An sinh xã hội
không phải là phần sau
của tăng trưởng
Mức sống và niềm tin của nhân dân - thước đo duy nhất
7 nghị quyết lớn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; xây dựng và thi hành pháp luật; phát triển kinh tế tư nhân; bảo đảm an ninh năng lượng; đột phá giáo dục - đào tạo; chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân đã hợp thành một chỉnh thể tư duy phát triển mới, nhất quán, hiện đại, lấy con người làm trung tâm và hướng tới phát triển bền vững. Trong vòng tuần hoàn phát triển quốc gia này, các địa phương đều đã chuyển nhanh từ việc “ban hành chủ trương” sang “quản trị thực thi”, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả thực tiễn làm thước đo.
Tại Quảng Ninh, dù mới hơn một năm triển khai, song “cú huých” từ 7 nghị quyết đã nhanh chóng lan tỏa, tạo ra những chuyển động rõ nét trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh năm 2025. Lần đầu tiên, Quảng Ninh vươn lên dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng GRDP, đạt 11,89%. Tất cả các chỉ tiêu chủ yếu đều đạt và vượt kế hoạch; đặc biệt, thu hút vốn đầu tư ngoài ngân sách trong nước tăng gấp 20 lần so với cùng kỳ, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 11,4%, số doanh nghiệp thành lập mới và đơn vị phụ thuộc tăng 41,6%.
Quan trọng hơn, những con số tăng trưởng là một không khí mới đang lan tỏa từ tỉnh đến cơ sở, không khí của đổi mới tư duy, của hành động quyết liệt, của tinh thần “7+” trong tổ chức thực hiện các nghị quyết lớn của Trung ương. Ở Quảng Ninh, phát triển kinh tế luôn được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội, với nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc của nhân dân. Thành quả phát triển không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế, mà còn bằng mức độ an tâm, hài lòng và thụ hưởng của người dân trong đời sống hằng ngày.
Tinh thần ấy thể hiện rõ trong việc triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Ngay sau khi nghị quyết được ban hành, Quảng Ninh đã vào cuộc khẩn trương, bài bản và quyết liệt. Công tác quán triệt, phổ biến nghị quyết được triển khai sâu rộng trong toàn ngành và các địa phương; đồng thời, tỉnh nhanh chóng cụ thể hóa bằng chương trình hành động và kế hoạch thực thi với mục tiêu, lộ trình rõ ràng đến năm 2030, 2035 và tầm nhìn 2045. Chương trình hành động số 03-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Kế hoạch số 282/KH-UBND của UBND tỉnh đã tạo khung chỉ đạo thống nhất, xuyên suốt cho toàn ngành giáo dục trong giai đoạn mới. Nhờ đó, Quảng Ninh tiếp tục giữ vững vị trí nhóm đầu cả nước ở nhiều chỉ số quan trọng:
(Khối phổ thông đạt 95%)
hoặc tương đương
Mục tiêu 0.88 năm 2035
Không dừng lại ở kết quả trước mắt, Quảng Ninh thể hiện tầm nhìn dài hạn khi đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học đạt chuẩn quốc gia, hoàn thành phổ cập THPT sớm hơn Trung ương một năm. Việc thu hút giảng viên chất lượng cao, kể cả giảng viên quốc tế, được đẩy mạnh; Trường Đại học Hạ Long được xác định là hạt nhân đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, từng bước vươn lên nhóm các cơ sở giáo dục đại học hàng đầu cả nước...
Song hành với giáo dục, việc triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân tiếp tục khẳng định rõ triết lý phát triển vì con người của Quảng Ninh. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành chương trình hành động cụ thể, xác định chăm sóc sức khỏe nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực, vừa là nhiệm vụ chính trị hàng đầu. Người dân được đặt ở vị trí trung tâm của mọi chính sách y tế, với ưu tiên đặc biệt dành cho trẻ em, người nghèo, đối tượng chính sách, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo. Tỉnh hướng tới nâng cao toàn diện sức khỏe thể chất, tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ và số năm sống khỏe của người dân.
(Mục tiêu 2030)
(Mục tiêu 2030)
Theo lộ trình
Điểm nhấn trong chiến lược y tế của Quảng Ninh là chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, từ can thiệp muộn sang chăm sóc sức khỏe chủ động, liên tục theo vòng đời. Người dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, lập hồ sơ sức khỏe điện tử để quản lý, theo dõi từ tuyến cơ sở đến tuyến tỉnh. Hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng, y học cổ truyền được củng cố; các bệnh viện chuyên sâu, trung tâm kỹ thuật cao được đầu tư đồng bộ, từng bước giảm tải cho tuyến Trung ương và thu hẹp chênh lệch vùng miền trong tiếp cận dịch vụ y tế. Cùng với chăm sóc sức khỏe thể chất, Quảng Ninh ngày càng quan tâm đến sức khỏe tinh thần và người cao tuổi - những yếu tố cấu thành hạnh phúc bền vững. Các mô hình chăm sóc sức khỏe cộng đồng, y tế học đường, khám lưu động, tầm soát sớm bệnh tật, chăm sóc tại nhà... được triển khai rộng khắp, giúp người dân không chỉ sống lâu hơn mà còn sống khỏe và sống vui hơn.
“Là người cao tuổi, tôi rất mong được theo dõi sức khỏe thường xuyên mà không phải quá lo lắng về chi phí. Nghe tin sắp tới sẽ được khám định kỳ miễn phí, lại có sổ sức khỏe điện tử để bác sĩ theo dõi từ xa, tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều.”
Tỉnh Quảng Ninh cũng đang tích cực nâng cao chất lượng đô thị, khu dân cư hiện hữu, tập trung đầu tư hạ tầng (giao thông, thoát nước), chỉnh trang đô thị theo hướng hiện đại, xanh, thông minh, lấy người dân làm trung tâm, đảm bảo an sinh xã hội. Tỉnh đã ban hành Nghị quyết 307/NQ-HĐND, phân bổ 2.300 tỷ đồng nâng cấp hạ tầng giao thông, thoát nước, chỉnh trang đô thị, thiết chế văn hóa ở các xã, phường, đặc khu. Nhờ đó nhiều công trình đã khởi công, diện mạo khu dân cư đổi thay tích cực, người dân phấn khởi, sẵn sàng hiến đất, ủng hộ các dự án, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của tỉnh.
Tất cả những kết quả ấy cho thấy một điều nhất quán: Ở Quảng Ninh, an sinh xã hội không phải là “phần sau” của tăng trưởng kinh tế, mà là trụ cột xuyên suốt của quá trình phát triển. An sinh xã hội được đo đếm bằng những đổi thay cụ thể trong đời sống hằng ngày của người dân, từ trường lớp khang trang, dịch vụ y tế thuận tiện, đời sống tinh thần được chăm lo, đến nền hành chính phục vụ ngày càng minh bạch, trách nhiệm.
Nhiều năm liền, Quảng Ninh nằm trong nhóm các địa phương dành tỷ lệ chi ngân sách cao cho y tế, giáo dục và chăm sóc sức khỏe nhân dân. Đó không chỉ là sự ưu tiên về nguồn lực, mà là một lựa chọn mang tính chính trị sâu sắc: Phát triển vì con người, lấy hạnh phúc của nhân dân làm mục tiêu cao nhất. Chính từ nền tảng an sinh xã hội vững chắc ấy, sức mạnh nội sinh của Quảng Ninh được bồi đắp ngày càng bền vững, tạo tiền đề quan trọng để tỉnh hiện thực hóa khát vọng trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.
Kiến tạo hệ thống an sinh xã hội
vượt chuẩn, bao trùm và nhân văn
Trong nhiều năm qua, Quảng Ninh được biết đến là địa phương đi đầu trong đổi mới mô hình tăng trưởng, cải cách hành chính, xây dựng chính quyền phục vụ và kiến tạo phát triển. Tuy nhiên, điều làm nên chiều sâu và bản sắc riêng của Quảng Ninh không chỉ nằm ở những con số tăng trưởng GRDP hay các chỉ số năng lực cạnh tranh, mà nằm ở cách tỉnh lựa chọn con đường phát triển: Đặt con người ở vị trí trung tâm, coi an sinh xã hội không phải là “phần sau” của tăng trưởng kinh tế, mà là một trụ cột chính trị - xã hội có ý nghĩa quyết định đối với sự ổn định và phát triển bền vững.
Quan điểm ấy được Đảng bộ tỉnh xác lập rõ ràng trong suốt nhiều nhiệm kỳ và tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong giai đoạn 2021-2025. Trong bối cảnh kinh tế - xã hội có nhiều biến động, thiên tai, dịch bệnh, yêu cầu nâng cao chất lượng sống của nhân dân ngày càng cao, Quảng Ninh không lựa chọn cách phát triển “đánh đổi”, mà kiên trì định hướng phát triển bao trùm, không để ai bị bỏ lại phía sau. Đó là sự lựa chọn mang tính chính trị sâu sắc, phản ánh bản lĩnh cầm quyền và năng lực lãnh đạo của Đảng bộ tỉnh trong giai đoạn phát triển mới. Từ tư duy ấy, hệ thống nghị quyết của HĐND tỉnh về an sinh xã hội liên tục được ban hành, điều chỉnh, hoàn thiện theo hướng ngày càng toàn diện, vượt chuẩn và tiệm cận các giá trị tiến bộ của xã hội hiện đại. Vai trò của HĐND tỉnh không chỉ dừng ở việc quyết định các chính sách cụ thể, mà còn thể hiện rõ chức năng kiến tạo thể chế, giám sát và bảo đảm để mọi chủ trương của Đảng đi vào cuộc sống một cách thực chất, hiệu quả.
Tính đến tháng 10/2025, toàn tỉnh có trên 31.600 người đang hưởng trợ giúp xã hội hằng tháng tại cộng đồng theo các quy định của Trung ương và của tỉnh. Trong số này, có 1.120 người được thụ hưởng theo chính sách mở rộng đặc thù của Quảng Ninh; gần 22.000 người đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội theo chính sách mới áp dụng từ ngày 1/7/2025; 180 người đang được nuôi dưỡng tập trung tại các cơ sở trợ giúp xã hội công lập của tỉnh. Mạng lưới an sinh xã hội từng bước được mở rộng, bao phủ hầu hết các nhóm yếu thế trong xã hội, từ người cao tuổi, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đến những đối tượng dễ bị tổn thương khác.
Nguồn lực dành cho an sinh xã hội ngày càng được ưu tiên trong phân bổ ngân sách, thể hiện rõ quan điểm phát triển bao trùm và nhân văn của tỉnh.
Một dấu ấn đặc biệt trong giai đoạn 2021-2025 là việc Quảng Ninh hoàn thành Chương trình giảm nghèo bền vững trước thời hạn 3 năm, không còn hộ nghèo, cận nghèo theo chuẩn nghèo của tỉnh - mức chuẩn cao hơn 1,4 lần so với chuẩn Trung ương. Thành quả này cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận phát triển lấy con người làm trung tâm, chuyển từ hỗ trợ đơn thuần sang tạo sinh kế bền vững, nâng cao năng lực tự vươn lên của người dân, nhất là ở khu vực nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo. Đằng sau những kết quả đó là dấu ấn rõ nét của việc mạnh dạn nâng chuẩn chính sách an sinh xã hội. Trong giai đoạn vừa qua, Quảng Ninh đã quyết định nâng mức chuẩn trợ cấp xã hội của tỉnh lên cao hơn 1,4 lần so với chuẩn Trung ương, đồng thời mở rộng đối tượng thụ hưởng và bổ sung nhiều nội dung hỗ trợ thiết yếu. Đây không chỉ là quyết định mang ý nghĩa kinh tế - xã hội, mà còn thể hiện bản lĩnh chính trị, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Nhân dân của HĐND tỉnh dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ tỉnh.
Đặc biệt, trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp và yêu cầu tiếp tục đổi mới hệ thống chính trị, Quảng Ninh thể hiện rõ sự chủ động, linh hoạt trong điều chỉnh và hoàn thiện chính sách an sinh xã hội. Trước những thay đổi của quy định Trung ương và yêu cầu từ thực tiễn, một số nội dung tại các nghị quyết hiện hành đã bộc lộ sự không còn phù hợp, đòi hỏi phải được rà soát, sửa đổi, bổ sung kịp thời. Trên cơ sở đó, tỉnh đang xây dựng dự thảo nghị quyết mới về trợ giúp xã hội giai đoạn 2026-2030, theo hướng hợp nhất, hoàn thiện các chính sách trước đây, bảo đảm tính đồng bộ, bền vững và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền mới.
Theo định hướng này, Quảng Ninh sẽ tiếp tục bổ sung, mở rộng đối tượng thụ hưởng chính sách; điều chỉnh, nâng mức hỗ trợ đối với một số nội dung quan trọng nhằm đáp ứng tốt hơn điều kiện kinh tế - xã hội và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân. Trong đó, đáng chú ý là chủ trương kéo dài thời gian hỗ trợ đối với người không có nguồn nuôi dưỡng nhưng đang học tập lên đến tối đa 22 tuổi; mở rộng đối tượng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được chăm sóc dài hạn tại Cơ sở trợ giúp xã hội; đồng thời nâng mức hỗ trợ chi phí mai táng, hỗ trợ làm nhà ở mới, hỗ trợ đối với người bị thương nặng và một số chính sách an sinh thiết yếu khác.
Những điều chỉnh, bổ sung này cho thấy rõ định hướng xây dựng một hệ thống an sinh xã hội hiện đại, nhân văn và bền vững, trong đó mọi người dân, đặc biệt là nhóm yếu thế, đều được quan tâm, bảo vệ bằng những chính sách thiết thực, vượt chuẩn và đi trước một bước. Đây cũng là minh chứng sinh động cho năng lực tự đổi mới, tự điều chỉnh chính sách của địa phương dưới sự lãnh đạo của Đảng, bảo đảm mọi chủ trương đều xuất phát từ thực tiễn và hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng sống của nhân dân.
Nhìn từ góc độ xây dựng Đảng, an sinh xã hội ở Quảng Ninh là một lát cắt quan trọng phản ánh năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng bộ tỉnh trong thời kỳ mới. Việc HĐND tỉnh chủ động quyết nghị, giám sát chặt chẽ việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội không chỉ khẳng định vai trò của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, mà còn thể hiện rõ phương thức lãnh đạo của Đảng thông qua Nhà nước, bảo đảm sự thống nhất giữa ý Đảng và lòng dân.
Với nền tảng an sinh xã hội vững chắc đã được kiến tạo, Quảng Ninh đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu nâng cao chất lượng sống và hạnh phúc nhân dân, hướng tới nhóm địa phương dẫn đầu cả nước về chỉ số phát triển con người (HDI), tạo tiền đề quan trọng để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030. An sinh xã hội Quảng Ninh hôm nay không chỉ là thành quả của một giai đoạn phát triển, mà còn là dấu ấn đậm nét của vai trò lãnh đạo của Đảng trong kiến tạo chính sách vì con người, vì hạnh phúc Nhân dân - đúng với tinh thần cốt lõi của sự nghiệp xây dựng và chỉnh đốn Đảng trong thời kỳ mới.
