Trước bối cảnh nền kinh tế thế giới bị suy giảm, Chính phủ đã đưa ra gói kích cầu (trong đó có khu vực nông nghiệp, nông thôn) với tổng kinh phí khoảng 17.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này được triển khai bằng Quyết định 497 của Chính phủ về hỗ trợ nông dân vay vốn và bù lãi suất cho các khoản vay để mua máy móc thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp... Đây là một tin vui đối với hàng chục triệu nông dân trong cả nước nói chung và Quảng Ninh nói riêng. Nhưng sau hơn 2 tháng thực hiện, số hộ nông dân được hưởng lợi từ chính sách này quá ít.
Đầu tư hoàn chỉnh hệ thống thuỷ lợi là một trong những biện pháp hỗ trợ sản xuất nông nghiệp phát triển. Trong ảnh: Kênh mương xã Bình Khê (Đông Triều) được kiên cố hoá. 
Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước tỉnh, trong 6 tháng đầu năm dư nợ cho vay trên toàn tỉnh đối với ngành nông - lâm nghiệp - thuỷ sản theo cơ chế hỗ trợ lãi suất là 112,7 tỷ đồng, chiếm 2,2% tổng dư nợ. Số cho vay này quá khiêm tốn so với các chính sách cho vay hỗ trợ lãi suất khác như: Dư nợ ngành xây dựng 226,7 tỷ đồng, chiếm 4,3%; thương nghiệp, sửa chữa xe có động cơ, mô tô, xe máy, đồ cá nhân và gia đình 880,8 tỷ đồng; vận tải, kho bãi, thông tin liên lạc 469,4 tỷ đồng, chiếm 9%... Theo tìm hiểu của chúng tôi, việc cho vay theo Quyết định 497 trên địa bàn tỉnh đạt tỷ lệ thấp. Ngay tại Ngân hàng NN&PTNT Quảng Ninh - một “người bạn thân thiết” của bà con nông dân, có phòng giao dịch hoạt động đến tận xã, phường thế nhưng sau hơn 2 tháng triển khai thực hiện cho vay theo Quyết định 497 mới chỉ có 5 khách hàng được vay, với số tiền vay đã hỗ trợ lãi suất là 142,2 triệu đồng.
Theo lý giải của các ngân hàng và phản ánh của bà con nông dân để giải ngân được nguồn vốn hỗ trợ này rất khó khăn. Nguyên nhân bởi đây là nguồn vốn vay ưu đãi nên hộ nào có đủ điều kiện theo quy định thì mới được cho vay. Trong khi đó, đa số bà con nằm trong diện có nhu cầu vay vốn thì trước đó đã vay và đang có hồ sơ thế chấp tại ngân hàng nên khi muốn vay theo chế độ hưởng lãi suất hỗ trợ của Quyết định 497 thì phải trả hết nợ cũ hoặc nếu không thì phải làm hồ sơ mới và có tài sản khác thế chấp thì mới đủ điều kiện được vay. Tuy nhiên, để trả hết nợ cũ lại là bài toán khó đối với các hộ nông dân. Một điểm nữa là thủ tục quy định về vay vốn, để chứng minh đối tượng đầu tư vốn, chứng minh đúng mục đích sử dụng vốn, người vay phải xuất trình hoá đơn tài chính, hoặc bảng kê mua hàng có xác nhận của người bán. Đây cũng là điều khó đối với người nông dân. Các loại máy móc, thiết bị mà nông dân thường sử dụng phần lớn sản xuất ở nước ngoài, nhiều loại máy móc sản xuất trong nước lại lắp ráp một số linh kiện của nước ngoài. Trong khi đó, muốn được hưởng hỗ trợ lãi suất, nông dân phải mua theo đúng danh mục hàng hoá sản xuất trong nước. Đây cũng là một trong những bất cập gây khó khăn cho người nông dân khi tiếp cận nguồn vốn. Thêm một lý do khiến gói kích cầu cho nông nghiệp, nông thôn chưa thông là thông tin đến người dân còn chưa đủ, thực tế, đa phần nông dân còn hiểu ít về chủ trương này... ở Quảng Ninh do điều kiện canh tác sản xuất nông nghiệp còn manh mún, không thuận lợi cho triển khai thực hiện cơ giới hoá đồng ruộng nên nhu cầu sử dụng máy móc vào sản xuất nông nghiệp ít. Từ trước đến nay hầu hết các công cụ phục vụ cho sản xuất bà con đều mua hàng sản xuất từ Trung Quốc hoặc mua máy móc thiết bị trôi nổi trên thị trường.
Nông dân xã Hưng Đạo (Đông Triều) sử dụng máy gieo sạ bằng giàn kéo tay trong sản xuất.
Trong thực trạng chung cả nước đang gặp khó khi triển khai thực hiện gói kích cầu của Chính phủ hỗ trợ cho nông nghiệp, nông thôn theo tinh thần Quyết định 497, nếu không có sự phân tích, điều tra kỹ lưỡng nhu cầu thực tế, kịp thời có những giải pháp tháo gỡ khó khăn về mặt thủ tục sẽ dẫn đến tình trạng nông dân không mặn mà với chính sách và nguy cơ chính sách bị “treo” là rất khó tránh.
| Những nội dung cơ bản của QĐ 497 - Đối với nhóm sản phẩm máy móc, thiết bị cơ khí, phương tiện phục vụ sản xuất và chế biến nông nghiệp, mức tiền vay tối đa bằng 100% giá trị hàng hoá. - Đối với máy vi tính, mức tiền vay tối đa không quá 5 triệu đồng/chiếc và được hỗ trợ 100% lãi suất vay. - Các tổ chức, cá nhân được hỗ trợ lãi suất 4% với mức vay tối đa 100% giá trị hàng hoá nhưng không quá 7 triệu đồng/ha đối với vật tư sản xuất nông nghiệp, không quá 50 triệu đồng đối với vật liệu làm nhà ở nông thôn. * Các điều kiện để được vay vốn và hỗ trợ lãi suất: - Các tổ chức, cá nhân vay phải có địa chỉ cư trú hợp pháp và được UBND xã, phường, thị trấn xác nhận là người trực tiếp sản xuất (không phải mua về để bán lại). - Có hợp đồng vay vốn với ngân hàng thương mại theo quy định. Các khoản vay theo hợp đồng tín dụng được ký kết, giải ngân trong khoảng thời gian từ ngày 1-5-2009 đến ngày 31-12-2009 của các tổ chức, cá nhân đối với các sản phẩm máy móc, thiết bị cơ khí, phương tiện phục vụ sản xuất, chế biến nông nghiệp và máy vi tính thì thời hạn vay được hỗ trợ lãi suất tối đa là 24 tháng. - Thời hạn vay đối với các sản phẩm vật tư nông nghiệp và vật liệu xây dựng các loại để làm nhà ở là 12 tháng. * Những hàng hoá thuộc nhóm được hỗ trợ phải là sản phẩm được sản xuất trong nước và phải được đăng ký, niêm yết giá bán và có nhãn hàng hoá theo quy định. Hàng hoá sản xuất trong nước được hỗ trợ lãi suất gồm: - Sản phẩm máy móc, thiết bị cơ khí, phương tiện phục vụ sản xuất và chế biến nông nghiệp gồm: Các loại động cơ đốt trong (động cơ nhỏ dưới 30CV, động cơ thuỷ dưới 80CV); máy gặt đập liên hợp; máy kéo, máy cày, máy xới, máy làm đất; máy gặt, tuốt lúa, sấy nông sản, xát lúa gạo, bơm nước, phát điện, máy vò chè, tẽ ngô, gieo hạt; máy sục khí ôxy nuôi thuỷ sản, các loại ghe xuồng có gắn động cơ; máy cắt cỏ, băm cỏ, máy nghiền, trộn, đóng viên, đóng bánh thức ăn cho gia súc, gia cầm, máy vắt sữa, máy ấp, nở gia cầm; xe tải nhẹ, máy vi tính để bàn. - Vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp gồm: Phân bón hoá học các loại; thuốc bảo vệ thực vật. - Các loại vật liệu xây dựng chủ yếu để làm nhà ở khu vực nông thôn. |
| Ý kiến nông dân * Anh Đinh Hữu Quyết, thôn 10, xã Quảng Chính (Hải Hà): Gia đình tôi đã được vay 30 triệu đồng từ chương trình hỗ trợ lãi suất vốn vay để đầu tư mua con giống, thức ăn chăn nuôi, phân bón phục vụ cho sản xuất. Đây là số tiền rất có ý nghĩa đối với gia đình tôi, đang trong lúc khó khăn được Nhà nước cho vay vốn với lãi suất 4% để đầu tư cho sản xuất chúng tôi rất yên tâm và đã mạnh dạn vay mượn thêm tiền từ anh em, họ hàng để đầu tư mở rộng sản xuất, quy mô chăn nuôi. Qua thực hiện các thủ tục để được vay vốn tôi thấy vẫn còn phức tạp quá. * Anh Hoàng Văn Sáu, thôn Khe Pụt, xã Nam Sơn (Ba Chẽ): Gia đình tôi làm kinh tế trang trại vừa trồng rừng vừa chăn nuôi, tôi rất muốn được tiếp cận với chương trình cho vay hỗ trợ lãi suất của Chính phủ để mua một số máy làm đất, máy chế biến nông sản. Tôi đã đến Ngân hàng NN&PTNT, được cán bộ tín dụng ở đây giải thích nhưng tôi vẫn thấy rất khó vì nhiều thứ giấy tờ quá. Nghe cán bộ tín dụng hướng dẫn nếu vay mua máy làm đất và máy chế biến phải có hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ mà phải là của doanh nghiệp trong nước sản xuất tôi thấy khó quá. Từ trước đến nay khi mua hàng hoá chưa bao giờ tôi lấy hoá đơn, chứng từ mà đại lý cũng chẳng nói gì đến việc đấy cả. Tôi nghĩ những thủ tục nào có thể bỏ qua được thì nên châm chước, đơn giản đi để nông dân được nhờ. * Chị Lê Thị Xuân, thôn 4, xã Quảng Chính (Hải Hà): Vừa qua gia đình tôi đã vay được tiền từ nguồn hỗ trợ lãi suất vốn vay của Agribank Quảng Ninh, tôi thấy thủ tục thực hiện vay vốn còn rất phức tạp, không phù hợp với trình độ nhận thức, quản lý của người nông dân. Nếu không có cán bộ tín dụng tận tình hướng dẫn hoàn thiện thủ tục chắc tôi không thể vay được nguồn vốn này. ở trong xã có rất nhiều hộ gia đình muốn được vay vốn từ chương trình tín dụng ưu đãi này nhưng xem ra thủ tục phức tạp quá nên còn e ngại. Tôi đề nghị các cơ quan chức năng cần đơn giản hoá thủ tục vay, tạo điều kiện cho nông dân được tiếp cận với nguồn vốn này. |
