Quán triệt quan điểm của Đảng về giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, Quảng Ninh đã cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW bằng hệ thống cơ chế, chính sách đặc thù với quy mô lớn, phạm vi bao phủ rộng và tư duy đầu tư dài hạn. Từ miễn phí sách giáo khoa, sữa học đường, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn đến chăm lo đội ngũ nhà giáo, bồi dưỡng nhân tài, mỗi quyết sách đều hướng tới mục tiêu xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng, hiện đại, tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực và khẳng định quan điểm xuyên suốt của tỉnh đầu tư cho giáo dục chính là đầu tư cho tương lai.

Giáo dục và đào tạo luôn được Quảng Ninh xác định là nền tảng của phát triển bền vững, là động lực quan trọng để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng lực cạnh tranh của địa phương. Quán triệt, triển khai các chủ trương của Đảng về phát triển giáo dục và đào tạo, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chương trình hành động số 03-CTr/TU, xác định rõ quan điểm xuyên suốt: đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai. Quan điểm đó nhanh chóng được cụ thể hóa bằng những quyết sách mạnh mẽ của HĐND tỉnh và UBND tỉnh.

Trong điều kiện phải ưu tiên nguồn lực cho nhiều lĩnh vực phát triển, Quảng Ninh vẫn dành sự quan tâm đặc biệt cho giáo dục, liên tiếp ban hành nhiều nghị quyết về cơ chế, chính sách đặc thù, tạo thành hệ thống chính sách đồng bộ với phạm vi bao phủ rộng, mức hỗ trợ cao và đối tượng thụ hưởng đa dạng. Đặc biệt, các chính sách của Quảng Ninh được thiết kế thành một hệ thống thống nhất, xuyên suốt quá trình phát triển của học sinh. Từ trẻ em mầm non đến học sinh phổ thông; từ học sinh vùng thuận lợi đến vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo; từ giáo dục đại trà đến giáo dục mũi nhọn; từ người học đến đội ngũ nhà giáo và các cơ sở giáo dục ngoài công lập đều có cơ chế hỗ trợ phù hợp. Mỗi quyết sách đều hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, tạo cơ hội học tập bình đẳng cho mọi người dân, phát hiện và bồi dưỡng nhân tài, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.

Từ định hướng đó, Quảng Ninh đã ban hành, triển khai 10 chính sách giáo dục tiêu biểu, đặc thù riêng của tỉnh; hình thành bốn nhóm chính sách lớn, tạo thành trụ cột của hệ thống chính sách giáo dục của tỉnh. Đó là các chính sách bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và điều kiện học tập; phát triển đội ngũ nhà giáo, thúc đẩy xã hội hóa giáo dục; và phát triển giáo dục mũi nhọn, bồi dưỡng nhân tài. Mỗi chính sách đều giải quyết một yêu cầu trọng tâm của sự nghiệp giáo dục, nhưng cùng hướng tới mục tiêu chung là xây dựng một nền giáo dục công bằng, chất lượng, hiện đại và phát triển toàn diện con người.

Một trong những quyết sách có ý nghĩa nổi bật của Quảng Ninh là giảm gánh nặng chi phí học tập cho người dân bằng chính nguồn lực của địa phương. Từ năm học 2026-2027, Quảng Ninh thực hiện cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên. Thay vì hỗ trợ trực tiếp cho từng học sinh, tỉnh tổ chức mua sắm, trang bị sách tại các cơ sở giáo dục để học sinh mượn sử dụng trong năm học. Cách làm này vừa giảm chi phí cho gia đình, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng sách, đồng thời chủ động bảo đảm mọi học sinh đều có đầy đủ sách giáo khoa trước khi bước vào năm học mới.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục hỗ trợ học phí đối với học sinh trung học phổ thông thuộc nhóm yếu thế học tại các cơ sở giáo dục tư thục. Chính sách này đặc biệt có ý nghĩa trong điều kiện hệ thống trường trung học phổ thông ngoài công lập của Quảng Ninh phát triển mạnh. Người học có hoàn cảnh khó khăn vẫn được lựa chọn môi trường học tập phù hợp mà không bị giới hạn bởi điều kiện kinh tế của gia đình. Đồng thời, Quảng Ninh còn duy trì chính sách trợ giúp trẻ em không có nguồn nuôi dưỡng đến khi hoàn thành văn bằng đại học thứ nhất. Đây là một quyết sách mang đậm tính nhân văn, mở rộng phạm vi bảo trợ từ trẻ em sang giai đoạn học nghề, cao đẳng, đại học, tạo điều kiện để các em có nghề nghiệp, có khả năng tự lập và hòa nhập xã hội. Các chính sách đều hướng tới mục tiêu đầu tư lâu dài cho con người, bảo đảm quyền học tập của mọi công dân và tạo cơ hội phát triển bình đẳng cho mọi người học.

Cùng với bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, Quảng Ninh đặc biệt chú trọng nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và bảo đảm điều kiện học tập cho người học. Từ quan điểm phát triển con người phải bắt đầu từ những năm đầu đời, tỉnh là địa phương tiên phong triển khai chính sách hỗ trợ sữa uống miễn phí tại trường cho toàn bộ trẻ em mầm non và học sinh tiểu học. Đây là sự đầu tư trực tiếp vào dinh dưỡng, thể chất, tầm vóc và sức khỏe của thế hệ tương lai, tạo nền tảng cho sự phát triển toàn diện về trí tuệ và thể lực. Đối với học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hệ thống chính sách hỗ trợ ăn trưa, bán trú, nội trú, đồng thời hỗ trợ kinh phí tổ chức bữa ăn, nhân viên nấu ăn, điện, nước và các điều kiện phục vụ học sinh. Việc đầu tư đồng bộ cả cho người học và cơ sở giáo dục đã góp phần duy trì học hai buổi mỗi ngày, nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng và từng bước thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng.

Đối với những địa bàn còn nhiều khó khăn về giao thông, Quảng Ninh triển khai chính sách hỗ trợ ăn ở tập trung hoặc tổ chức đưa đón học sinh đến trường hằng ngày. Đây là giải pháp xuất phát từ thực tiễn của địa phương, giúp giảm nguy cơ học sinh nghỉ học, bỏ học do khoảng cách địa lý, đồng thời tạo điều kiện để các trường vùng cao duy trì sĩ số và ổn định hoạt động dạy học.

Bên cạnh đó, tỉnh tiếp tục hỗ trợ tổ chức dạy học và chăm sóc trẻ mầm non trong thời gian hè tại các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và xã đảo. Chính sách vừa đáp ứng nhu cầu gửi trẻ của người dân, vừa bảo đảm trẻ em được chăm sóc liên tục trong môi trường an toàn, tạo điều kiện để người lao động yên tâm sản xuất.

Có thể thấy, Quảng Ninh không chỉ đầu tư cho giáo dục bằng trường lớp, mà còn đầu tư từ những điều kiện căn bản nhất của sự phát triển con người. Từ ly sữa học đường, bữa ăn bán trú đến phương tiện đưa đón học sinh đều phản ánh cách tiếp cận lấy người học làm trung tâm trong mọi quyết sách.

Bên cạnh việc chăm lo cho học sinh, Quảng Ninh xác định đội ngũ nhà giáo là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục. Vì vậy, tỉnh không chỉ quan tâm đến hệ thống giáo dục công lập mà còn có nhiều cơ chế hỗ trợ đối với khu vực ngoài công lập. Tiêu biểu là chính sách hỗ trợ 100% kinh phí đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp đối với đội ngũ quản lý, giáo viên và nhân viên y tế tại các cơ sở giáo dục mầm non dân lập, tư thục. Đây là chính sách mang tính chia sẻ trách nhiệm giữa Nhà nước và các cơ sở giáo dục, góp phần ổn định đội ngũ, nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ và tạo động lực phát triển giáo dục mầm non ngoài công lập. Quyết sách này cũng thể hiện tư duy nhất quán của Quảng Ninh trong thúc đẩy xã hội hóa giáo dục. Thay vì chỉ tập trung đầu tư cho khu vực công lập, tỉnh tạo môi trường thuận lợi để các cơ sở giáo dục ngoài công lập phát triển ổn định, qua đó huy động thêm nguồn lực xã hội cùng tham gia phát triển giáo dục, đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của người dân.

Song song với đó, Quảng Ninh tiếp tục dành nguồn lực lớn cho giáo dục mũi nhọn với quan điểm phát hiện và bồi dưỡng nhân tài ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Một trong những chính sách tạo dấu ấn là mức thưởng lên tới 700 triệu đồng đối với học sinh đạt giải cao nhất tại các kỳ thi quốc tế. Đối với học sinh là người dân tộc thiểu số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và xã đảo, mức thưởng còn được nâng lên 1,5 lần. Đây không chỉ là sự ghi nhận thành tích mà còn là thông điệp mạnh mẽ về quyết tâm khuyến khích học sinh chinh phục các đỉnh cao tri thức.

Cùng với đó, tỉnh tiếp tục đầu tư cho công tác bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi, hỗ trợ giáo viên thỉnh giảng, giáo viên trực tiếp giảng dạy và học sinh tham gia tập huấn. Trường THPT Chuyên Hạ Long được hưởng nhiều cơ chế ưu đãi riêng về học bổng, hỗ trợ học sinh ở xa, đầu tư hoạt động chuyên môn và điều kiện đào tạo.

Việc xây dựng hệ thống chính sách đồng bộ từ phát hiện, tuyển chọn, bồi dưỡng đến tạo môi trường học tập chất lượng cao cho thấy Quảng Ninh không chỉ quan tâm đến mặt bằng giáo dục chung mà còn chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới.

Ngoài 10 chính sách tiêu biểu, nổi bật nêu trên, Quảng Ninh còn triển khai một số chính sách liên quan đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học, phát triển tài năng thể thao và ổn định đội ngũ làm việc tại địa bàn khó khăn, cụ thể: - Trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, tỉnh đã hỗ trợ học nghề thuộc danh mục nghề khuyến khích đào tạo; hỗ trợ học phí học văn hóa cho học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở học tiếp lên trình độ trung cấp, cao đẳng; chính sách thu hút, đào tạo sinh viên học tại trường đại học, cao đẳng của tỉnh, nhằm khuyến khích người học tham gia các ngành, nghề tỉnh có nhu cầu, góp phần thúc đẩy phân luồng và chuẩn bị nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Đối với phát triển năng khiếu, tài năng thể thao trong lứa tuổi học sinh, tỉnh ban hành chính sách đặc thù đối với huấn luyện viên, vận động viên, trong đó có lực lượng vận động viên năng khiếu, đội tuyển trẻ, đội tuyển tỉnh đang trong độ tuổi học văn hóa, nhằm bảo đảm điều kiện tập luyện, thi đấu, đồng thời hỗ trợ các em duy trì việc học tập tại cơ sở giáo dục, không để quá trình đào tạo tài năng thể thao tách rời mục tiêu giáo dục toàn diện.

Cùng với đó, tỉnh cũng có chính sách hỗ trợ tiền đi lại, sinh hoạt đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động làm việc thường xuyên tại xã đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; trong đó phần lớn là đội ngũ nhà giáo đang trực tiếp công tác tại các địa bàn xa trung tâm, điều kiện đi lại, sinh hoạt còn khó khăn. Mức hỗ trợ hằng tháng từ 3-5 triệu đồng/người. Đối với ngành Giáo dục, chính sách có ý nghĩa thiết thực trong ổn định đội ngũ ở các địa bàn khó khăn, góp phần duy trì, nâng cao chất lượng dạy học.

Nhìn tổng thể, hệ thống chính sách giáo dục của Quảng Ninh không phải là tập hợp những chính sách hỗ trợ riêng lẻ mà là một chiến lược phát triển con người được xây dựng trên nền tảng tư duy dài hạn. Từ miễn phí sách giáo khoa, chăm lo dinh dưỡng học đường, hỗ trợ học sinh vùng khó khăn, ổn định đội ngũ nhà giáo đến cơ chế phát hiện và bồi dưỡng nhân tài đều hướng tới một mục tiêu thống nhất: xây dựng nền giáo dục công bằng, chất lượng và hiện đại.

Đằng sau mỗi chính sách là sự cụ thể hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, thể hiện vai trò lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự đồng hành của HĐND tỉnh và sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành của UBND tỉnh. Trong bối cảnh yêu cầu phát triển ngày càng cao, việc ưu tiên nguồn lực cho giáo dục không chỉ là quyết định về ngân sách, mà còn là lựa chọn chiến lược đối với tương lai của địa phương.

Bằng những quyết sách đồng bộ, nhất quán và mang tầm nhìn dài hạn, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng nền tảng vững chắc để mỗi người dân đều có cơ hội học tập, phát triển và cống hiến; đồng thời hình thành nguồn nhân lực có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh và năng lực hội nhập. Đó cũng chính là nền móng để tỉnh hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững, xây dựng thành phố Quảng Ninh trở thành địa phương kiểu mẫu, giàu mạnh, văn minh, hạnh phúc trong giai đoạn phát triển mới.