Nhắc đến xã Việt Dân (Đông Triều), từ nhiều năm nay mọi người đều biết đây là nơi nổi tiếng với những giống na thơm ngon. Từ cây na, hàng trăm hộ gia đình của xã đã vươn lên thoát nghèo và làm giàu.
Không dừng lại ở đó, từ bàn tay lao động cần cù của người nông dân, rất nhiều giống cây trồng mới có giá trị kinh tế cao đã được đưa vào trồng trên mảnh đất này.
Mô hình trồng cam đường Canh, bưởi Diễn tại thôn Phúc Thịnh đang mở rộng.
Chúng tôi đến xã Việt Dân vào những ngày cuối tháng 5, đúng vào lúc na đang vào mùa hoa. Đưa chúng tôi đi thăm những vườn na đang trổ hoa hứa hẹn một vụ na năng suất cao sắp tới, anh Đỗ Đình Thế, Chủ tịch UBND xã Việt Dân phấn khởi cho biết: Trước đây, nông dân trong xã chủ yếu phát triển trồng cây lúa, năng suất rất thấp, do đó chính quyền xã đã thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng chuyên canh, phục vụ sản xuất hàng hoá. Kế hoạch được triển khai thực hiện từ năm 1994. Theo đó, diện tích vườn, đồi được chuyển đổi sang các khu trồng cây ăn quả như na, vải thiều. Khi mới có chủ trương này, người dân không khỏi băn khoăn lo lắng về tính khả thi, bởi trong lúc các địa phương khác tập trung phát triển cây vải thiều thì Việt Dân lại đầu tư mạnh hơn cho việc phát triển cây na. Tuy nhiên, sau khi được các cấp uỷ Đảng, chính quyền, đoàn thể tuyên truyền, vận động, hướng dẫn nên chủ trương này được đồng tình ủng hộ và nhanh chóng triển khai. Qua đó, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế địa phương. Thu nhập từ kinh tế vườn đồi qua các năm đều có mức tăng trưởng nhanh. Năm 2010, tổng thu nhập từ kinh tế vườn đồi trên địa bàn xã đạt trên 30 tỷ đồng, tăng 8,9 tỷ đồng so với năm 2009. Trong đó, thu nhập từ cây na chiếm chủ yếu. Tính trung bình, mỗi ha trồng na người trồng có thể thu nhập từ 150 triệu đồng - 250 triệu đồng. Con số này nếu so với trồng lúa như trước đây thì đúng là một trời một vực.
Không chỉ phát triển mô hình trang trại trồng na, hiện nay nông dân xã Việt Dân còn đang tập trung phát triển mô hình trồng cam đường Canh, bưởi Diễn. Sau 2 năm xây dựng các mô hình cây ăn quả này, từ chỗ chỉ trồng thí điểm 1-2 ha đến nay, toàn xã đã có khoảng 8 ha trồng cam đường Canh, bưởi Diễn. Qua nghiên cứu, khảo nghiệm các giống cây mới cho thấy chất lượng quả rất tốt, đáp ứng được nhu cầu của thị trường. Ước tính sơ bộ, từ diện tích này có thể thu hoạch trên 1 tỷ đồng mỗi năm. Để nâng cao hơn nữa giá trị các giống cây ăn quả mới, Đảng uỷ xã Việt Dân đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện kế hoạch gieo trồng, cơ cấu mùa vụ, cơ cấu giống, chuyển giao khoa học kỹ thuật vào sản xuất cho người dân; làm tốt công tác dịch vụ sản xuất nông nghiệp nhằm nâng cao hơn nữa giá trị sản xuất trên 1 đơn vị diện tích. Từ hiệu quả bước đầu của các mô hình trồng cây cam đường Canh, bưởi Diễn đã thu hút sự quan tâm, tìm hiểu để mở rộng mô hình kinh tế của nhiều hộ gia đình trong xã. Gia đình chị Nguyễn Thị Loan (thôn Phúc Thị) hiện có khoảng 2 mẫu đất trồng na - đây là một diện tích trồng khá khiêm tốn so với nhiều gia đình trồng na khác trong thôn. Thế nhưng chỉ từ diện tích ít ỏi này cũng mang lại thu nhập bình quân từ 20-30 triệu đồng/năm cho gia đình chị. Chị Loan cho biết: Do diện tích đất trồng ít nên gia đình cũng chỉ trồng được chừng đó. Nếu có đất nhiều hơn tôi sẽ vay thêm vốn ngân hàng để mở rộng trồng na. Bên cạnh đó, hiện nay, trong xã đang phát triển một số mô hình trồng cam đường Canh, bưởi Diễn rất có hiệu quả, tôi cũng muốn thử xem thế nào. Thổ nhưỡng của Việt Dân khá phù hợp với việc phát triển các loại cây này nên nông dân chúng tôi khá tự tin với các mô hình mới. Được biết, để nâng cao hiệu quả các mô hình trồng cây ăn quả hiện nay, ngoài việc tăng cường phổ biến, hướng dẫn khoa học kỹ thuật cho người dân trong sản xuất, các cấp chính quyền xã Việt Dân hiện còn tích cực thông tin, tuyên truyền, vận động người dân thực hiện chính sách dồn điền, đổi thửa để việc tập trung diện tích trồng cây cây quả. Hy vọng với những nỗ lực này, trong tương lai không xa, nhắc đến Việt Dân không chỉ có na ngon mà thương hiệu cam đường Canh, bưởi Diễn cũng có thể vươn xa trên thị trường trong và ngoài tỉnh.