Căn cứ Quy hoạch phát triển Thương mại tỉnh Quảng Ninh đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 sẽ xây dựng một trung tâm thương mại dịch vụ đạt tiêu chuẩn hạng I, II tại TP Hạ Long.
Chợ Hạ Long 1 tại trung tâm TP Hạ Long
ảnh: Đỗ Khánh
Chợ Hạ Long I nằm ở vị trí trọng điểm về thương mại dịch vụ của tỉnh, là trung tâm giao lưu kinh tế thương mại, nơi diễn ra các hoạt động mua bán hàng hoá - dịch vụ phục vụ sản xuất, tiêu dùng của nhân dân trong tỉnh, của nhân dân thành phố Hạ Long và khách du lịch. Chợ có 34 ngành hàng, bố trí được địa điểm kinh doanh cho khoảng 1.700 hộ, trong đó số hộ đang kinh doanh cố định là 1.211 hộ. Tổng diện tích đất chợ Hạ Long I đang quản lý và sử dụng là 30.000m2 , trong đó: Diện tích nhà 9.223,65m2 gồm nhà chợ chính số 1 có diện tích 6.108 m2 , nhà số 2 có diện tích 805,4 m2, nhà số 3 có diện tích 984,25 m2, nhà số 4 có diện tích 1.089 m2, nhà kiến trúc khác 237m2, còn lại là khu vực quảng trường chợ. Năm 2005 thu phí, lệ phí đạt 5,682 tỷ đồng, trong đó thu phí 4,636 tỷ đồng, thu dịch vụ 1,046 tỷ đồng. Nộp ngân sách 3,445 tỷ đồng, trong đó nộp phí 3,338 tỷ đồng, thuế dịch vụ 107 triệu đồng.
Đứng trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế thì việc xây dựng chợ Hạ Long I trở thành một trung tâm thương mại, dịch vụ du lịch lớn nhất tỉnh, tạo ra sự phong phú, đa dạng về hàng hoá, sản phẩm và dịch vụ có chất lượng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của nhân dân trong tỉnh và là điểm du lịch hấp dẫn, thu hút du khách trong nước và quốc tế là việc cầnlàm. Theo kế hoạch, dự kiến năm 2006 phải chuyển đổi xong chợ Hạ Long I, trên cơ sở đó sẽ áp dụng và rút kinh nghiệm để chuyển đổi các chợ khác trên địa bàn toàn tỉnh. Hiện nay đã là trung tuần tháng 9 nhưng công tác chuyển đổi mô hình quản lý chợ Hạ Long vẫn không thể triển khai được. Khi được hỏi về nguyên nhân dẫn đến việc chậm chuyển đổi mô hình quản lý chợ Hạ Long I, một đồng chí lãnh đạo ngành Thương mại cho biết: Mô hình quản lý “Ban quản lý chợ” đến nay không còn phù hợp. Với mô hình hiện nay là đơn vị sự nghiệp có thu sẽ có nhiều hạn chế, không nâng cao được tính chủ động cũng như quyền hạn, trách nhiệm của Ban quản lý. Vì vậy việc chuyển đổi mô hình để tạo ra một sự năng động, nhạy bén trong quản lý và kinh doanh của chợ là hết sức cần thiết. Sở Thương mại đã xây dựng 2 phương án chuyển đổi mô hình quản lý, đó là chuyển đổi chợ theo mô hình Công ty Cổ phần hoặc áp dụng phương án bán để trình UBND tỉnh. Tuy nhiên, quá trình triển khai mô hình quản lý chợ đang gặp rất nhiều khó khăn do quan điểm trong nội bộ các ngành, địa phương trong tỉnh chưa thống nhất. Hơn nữa hiện nay các Bộ, ngành ở Trung ương chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể việc chuyển đổi mô hình quản lý chợ. Các vấn đề về giải quyết lao động dôi dư, về thu hồi vốn…đến nay chưa có hướng dẫn. Căn cứ chỉ đạo của UBND tỉnh về thí điểm chuyển đổi mô hình quản lý chợ Hạ Long I, Sở Thương mại đã phối hợp với Sở Tài chính 2 lần có văn bản đề nghị gửi các bộ, ngành Trung ương nhưng đến nay vẫn chưa có văn bản trả lời nên chưa có cơ sở thực hiện.
Thiết nghĩ trên cơ sở triển khai chuyển đổi mô hình quản lý chợ của một số địa phương trong cả nước, tỉnh cần thống nhất chỉ đạo để các ngành, các địa phương xây dựng kế hoạch và tiến hành chuyển đổi theo đúng kế hoạch của tỉnh và chỉ đạo của Chính phủ.Việc chuyển đổi sở hữu của chợ sẽ giúp các hộ kinh doanh nâng cao khả năng kinh doanh, khả năng cạnh tranh, nắm bắt được xu hướng kinh doanh mới, hướng tới các hoạt động thương mại dịch vụ phục vụ văn minh, lịch sự.