Có thể khẳng định, việc chuyển đổi diện tích cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thuỷ sản ở huyện Yên Hưng là một chủ trương lớn, phù hợp với nguyện vọng của nông dân. Sau một thời gian thực hiện, việc chuyển đổi này đã đem lại giá trị và hiệu quả kinh tế cao hơn, góp phần giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho nông dân xoá đói giảm nghèo.
Đầm nuôi tôm của anh Nguyễn Đăng Nhận (xã Hà An, Yên Hưng) được chuyển đổi từ ruộng cấy lúa năng suất thấp sang nuôi trồng thuỷ sản.
Năm 2003, ngay sau khi UBND huyện có văn bản hướng dẫn thực hiện chuyển đất cấy lúa kém hiệu quả sang nuôi trồng thuỷ sản, các xã, thị trấn có nhiều diện tích đất nông nghiệp sâu trũng, hoang hoá v.v... đã nhanh chóng triển khai thực hiện. Trên địa bàn huyện có 4 xã là Tiền Phong, Nam Hoà, Sông Khoai, Hà An được UBND tỉnh phê duyệt dự án hỗ trợ phát triển nuôi trồng thuỷ sản và chuyển đổi đất nông nghiệp năng suất thấp sang nuôi trồng thuỷ sản tập trung, với tổng diện tích 597 ha, 609 ao nuôi; tổng vốn đầu tư (thời điểm 2002 - 2003) là 90,371 tỷ đồng. Để tổ chức thực hiện chương trình, các địa phương đều quan tâm đến công tác vận động nhân dân dồn đổi diện tích liền vùng, liền thửa gắn với chuyển đổi diện tích lúa năng suất thấp sang nuôi trồng thuỷ sản; tạo điều kiện để các hộ vay vốn đầu tư nuôi trồng thuỷ sản; hướng dẫn các hộ làm hồ sơ thuê cấp đất; tổ chức nhiều lớp tập huấn kỹ thuật, thực hiện kiểm dịch, cảnh báo bệnh dịch v.v... Tính đến nay, 4 xã Tiền Phong, Nam Hoà, Sông Khoai và Hà An đã thực hiện chuyển đổi được 368,26 ha, giao cho 448 hộ; diện tích đã đưa vào nuôi thả thuỷ sản là 348,3 ha. Tổng vốn đầu tư đã thực hiện là 42,315 tỷ đồng, đạt 46,8% so với các dự án đề ra; Trong đó: vốn ngân sách đã đầu tư là 8,126 tỷ đồng (đắp bờ bao, làm đường điện, làm đường giao thông, kênh tiêu), vốn tự đầu tư của nông dân 34,189 tỷ đồng (đào đắp ao nuôi, xây dựng cống máng và các công trình phục vụ sản xuất), trung bình các hộ đầu tư cho xây dựng ao nuôi là 98 triệu đồng/ha. Hình thức nuôi chủ yếu là quảng canh cải tiến; chi phí sản xuất trung bình 15 triệu đồng/ha/vụ. Đối tượng nuôi đa dạng gồm: tôm sú, tôm chân trắng, cá vược, cua biển, cá rô phi đơn tính và các loại cá nước ngọt như trắm cỏ, chép, trôi, mè, chim trắng... Năng suất nuôi trung bình 17 tấn/ha (cá biệt có hộ đạt 7-10 tấn/ha). Hầu hết các diện tích chuyển đổi đều mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng lúa, năng suất lúa bình quân trước khi chuyển đổi là 25 tạ/ha (giá trị khoảng 12 triệu đồng/ha), sau chuyển đổi đã đưa giá trị bình quân đạt từ 16 - 40 triệu đồng/ha.
Trong 4 xã thực hiện dự án, Hà An là xã đi đầu. Hà An có tổng diện tích đất nông nghiệp là 360 ha, trong đó có 276 ha đất sử dụng vào việc cấy lúa. Tuy nhiên, đất nông nghiệp ở Hà An không bằng phẳng, nhiều vùng đất trũng, ruộng đất le, sậy nhiều, lại bị nhiễm chua, mặn dẫn đến năng suất lúa rất thấp. Bà con nông dân ở đây cho biết, vụ mùa chỉ thu hoạch được 50% diện tích cấy lúa, năng suất bình quân 1 tạ/sào, nhiều vụ chiêm gần như mất trắng. Năm 2004, Hà An bắt đầu thực hiện dự án chuyển đổi diện tích cấy lúa kém sang nuôi trồng thuỷ sản. Theo kế hoạch, sẽ chuyển đổi 156 ha đất và đến nay đã thực hiện được 127,96 ha, với 90 hộ nuôi (hộ nuôi nhiều nhất 7 ha, ít nhất là 0,3 ha), chủ yếu là nuôi tôm sú và tôm trắng. Ông Nguyễn Tiến Đạt, Chủ nhiệm Hợp tác xã Hà An, cho biết, năm 2007 ở xã có hộ thu nhập từ nuôi tôm đạt 100 triệu/ha, tính bình quân thu nhập mỗi hộ đạt từ 30 - 40 triệu/ha. Như vậy, giá trị sử dụng trên đơn vị diện tích tăng 4-7 lần so với cấy lúa trước đây... Các xã như Sông Khoai, Nam Hoà, Tiền Phong diện tích đất chuyển đổi vùng cấy lúa năng suất thấp sang nuôi trồng thuỷ sản cũng đạt năng suất khá cao so với trồng lúa . Khác với Hà An, đối tượng nuôi của 3 xã này chủ yếu là cá, gồm có rô phi đơn tính, trắm cỏ, chép, trôi, mè, cá chim trắng, vược, tôm v.v...
Ngoài 4 dự án thực hiện theo quy hoạch chuyển đổi tập trung được UBND tỉnh phê duyệt, trên địa bàn huyện Yên Hưng còn có 270,45 ha ruộng sâu trũng hoang hoá cấy lúa kém hiệu quả của 11 xã đã được các xã xây dựng chủ trương để chuyển đổi sang nuôi trồng thuỷ sản. Nhiều vùng nông dân chuyển đổi tự phát, không theo quy hoạch do xã chưa xây dựng đề án quy hoạch. Đến nay, toàn huyện đã có 505 hộ tự chuyển đổi thông qua việc dồn đổi ruộng đất liền vùng, liền thửa để tạo các ao nuôi trồng thuỷ sản với tổng diện tích 201,44 ha. Việc chuyển đổi tập trung ở các vùng có năng suất lúa trung bình dưới 30 tạ/ha, giá trị khoảng 8 -10 triệu đồng/ha; sau chuyển đổi năng suất cá nuôi đạt trung bình 3,8 tấn/ha, có hộ đạt 5-7 tấn/ha; giá trị trung bình đạt 30-40 triệu đồng/ha, cao gấp 3,7-4 lần so với cây lúa. Nhìn chung các hộ chuyển đổi đều có thu nhập cao hơn, do vậy bà con rất phấn khởi...
Bên cạnh những kết quả đạt được, cũng có thể nhận thấy do tiến độ xây dựng các công trình hạ tầng sản xuất của các dự án chậm, chưa đồng bộ nên về một mặt nào đó, chưa đáp ứng được việc nuôi trồng thuỷ sản tập trung và thiếu tính bền vững. Việc cấp vốn và đầu tư cho các hạng mục hàng năm chưa thực hiện theo kế hoạch, kể cả những hạng mục thiết yếu cho nuôi thuỷ sản. Chẳng hạn như, dự án xã Hà An còn thiếu 1 cống cấp nước mặn, kênh cấp nước ngọt phục vụ nuôi. Dự án xã Tiền Phong hệ thống cấp và tiêu nước chưa có, chất lượng nước có độ chua rất cao. Dự án xã Sông Khoai hệ thống mương cấp nước, đường điện, bờ bao chưa được đầu tư đồng bộ. Dự án xã Nam Hoà còn thiếu hệ thống đường điện, kênh, cống. Thêm nữa, nhiều hộ nông dân còn thiếu vốn và kinh nghiệm nuôi... Đây là những hạn chế làm ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả của một số vùng nuôi trồng thuỷ sản đã được chuyển đổi hiện nay ở huyện Yên Hưng.
