Nói đến vùng rau Yên Hưng, người ta không thể không nhắc tới Hiệp Hoà, Cộng Hoà, Tiền An, 3 xã có diện tích trồng rau lớn nhất và cũng là 3 nguồn cung chính tạo ra “thương hiệu” rau Yên Hưng...
Mặc dù diện tích trồng rau không bằng Tiền An nhưng người dân Cộng Hoà đã tận dụng đất đai, thâm canh rau màu mang lại thu nhập ổn định. Bằng kinh nghiệm lâu đời trong nghề trồng rau, thêm vào đó được sự hướng dẫn của cán bộ khuyến nông, người dân nơi đây đã mạnh dạn ứng dụng KHKT vào sản xuất nên năng suất và sản lượng đạt khá cao. Về vùng rau Cộng Hoà mùa này có thể thấy những cánh đồng rau đủ các loại, xanh mơn mởn trông thật mát mắt. Không chỉ canh tác các loại rau theo mùa vụ truyền thống, người dân Cộng Hoà còn đầu tư trồng rau trái vụ mà theo bà con, tuy làm vậy thời tiết có hơi bất lợi nên chi phí đầu tư cao, chăm sóc khó khăn nhưng lại thu lãi cao hơn vì thị trường rau lúc ấy còn đang khan hiếm. Chính vì thế, chẳng có gì ngạc nhiên khi đến Cộng Hoà vào những ngày hè nóng bức nhưng vẫn thấy những thửa ruộng trồng rau vụ đông như bắp cải, cải ngọt...
Nông dân xã Cộng Hoà (Yên Hưng) thu hoạch rau màu.
Bà Nguyễn Thị Hải (xóm Đình, xã Cộng Hoà) cho biết: ''Tôi có 3 sào ruộng, trước đây chỉ trồng lúa thôi. Mấy năm trước tôi thấy bà con trong xóm trồng rau cho thu nhập gấp mấy lần nên chuyển 1 sào sang trồng rau. Sau thấy hiệu quả rõ rệt nên ham, chuyển cả ba sào sang trồng rau. Cả cánh đồng này trước đây trồng cây lúa là chủ yếu giờ cũng chuyển hết sang trồng rau. Chiều chiều, bà con ra đồng chăm sóc, thu hoạch rau màu đông vui như hội''.
Cũng giống như gia đình bà Hải, rất nhiều nông dân của Cộng Hoà đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích sản xuất lúa kém hiệu quả sang trồng cây rau, màu. Đây có thể nói là một bước tiến dài trong quá trình phát triển của xã. Bởi vốn là một xã thuần nông, người dân Cộng Hoà quen truyền thống chuyên canh cây lúa. Nhưng cây lúa chỉ cho giá trị thu nhập bình quân trên một diện tích đất canh tác ở mức thấp. Do đó, để tăng hệ số sử dụng đất, hướng tới nền nông nghiệp hàng hoá, đưa giá trị thu nhập trên một diện tích canh tác tăng cao, xã đã khuyến khích người dân chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng. Và cây rau là sự lựa chọn hợp lý của bà con nông dân trong xã. Cùng với thời gian, diện tích trồng rau trên địa bàn xã Cộng Hoà dần chiếm ưu thế hơn so với cây lúa. Chỉ tính riêng trong 6 tháng đầu năm 2009, diện tích cây màu trên địa bàn xã là 574 ha, trong khi cả xã chỉ có 138 ha lúa.
Diện tích trồng rau ngày càng nhiều đã mở ra triển vọng phát triển hàng hoá, tăng thu nhập trên một diện tích canh tác của Cộng Hoà. Đã thế, Cộng Hoà lại có lợi thế là gần những thị trường tiêu thụ lớn như Hải Phòng, Hạ Long, Cẩm Phả... Vì vậy, nhiều người dân Cộng Hoà đã tìm cách đưa sản phẩm rau đến những nơi này. Ban đầu chỉ là những chuyến hàng rau bằng xe máy, xe thồ đi Quảng Yên, Hạ Long, Uông Bí... sau nhiều người đã đầu tư, mua sắm ô tô để chuyên chở rau đi khắp nơi. Đặc biệt, từ năm 2009, Cộng Hoà đã có chợ nông sản ở Dốc Võng, thuận tiện cho hoạt động mua - bán rau, củ, quả, những nông sản chủ yếu của Cộng Hoà. Hiện nay, chợ nông sản mới đang trong giai đoạn hoàn thiện nhưng đã hứa hẹn trở thành trung tâm mua bán nông sản sầm uất của cả vùng Yên Hưng.
Đến Cộng Hoà tìm hiểu về cây rau, chúng tôi được nghe rất nhiều về những cái tên như chị Kiều, chị Toan, chị Thuý... Ban đầu, họ cũng chỉ là những nông dân trồng lúa, trồng rau nhưng nhờ mạnh dạn, nắm bắt được nhu cầu của thị trường, đã đứng ra thu mua và đưa cây rau Cộng Hoà đến thị trường Hạ Long, Cẩm Phả. Nhờ ''mua tận gốc, bán tận ngọn'' mà họ đã có nguồn thu nhập tương đối cao. Đến giờ, có những người trong số họ đã xây được những ngôi nhà cao tầng, nhà biệt thự khang trang, đẹp đẽ. Và cũng nhờ cây rau, đời sống của người dân Cộng Hoà đã dần khấm khá. Nhiều gia đình sinh sống, xây nhà cửa và cả nuôi con cái học hành cũng là nhờ cây rau. ''Hiệu quả kinh tế của cây rau là tốt nhưng cũng vất vả lắm'' - ông Hoàng Văn Giang, một người nông dân của xã Cộng Hoà, nói - ''Người trồng rau cũng giống như người nuôi con mọn ấy. Cũng thức khuya, dậy sớm, chăm chút cây rau sao cho xanh tươi, không bị sâu bệnh, dập nát. Bây giờ, người tiêu dùng rất kỹ tính nên chúng tôi cũng quan tâm đến việc đảm bảo an toàn, phun thuốc trước khi thu hoạch khoảng 20 ngày để không ảnh hưởng đến sức khoẻ người tiêu dùng cũng như người bán. Nếu không cẩn thận chỉ cần một vụ ngộ độc là người ta tẩy chay rau Cộng Hoà chúng tôi ngay''...
Có thể thấy những người nông dân Cộng Hoà như ông Giang đang dần trở nên “chuyên nghiệp” trong sản xuất và cung cấp sản phẩm rau xanh. Điều này hứa hẹn một tương lai tốt đẹp hơn cho cây rau Cộng Hoà và cho chính những người nông dân nơi này.
