Chưa bao giờ, chưa thời kỳ nào nghề rừng lại phát triển mạnh mẽ như những năm gần đây. Diện tích trồng rừng sản xuất liên tục tăng nhanh, không chỉ người dân vùng núi đầu tư trồng rừng mà dân đồng bằng cũng bỏ vốn, thuê hoặc mua lại đất rừng của đồng bào vùng núi để phát triển nghề rừng. Với dân lâm nghiệp, rừng chính là “vàng xanh” nguồn tài nguyên này chẳng kém gì vàng đen, vàng ròng.
Nghiên cứu tạo giống cây rừng chất lượng cao từ công nghệ nuôi cấy mô tại Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng khoa học và sản xuất lâm nông nghiệp.
Nhẩm tính sơ bộ, ông Dương Minh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Phát triển Lâm nghiệp cho biết: Chỉ tính từ sau khi rà soát quy hoạch 3 loại rừng trong 2 năm (2007-2008) toàn tỉnh đã trồng mới được 30.500 ha rừng, bằng diện tích trồng rừng của cả thập niên 80, 90 thế kỷ trước cộng lại. Nếu tính từ năm 1998 đến nay từ các nguồn vốn huy động toàn tỉnh đã trồng mới được 97.644 ha rừng trồng các loại, trong đó rừng phòng hộ đặc dụng là 27.817 ha, rừng sản xuất 69.827 ha, (riêng diện tích trồng keo là 60.000 ha). Tỷ lệ che phủ rừng dự kiến năm 2008 đạt 50,06%. Đến nay nhiều diện tích rừng đã qua 2 chu kỳ khai thác, năng suất đạt khá cao so với các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, trung bình từ 88,7m3-134m3/ha. Với giá bán hiện nay khoảng 700.000 đồng/m3 gỗ keo thì 1 ha sẽ cho thu nhập khoảng 600 triệu đồng. Như vậy với diện tích keo hiện có trên toàn tỉnh tính luân phiên chu kỳ khai thác mỗi năm người trồng rừng trên toàn tỉnh thu được vài chục tỷ đồng, nhờ vậy mà nhiều hộ trồng rừng trở nên giàu có, trở thành những tỷ phú bắt đầu từ những cánh rừng keo. Ngay chính bản thân các công ty lâm nghiệp cũng đã bước qua “cơn bĩ cực” nhờ các rừng keo, rừng thông đang đến kỳ cho khai thác. Rừng bây giờ được coi là mỏ vàng xanh lộ thiên.
Trước đây, vận động được nhân dân tham gia nhận đất trồng rừng là điều vô cùng khó khăn, bởi theo quan niệm của người dân vùng núi thì công tác trồng rừng phủ xanh đất trống đồi núi trọc là việc của các lâm trường, việc của nhà nước. Thế nhưng nay thì mọi việc đã khác hẳn, nhìn thấy hiệu quả to lớn mà rừng mang lại nên khắp nơi đâu đâu người dân cũng xin nhận đất trồng rừng, chỉ khoảnh đất trống ven đường cũng được tận dụng trồng vài cây keo vừa làm cây xanh bóng mát vừa có hiệu quả kinh tế sau 5-7 năm. Vừa qua trong chuyến thăm và làm việc tại Quảng Ninh, trên đường đi thị sát công trình hồ Đầm Hà Động, đồng chí Cao Đức Phát, Bộ trưởng Bộ NN&PTNT đã nói: Tôi đã nghe tỉnh báo cáo về kết quả phát triển nghề rừng và trong các cuộc họp giao ban của Bộ tôi thường lấy Quảng Ninh là một trong những điển hình về phát triển nghề rừng của toàn quốc để các tỉnh khác học tập. Và trong chuyến đi này được tận mắt nhìn những cánh rừng keo 4-5 tuổi xanh mướt hai bên đường 18A, từ Mông Dương ra đến Đầm Hà đâu đâu cũng thấy những quả đồi được phủ xanh bởi keo tôi càng tin tưởng hơn vào sự nghiệp phát triển nghề rừng của Quảng Ninh.
Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, toàn tỉnh đã giao được 100.505 ha rừng và đất rừng cho các hộ gia đình, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất rừng cho 24.915 hộ với diện tích 62.421 ha, trung bình mỗi hộ trồng được từ 1-5 ha rừng/năm. Các công ty lâm nghiệp được giao quản lý và sử dụng 47.964 ha rừng và đất rừng thuộc đối tượng rừng sản xuất, theo kế hoạch đến năm 2010 các công ty sẽ hoàn thành việc trồng rừng trên diện tích được giao. Vài năm gần đây tại các huyện Ba Chẽ, Tiên Yên, Bình Liêu, Hoành Bồ xuất hiện tình trạng người dân tranh chấp, lấn chiếm đất rừng của các công ty lâm nghiệp, Ban quản lý rừng, một số xích mích nhỏ đã xảy ra, buộc các cơ quan chức năng phải vào cuộc giải quyết. Tuy nhiên, xét ở khía cạnh nào đó cũng cho thấy sức hấp dẫn của nghề rừng đối với nhân dân vùng núi ngày càng lớn.
Thời gian vừa qua rất nhiều doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế cũng đã đến Quảng Ninh đề nghị được đầu tư trồng rừng nhưng việc giải quyết quỹ đất cho các doanh nghiệp này không phải dễ vì người dân cũng đã nhận thấy hiệu quả to lớn của rừng. Những hộ đã được giao đất giao rừng trước đây đều đã và đang tập trung nhân lực, vật lực trồng hết diện tích, không ai chịu “nhả” đất ra cho doanh nghiệp. Một cán bộ huyện Tiên Yên nói: Nếu ở vùng đồng bằng người dân vẫn chấp nhận nhường đất sản xuất cho doanh nghiệp để nhận tiền đền bù, kiếm nghề khác làm ăn sinh sống, thì với người dân vùng núi hiện nay đất rừng là vàng, “mỏ vàng” này khai thác mãi cũng không cạn kiệt nên chẳng hộ nào chịu trả lại cho huyện để cấp cho doanh nghiệp. Trước đây còn có việc người dân nhận đất rồi bỏ đấy không trồng rừng thì nay hoàn toàn khác hẳn, nhà nào cũng quyết tâm phải trồng rừng, không có vốn thì vay ngân hàng, anh em trong gia đình góp vốn, góp công sức phủ xanh hết diện tích được giao. Đứng trước ngôi biệt thự vừa mới xây xong vẫn còn thơm mùi sơn mới nằm ẩn mình giữa rừng keo xanh mướt, ông Phạm Văn Mậu, phường Mông Dương (Cẩm Phả) không giấu nổi niềm vui, sự hãnh diện về ngôi nhà mới. Ông Mậu kể: 10 năm trước tôi nhận 10 ha đất của Lâm trường Cẩm Phả (nay là Công ty Lâm nghiệp Cẩm Phả) trồng keo tai tượng, sau 5 năm trồng bắt đầu được thu tỉa, vừa qua chính thức khai thác, sau khi trừ các khoản chi phí đi còn thu được gần 5 tỷ đồng. Tôi vừa xây lại toàn bộ nhà cửa, mua sắm tiện nghi sinh hoạt trong gia đình, cho thằng con trai lớn đi học nghề. Sau khi khai thác rừng xong gia đình tôi tiếp tục cải tạo trồng chu kỳ tiếp, cũng có một số người đến đặt vấn đề muốn mua lại diện tích đất rừng của gia đình tôi nhưng tôi không bán vì đất này hết đời tôi, đời con, cháu tôi vẫn sản sinh ra nhiều tiền nữa''.
Để nâng cao chất lượng rừng, từ đầu năm 2008, tỉnh đã quyết định nhập 1,5 tạ hạt keo từ Úc, đây là loại keo mới được đánh giá có năng suất và chất lượng cao, đã trồng được 3.000 ha. Các công ty lâm nghiệp đang tiếp tục thử nghiệm những sáng kiến kỹ thuật cải tạo rừng, tạo rừng gỗ lớn và hướng dẫn các hộ trồng rừng lớn thực hiện trồng rừng theo quy trình khép kín từ ươm cây giống đến trồng chăm sóc theo đúng quy trình chất lượng để có sản phẩm gỗ đạt tiêu chuẩn quốc tế.
