Cùng xu thế phát triển chung của xã hội, thời gian qua, việc sử dụng phương tiện đo lường ở tỉnh Quảng Ninh đã có những bước phát triển đáng kể, cả về số lượng và chất lượng; phương tiện đo ngày càng hiện đại, độ chính xác ngày càng cao. Đặc biệt, các phương tiện đo lường ứng dụng kỹ thuật điện tử, công nghệ cao đang được sử dụng ngày càng rộng rãi...
Tuy nhiên, cho đến nay, vẫn còn một lượng đáng kể các phương tiện đo lường chưa được kiểm định theo đúng quy định của pháp luật. Hiện tượng gian lận về đo lường trong lĩnh vực giao nhận mua bán một số loại hàng hoá vẫn còn xảy ra như: Kinh doanh gas, kinh doanh xăng dầu, thực phẩm v.v.. Đặc biệt, hiện tượng gian lận này thường xảy ra tại một số cột đo xăng dầu gây thiệt hại cho người tiêu dùng. Theo thống kê, hiện nay trên địa bàn Quảng Ninh có 102 cửa hàng kinh doanh xăng dầu với 585 cột đo nhiên liệu điện tử. Ông Nguyễn Văn Tân, Phó Chi cục trưởng Chi cục Tiêu chuẩn - Đo lường - Chất lượng (TCĐLCL) tỉnh, cho biết, hàng năm, Chi cục TCĐLCL và Thanh tra Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh đã kiểm tra, thanh tra gần 80 cửa hàng xăng, dầu với số cột đo nhiên liệu được thanh kiểm tra chiếm gần 80%. Qua kiểm tra đã phát hiện nhiều cửa hàng vi phạm quy định về ghi nhãn hàng hoá đối với nhiên liệu dầu diezen như: Không ghi hàm lượng 0,05%S hoặc 0,25%S và không ghi cảnh báo: “Không dùng cho xe cơ giới đường bộ” đối với dầu diezen 0,25%S tại cột đo nhiên liệu và một số sai phạm khác... Vì vậy, nhằm tăng cường công tác quản lý Nhà nước về đo lường, phòng chống gian lận trong thương mại, bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, Chi cục TCĐLCL đề nghị các doanh nghiệp, cửa hàng kinh doanh xăng, dầu hoặc phương tiện phân phối, bán lẻ trên địa bàn tỉnh, cần phải thực hiện các quy định bắt buộc về đo lường và các quy định về chất lượng, nhãn hàng hoá theo quy chuẩn kỹ thuật QCVN 01:2008. Cũng theo ông Tân, Phó Chi cục trưởng Chi cục TCĐLCL tỉnh cho biết, thì đối với các cột đo nhiên liệu lắp đặt mới hoặc thay thế, trước khi lắp đặt mới, các tổ chức, cá nhân kinh doanh xăng, dầu phải chuyển toàn bộ hồ sơ của thiết bị và đề nghị đăng ký kiểm định về Chi cục TCĐLCL để xem xét, giải quyết. Các cột bơm nhiên liệu không có đầy đủ hồ sơ, tài liệu nêu trên thì không được phép đưa vào hoạt động. Cùng với đó, sử dụng cột đo xăng, dầu phải có dấu, tem kiểm định, giấy chứng nhận kiểm định còn hiệu lực và đảm bảo các vị trí như dấu tem chì, tem niêm phong và tem kiểm định phải còn nguyên vẹn. Thực hiện việc kiểm định bất kỳ, bất thường theo ĐLVN 10: 2003 cột đo nhiên liệu - quy trình kiểm định. Cột đo xăng dầu bị hư, hỏng hoặc không đạt yêu cầu về đo lường phải báo cho Chi cục TCĐLCL biết để tháo niêm phong sửa chữa và phải có thông tin thông báo trên cột đo như ‘‘hư hỏng” hoặc “tạm ngừng sử dụng’’. Sau khi sửa chữa phải thực hiện đăng ký kiểm định với Chi cục TCĐLCL, nếu đạt yêu cầu mới được đưa vào sử dụng. Đồng thời phải niêm yết công khai quy trình bơm xăng dầu trên cột đo như sau: ‘‘Trả về 0 trước khi bán’’; nghiêm cấm việc bơm nối của nhân viên khi bán hàng. Trang bị bình chuẩn dung tích đối chứng hoặc các loại phương tiện đo dung tích thông dụng như: Bình đong, gáo đong, ống đong đã được các cơ quan có thẩm quyền kiểm định và phải đặt tại vị trí thuận lợi để người có trách nhiệm hoặc người mua có thể kiểm tra phép đo. Cột đo nhiên liệu cần phải bổ sung bộ phận quan sát dòng chảy với cột còn thiếu (trước vòi cấp phát); thường xuyên vệ sinh cột bơm, kính quan sát dòng chảy, cơ cấu chỉ thị giá tiền, số lít để đảm bảo thuận tiện cho khách hàng kiểm tra. Việc ghi nhãn phải thực hiện trên cột đo nhiên liệu ở vị trí dễ quan sát. Về chất lượng phải đảm bảo thông tin ghi trên các cột đo xăng, dầu là chính xác với loại nhiên liệu kinh doanh. Đảm bảo chất lượng xăng, dầu bán cho người tiêu dùng đúng chất lượng, chủng loại quy định và lưu phiếu kết quả kiểm nghiệm chất lượng xăng, dầu (do đại lý cấp).
Thiết nghĩ, để đảm bảo quyền lợi kinh doanh hợp pháp và tạo được chỗ đứng trên thị trường, các tổ chức và cá nhân kinh doanh xăng, dầu cần phải thực hiện nghiêm túc các quy định bắt buộc về đo lường và các quy định về chất lượng, nhãn hàng hoá nêu trên. Mặt khác, trong thời buổi giá xăng, dầu ngày càng tăng cao như hiện nay, thì người tiêu dùng cần phát huy tinh thần đấu tranh, phát hiện, tố giác các hành vi gian lận về đo lường, để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho mình.
