Vàng bẩn xuất hiện khiến các doanh nghiệp buôn bán vàng trong nước giảm 60 – 70% doanh thu. Không ít doanh nghiệp đã phải đóng cửa, một số dự định chuyển sang ngành nghề khác.
Ông Vũ Minh Châu, Tổng giám đốc Công ty vàng bạc đá quý Bảo Tín Minh Châu, Ủy viên Hiệp hội vàng Việt Nam, cho biết, việc vàng bẩn xuất hiện trên thị trường Việt Nam, gây xôn xao dư luận thời gian gần đây khiến người dân hoang mang, giảm giao dịch làm cho các doanh nghiệp kinh doanh vàng trong nước thiệt hại không nhỏ, gây nên một cuộc khủng hoảng lớn trong ngành vàng của Việt Nam. "Vàng bẩn xuất hiện khiến các doanh nghiệp buôn bán vàng trong nước chỉ đạt 30 - 40% doanh thu so với cùng kỳ các năm trước. Vài doanh nghiệp đã đóng cửa, một số dự định chuyển sang ngành nghề khác", ông Châu nói.
Chất làm "bẩn" vàng là vonfram?
Trong khi tiến sĩ Vũ Đức Lợi, Trưởng phòng Hoá phân tích, Viện Hoá học Việt Nam (Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho rằng, loại bột kim loại có trong vàng bẩn mới được phát hiện gần đây không phải Vonfam thì ông Châu lại khẳng định điều ngược lại.
Theo ông Lợi, hợp chất vonfram ở dạng cục chứ không phải dạng bột như loại bột đã tìm thấy trong vàng bẩn và tỷ trọng của nó là 19,30g/m3, còn tỷ trọng của vàng là 19,32g/m3. Do vậy, khi hai hợp chất này trộn với nhau thì hợp chất vonpram sẽ nổi lên trên bề mặt.
| Loại hợp chất được tìm thấy trong vàng bẩn sau khi nung chảy. Ảnh: Như Biển. |
Còn ông Châu cho biết, vonfram ngoài dạng bột còn có thể tồn tại ở dạng lưới với thể trọng lớn. Nhiều doanh nghiệp có vàng bẩn đã cán mỏng đem nung chảy loại vàng này thì thấy có cặn là một loại chất bột mịn lặng xuống phía dưới. Khi đem đi xét nghiệm tại 2 phòng thí nghiệm khác nhau ở nước ngoài thì đều cho kết quả giống nhau, đó là hợp chất của nhiều kim loại nhưng có thành phần chủ yếu là vonfram. Các kim loại khác có thể kể đến như Osimi, Rutenim...
Việc loại bột trên ngoài vonfram còn có các hợp chất khác, ông Châu đưa ra hai khả năng. Thứ nhất, kẻ gian mua vonfram ở dạng thô, chưa tinh khiết để chế vào vàng nên đã lẫn tạp chất vào. Thứ hai, có thể kẻ gian cố tình trộn thêm vào vonfram các kim loại khác như osimi vào để vàng giả có các đặc tính đặc biệt như tăng độ dẻo hoặc thay đổi nhiệt độ nóng chảy... để dễ dàng gian dối hơn.
Tuồn vào Việt Nam từ đường... xách tay
Ông Châu cho biết nguồn gốc của vàng bẩn hầu hết đều từ nước ngoài được đưa vào Việt Nam dưới dạng xách tay. Hiện không có cơ sở khẳng định vàng đến từ nước nào mà chỉ biết vàng có đóng dấu của nhiều hãng tên tuổi, thậm chí có vàng miếng được đóng mác từ Thụy Sĩ.
Kẻ gian đã dùng vàng nóng chảy để đúc bao quanh một khối vonfram hoặc kim loại nặng ở bên trong. Hình thức tinh vi này sẽ tạo thành một lớp vàng bao bọc bên ngoài lõi vonfram mà mắt thường không thể phát hiện ra được vì nhìn toàn diện miếng vàng vẫn vàng óng. Thậm chí, vàng bẩn đều "qua mặt" được hầu hết các loại máy đo tuổi vàng ở Việt Nam hiện nay.
Bằng mắt thường, khó có thể phân biệt được vàng bẩn độn vonfram (trái) và vàng 9999 (phải). Ảnh: Như Biển.
Mặc dù ở thời điểm hiện tại, chưa có người tiêu dùng nào mua phải vàng bẩn nhưng do tính chất "siêu cấp về công nghệ" của loại vàng này nên người dân phải thật cẩn trọng khi mua vàng miếng dự trữ.
Ông Châu khuyến cáo, các doanh nghiệp và người dân không nên mua vàng không rõ nguồn gốc mà chỉ nên mua của các doanh nghiệp vàng uy tín trong nước. Bởi quy trình sản xuất vàng của các doanh nghiệp thường được quản lý chất lượng ngặt nghèo từ khâu nhập vàng, chế tác cho đến phân phối.
Để bảo vệ mình khi xảy ra sự cố mua phải vàng bẩn, khi đi mua vàng người dân nên yêu cầu doanh nghiệp ghi hóa đơn biên nhận, trong đó có ghi rõ số seri, mã hiệu tuổi vàng của sản phẩm và doanh nghiệp. Nếu phát hiện ra vàng bẩn, dựa vào đó, người dân có thể khiếu nại tới doanh nghiệp. "Hiện các doanh nghiệp đã đề cao cảnh giác nên kẻ gian rất khó tiêu thụ vàng bẩn, rất có thể chúng sẽ quay sang đối tượng trực tiếp là người tiêu dùng nên mọi người dân phải thật cẩn trọng mọi giao dịch", ông Châu nói.
| Một số cách phân biệt vàng thật và vàng bẩn độn Vonfram |