sáng tạo, du lịch là kênh lan tỏa giá trị và kinh tế ban đêm là không gian gia tăng tiêu dùng.
Sáng 6/8, Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam phối hợp với Hội Văn nghệ dân gian Quảng Ninh và xã Đầm Hà tổ chức hội thảo khoa học “Miền trầm tích văn hoá biển Đầm Hà và phát triển không gian mới”.
Phát triển kinh tế đêm, kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa là một giải pháp trong định hướng lâu dài của Quảng Ninh về phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, xây dựng tỉnh trở thành trung tâm dịch vụ, công nghiệp hiện đại của phía Bắc.
Để khai thác hiệu quả, tỉnh đang đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di sản, hướng tới xây dựng nền kinh tế di sản phát triển bền vững.
Từ chỗ coi di sản là tài sản tinh thần cần gìn giữ, nay di sản được xác lập là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội. Tại Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, khái niệm “kinh tế di sản” lần đầu tiên được nêu ra như một định hướng chiến lược cho phát triển bền vững văn hóa của đất nước. Quảng Ninh có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế di sản bằng việc khai thác hiệu quả những tiềm năng giá trị.
Nghị quyết Đại hội XVI của Đảng bộ tỉnh xác định một trong các khâu đột phá trong nhiệm kỳ 2025-2030 của Đảng bộ tỉnh, đó là: Phát triển nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị.
Với nhiều nhà làm phim quốc tế, Vịnh Hạ Long là một trong những địa điểm quay nổi tiếng nhất ở Việt Nam, cảnh sắc độc đáo trên vịnh phù hợp với nhiều thể loại phim, từ hành động, phiêu lưu đến lịch sử, khoa học viễn tưởng...
Gắn bảo tồn di sản với phát triển kinh tế di sản không chỉ tạo động lực cho phát triển văn hóa, mà còn là giải pháp cụ thể hóa quan điểm của Đảng về phát triển văn hóa và con người Việt Nam toàn diện, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Quảng Ninh là một trong những trung tâm thu hút khách du lịch hàng đầu của Việt Nam. Điều này về mặt chủ quan là từ sự vào cuộc của tỉnh, các ngành, đơn vị, doanh nghiệp còn về mặt khách quan chính là nhờ tiềm năng giàu có về du lịch, sở hữu nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng cùng với nhiều di tích gắn liền với lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc.
Với dàn ca sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng, tên tuổi, đang được nhiều người hâm mộ yêu thích, cùng nội dung chương trình ý nghĩa, dàn dựng công phu với 3 chương kể về câu chuyện vùng đất địa linh với khát vọng vươn lên, đột phá vượt khó, đổi mới để vươn tới tầm cao mới, kỷ nguyên mới, Hạ Long Concert 2025 đang nóng từng ngày, từng giờ, được người dân Quảng Ninh, cũng như du khách thập phương háo hức chờ đợi.
Những chương trình nghệ thuật đặc biệt, hoành tráng (concert) giờ đây đã trở thành trend được giới yêu nghệ thuật, âm nhạc ưa thích, đặc biệt là giới trẻ. Bắt nhịp với xu thế này nhiều tỉnh, thành phố, đặc biệt là những đô thị lớn đã thu hút những show diễn của các ca sĩ, nghệ sĩ, người nổi tiếng về với địa phương.
Thực hiện Nghị quyết số 33-NQ/TW về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành 2 Nghị quyết để cụ thể hóa việc triển khai trên địa bàn. Dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ XVI cũng xác định “Phát triển nền văn hóa giàu bản sắc Quảng Ninh, gắn với xây dựng và phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, kinh tế đêm, kinh tế đô thị” là một trong ba khâu đột phá...
Quảng Ninh tự hào, vinh dự khi sở hữu 2 di sản thế giới là Di sản – Kỳ quan thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, Di sản văn hoá thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc, cùng một kho tàng di tích lịch sử, văn hoá, di sản văn hoá phi vật thể quốc gia… Đây là “nguồn nguyên liệu” quý giá để Quảng Ninh khai thác, phát triển kinh tế di sản.
Kinh tế di sản là khái niệm vẫn còn khá mới mẻ nhưng đã được một số địa phương tiên phong tiếp cận và vận dụng. Trong đó, Quảng Ninh với 634 di tích các loại đang cho thấy sức bật mạnh mẽ từ nền tảng di sản.
Từ nhiệm kỳ 2010 - 2015, Quảng Ninh đã xác định tái cơ cấu nền kinh tế, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững. Kiên định mục tiêu phát triển xanh, trong nhiệm kỳ tới, tỉnh Quảng Ninh tiếp tục quan tâm đầu tư và xây dựng các cơ chế đặc thù để mở đường đưa di sản trở thành động lực tăng trưởng kinh tế mới. Trên quan điểm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, Quảng Ninh xác định sẽ khai thác hiệu quả giá trị đặc biệt của di sản để phục vụ cho mục tiêu tăng trưởng nhanh, mạnh và bền vững.
Kinh tế di sản được hiểu là một lĩnh vực kinh tế đặc biệt, dựa trên các giá trị của di sản văn hóa để phát triển kinh tế. Đối với TP Hạ Long, kinh tế di sản là lĩnh vực đang có nhiều triển vọng phát triển và đã bước đầu gặt hái được những "trái ngọt".
Quảng Ninh được đánh giá là tỉnh sở hữu nhiều di sản quan trọng trong cả nước. Đặc biệt, các di sản lại phân bố ở hầu khắp các địa phương của tỉnh. Đây là nguồn tài nguyên lớn, là những tài sản quý để đẩy mạnh phát triển kinh tế di sản…
Thời gian qua, Quảng Ninh đã có sự phát triển nhất định về kinh tế di sản, nhất là du lịch di sản. Qua đánh giá từ các chuyên gia thì tiềm năng khai thác kinh tế do sản của Quảng Ninh còn dồi dào. Việc nhìn sang một số nước bạn có nền văn hóa tương đồng ở khu vực châu Á, sẽ giúp chúng ta thêm những kinh nghiệm quý.
Nhân hội thảo về thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế di sản trong Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc do Ban Thường vụ Thành ủy Hạ Long phối hợp với Viện Kinh tế Việt Nam thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam tổ chức, phóng viên Trung tâm Truyền thông Quảng Ninh đã có cuộc phỏng vấn với PGS.TS Trần Đình Thiên.
