Quảng Ninh hiện có hàng chục nghìn doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh hoạt động trong nhiều lĩnh vực, với số lượng lớn lao động làm việc trong môi trường nặng nhọc, độc hại và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao. Đặc biệt, các ngành khai thác than, xây dựng, cơ khí, sản xuất vật liệu và vận tải luôn đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động. Trước thực tế đó, tỉnh đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), giảm thiểu tai nạn lao động và bảo vệ sức khỏe người lao động.
Những năm qua, tỉnh Quảng Ninh xác định ATVSLĐ không chỉ là nhiệm vụ của riêng doanh nghiệp mà còn là yếu tố quan trọng bảo đảm phát triển bền vững, ổn định sản xuất và bảo vệ tính mạng, sức khỏe người lao động. Trên cơ sở đó, công tác quản lý nhà nước về ATVSLĐ được triển khai đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở với nhiều giải pháp cụ thể, sát thực tiễn. Một trong những nội dung được chú trọng là công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức về ATVSLĐ. Các cấp, ngành, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã chủ động đổi mới hình thức tuyên truyền theo hướng trực quan, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm lao động. Nội dung tuyên truyền được thực hiện thông qua hệ thống truyền thanh cơ sở, báo chí, mạng xã hội, pano, áp phích, khẩu hiệu tại nơi làm việc, khu dân cư và các tuyến giao thông.
Tính riêng trong năm 2025 và những tháng đầu năm nay toàn tỉnh đã tổ chức trên 2.100 cuộc mít tinh, phát động hưởng ứng; đăng tải trên 1.300 tin, bài, phóng sự trên các phương tiện thông tin đại chúng; treo hơn 11.000 băng rôn, pano, khẩu hiệu; phát hành khoảng 30.000 tờ rơi, tài liệu tuyên truyền về ATVSLĐ. Các hoạt động được triển khai đồng bộ từ cấp tỉnh đến doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật về ATVSLĐ của người sử dụng lao động và người lao động.
Cùng với tuyên truyền, công tác huấn luyện ATVSLĐ tiếp tục được tăng cường. Theo Sở Nội vụ tỉnh cũng trong thời gian qua, tỉnh đã tổ chức hơn 20 lớp huấn luyện cho khoảng trên 1.200 người sử dụng lao động, cán bộ quản lý và người lao động làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh đã tổ chức huấn luyện cho hơn 85.000 lượt người lao động với tổng kinh phí trên 30 tỷ đồng.
Tại các đơn vị ngành than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) và Tổng Công ty Đông Bắc, công tác huấn luyện ATVSLĐ được thực hiện thường xuyên trước mỗi ca sản xuất. Nhiều đơn vị đã đưa các tình huống thực tế, mô phỏng nguy cơ mất an toàn vào nội dung huấn luyện để nâng cao kỹ năng nhận diện rủi ro cho người lao động.
Song song với huấn luyện, các doanh nghiệp cũng tăng cường đầu tư thiết bị, cải thiện điều kiện làm việc và ứng dụng cơ giới hóa, tự động hóa trong sản xuất nhằm giảm lao động thủ công, hạn chế nguy cơ mất an toàn. Trong ngành than, nhiều đơn vị đã đầu tư hệ thống giám sát khí mỏ tự động, camera giám sát hầm lò, điều khiển thiết bị từ xa và ứng dụng công nghệ cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn trong khai thác.
Không chỉ trong ngành than, tại các công trình xây dựng, khu công nghiệp và doanh nghiệp chế biến, chế tạo, công tác bảo đảm ATVSLĐ cũng được siết chặt. Nhiều doanh nghiệp duy trì kiểm tra hiện trường sản xuất hằng ngày, rà soát nguy cơ mất an toàn trước khi tổ chức thi công hoặc vận hành thiết bị. Việc trang bị bảo hộ lao động, kiểm định máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động được thực hiện định kỳ theo quy định.
Công tác chăm sóc sức khỏe người lao động tiếp tục được quan tâm. Năm 2025, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho hơn 108.500 lượt người lao động. Qua khám sức khỏe, các đơn vị chủ động phân loại, bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe người lao động; đồng thời phát hiện sớm, điều trị kịp thời các bệnh nghề nghiệp và bệnh mãn tính.
Bên cạnh đó, công tác thanh tra, kiểm tra về ATVSLĐ được triển khai theo hướng tăng cường phối hợp liên ngành, tránh chồng chéo nhưng vẫn bảo đảm hiệu quả quản lý. Trong năm qua, các cơ quan chức năng của tỉnh đã kiểm tra khoảng 100 doanh nghiệp; kiểm tra chuyên ngành tại 11 đơn vị ngành than; đồng thời tổ chức nhiều cuộc kiểm tra chuyên đề, đột xuất tại các lĩnh vực có nguy cơ cao về mất an toàn lao động. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng đã xử phạt vi phạm hành chính đối với 10 doanh nghiệp với tổng số tiền 478 triệu đồng; đồng thời yêu cầu khắc phục ngay các tồn tại, vi phạm nhằm hạn chế nguy cơ tai nạn lao động. Công tác tự kiểm tra tại doanh nghiệp cũng được đẩy mạnh với hàng nghìn cuộc kiểm tra nội bộ được thực hiện trong năm.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, tình hình tai nạn lao động trên địa bàn tỉnh có chuyển biến tích cực. Theo thống kê của cơ quan chức năng, năm 2025 toàn tỉnh xảy ra 568 vụ tai nạn lao động, làm 579 người bị nạn; giảm cả về số vụ và số người bị nạn so với năm 2024. Số vụ tai nạn lao động chết người là 35 vụ, làm 38 người tử vong, giảm 13 người so với năm trước. Đây là mức giảm sâu nhất trong nhiều năm trở lại đây, cho thấy hiệu quả rõ nét của các giải pháp phòng ngừa tai nạn lao động trên địa bàn tỉnh.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nguy cơ mất an toàn lao động vẫn tiềm ẩn, nhất là trong các lĩnh vực khai thác khoáng sản, xây dựng, công nghiệp chế biến và vận tải. Một số doanh nghiệp nhỏ, cơ sở sản xuất ngoài nhà nước vẫn còn tình trạng chưa thực hiện đầy đủ quy định về huấn luyện ATVSLĐ, kiểm định thiết bị, trang bị bảo hộ lao động hoặc chưa xây dựng đầy đủ quy trình vận hành an toàn.
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, Quảng Ninh xác định đổi mới công tác ATVSLĐ theo hướng ứng dụng công nghệ và số hóa là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa tai nạn lao động. Hưởng ứng Tháng hành động về ATVSLĐ năm 2026 với chủ đề “Đổi mới quản lý và nâng cao hiệu quả công tác an toàn, vệ sinh lao động trong kỷ nguyên số”, nhiều doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ vào quản lý, giám sát môi trường làm việc và cảnh báo nguy cơ mất an toàn.
Đặc biệt, tại các doanh nghiệp ngành than, nhiều hệ thống giám sát an toàn tập trung, theo dõi khí mỏ, thông gió, vận hành thiết bị hầm lò theo thời gian thực đã được đưa vào sử dụng, góp phần nâng cao khả năng kiểm soát rủi ro ngay từ hiện trường sản xuất. Một số đơn vị cũng triển khai huấn luyện trực tuyến, số hóa dữ liệu lao động và ứng dụng các nền tảng quản lý an toàn nhằm nâng cao hiệu quả quản trị.
Không chỉ tập trung vào công nghệ, các doanh nghiệp còn quan tâm cải thiện điều kiện làm việc, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho người lao động. Hoạt động thăm hỏi, hỗ trợ công nhân bị tai nạn lao động, mắc bệnh nghề nghiệp và các trường hợp có hoàn cảnh khó khăn được duy trì thường xuyên, góp phần nâng cao nhận thức và ý thức chấp hành quy định an toàn trong lao động, sản xuất.
Theo đánh giá của tỉnh, những năm gần đây, nhận thức và trách nhiệm của người sử dụng lao động, người lao động về công tác ATVSLĐ đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều doanh nghiệp chủ động rà soát nguy cơ mất an toàn, tăng cường tự kiểm tra tại hiện trường sản xuất và đầu tư trang thiết bị bảo hộ, máy móc hiện đại nhằm hạn chế rủi ro cho người lao động.
Tuy nhiên, nguy cơ mất an toàn lao động vẫn tiềm ẩn ở nhiều lĩnh vực như khai thác khoáng sản, xây dựng, công nghiệp chế biến và vận tải. Trước thực tế đó, tỉnh tiếp tục yêu cầu các ngành, địa phương và doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm người đứng đầu trong công tác ATVSLĐ; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý an toàn lao động.
Cùng với đó, tổ chức công đoàn các cấp tiếp tục phát huy vai trò đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động thông qua các phong trào thi đua lao động an toàn, sáng tạo; củng cố mạng lưới an toàn vệ sinh viên tại cơ sở và kịp thời phát hiện, kiến nghị xử lý các nguy cơ mất an toàn ngay tại nơi sản xuất.
Với việc triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ tuyên truyền, huấn luyện, thanh tra, kiểm tra đến ứng dụng khoa học công nghệ, Quảng Ninh đang từng bước nâng cao hiệu quả công tác ATVSLĐ, giảm thiểu tai nạn lao động và xây dựng môi trường làm việc an toàn, ổn định, góp phần phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh.
