Chăm lo sức khỏe người lao động là một trong những nhiệm vụ quan trọng được Quảng Ninh quan tâm triển khai trong nhiều năm qua. Đặc biệt, với sự vào cuộc tích cực của doanh nghiệp, công tác này ngày càng đi vào nền nếp, góp phần bảo đảm an toàn sản xuất và nâng cao đời sống người lao động.

Sức khỏe người lao động là một trong những yếu tố quyết định đến chất lượng và năng suất lao động. Xác định điều đó, những năm qua Quảng Ninh đã triển khai, thực hiện tốt công tác an toàn, vệ sinh lao động, xây dựng môi trường lao động an toàn, bảo đảm cho người lao động được hưởng đầy đủ chế độ, chính sách về chăm sóc sức khoẻ. Trong đó, tỉnh không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ); tăng cường kiểm soát các yếu tố nguy hiểm, yếu tố có hại tại nơi làm việc, đặc biệt trong các ngành, lĩnh vực có nguy cơ cao như: khai thác khoáng sản, sản xuất điện, vật liệu xây dựng, cảng biển – logistics, làng nghề... Đồng thời, bảo đảm người lao động được tiếp cận đầy đủ, công bằng các dịch vụ y tế lao động theo quy định; được khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, bệnh không lây nhiễm; được tư vấn, quản lý, điều trị, giám định và phục hồi chức năng kịp thời.

Đặc biệt, các doanh nghiệp trên địa bản tỉnh đã cụ thể hóa đầy đủ, kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế, Ủy ban nhân dân tỉnh về công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người lao động; phòng, chống bệnh nghề nghiệp, phù hợp với điều kiện thực tiễn của tỉnh. Các doanh nghiệp coi đây là biện pháp quan trọng để doanh nghiệp duy trì sản xuất, phát triển bền vững, đảm bảo an sinh xã hội. Điển hình trong đó phải kể đến Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam. Lao động ngành Than thường xuyên làm việc trong điều kiện nặng nhọc, độc hại, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp. Từ thực tiễn đó, Công đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam đã phối hợp với Tập đoàn và các đơn vị thành viên triển khai đồng bộ nhiều giải pháp chăm sóc sức khỏe, từ phòng ngừa, theo dõi định kỳ đến điều trị, phục hồi thể lực cho người lao động.

Theo ông Lê Thanh Xuân, Chủ tịch Công đoàn TKV, giai đoạn 2023-2025, các đơn vị trong toàn ngành đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ cho trên 305.000 lượt người lao động; trong đó gần 50.000 lượt người được khám chuyên khoa, khám sàng lọc, phát hiện sớm bệnh nguy hiểm. Bệnh viện Than - Khoáng sản thực hiện điều trị bệnh nghề nghiệp, tổ chức rửa phổi cho hơn 1.000 công nhân đủ điều kiện với tổng kinh phí trên 54 tỷ đồng. Công đoàn TKV trực tiếp hỗ trợ hàng nghìn lượt thợ mỏ sức khỏe yếu đi điều dưỡng, phục hồi, giúp người lao động cải thiện thể trạng, ổn định tâm lý trước khi trở lại sản xuất. Chỉ riêng quý I/2026, toàn ngành đã tổ chức khám sức khỏe cho 8.952 lượt công nhân, trong đó 3.533 lượt được khám chuyên khoa; 65 công nhân được rửa phổi tại các cơ sở y tế của Tập đoàn. Đây là những con số cho thấy sự quan tâm sát thực với đặc thù nghề nghiệp.

Song song với chăm sóc y tế, ngành Than duy trì nhiều chính sách nâng cao thể lực cho thợ mỏ. Các đơn vị thực hiện nghiêm chế độ ăn định lượng, ăn ca, bồi dưỡng độc hại; chú trọng cải thiện chất lượng bữa ăn, bổ sung nước mát cho thợ lò, thợ lộ thiên trong ca sản xuất. Công đoàn TKV tổ chức “Bữa cơm Công đoàn” trong Tháng Công nhân, Tháng Công đoàn với hàng trăm nghìn lượt đoàn viên tham gia, tạo thêm điểm tựa tinh thần, tăng cường sự gắn kết giữa người lao động và tổ chức công đoàn.

Cùng với TKV, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh luôn chú trọng quan tâm chăm lo đến sức khỏe người lao động. Với phương châm “người lao động là tài sản quý nhất của doanh nghiệp”, nhiều doanh nghiệp tổ chức khám sức khỏe định kỳ hàng năm và khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho lao động. Các cơ quan, doanh nghiệp và tổ chức công đoàn tại Quảng Ninh đã có nhiều hành động thiết thực nhằm bảo vệ sức khỏe, cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động như trang bị, cải thiện điều kiện làm việc ngoài trời… Điển hình như tại Công ty CP Xi măng và Xây dựng Quảng Ninh, nơi có hàng trăm công nhân thường xuyên làm việc ngoài trời và khu vực nóng bức, đã trang bị áo chống nóng cho công nhân, hỗ trợ nước giải khát và tăng cường giờ nghỉ để đảm bảo sức khỏe cho người lao động.

Cùng với đó, công tác giám sát môi trường lao động cũng được tăng cường. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Quảng Ninh thực hiện quan trắc tại các doanh nghiệp, kiểm tra chất lượng nước, đo các chỉ số môi trường như nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, tiếng ồn… nhằm kịp thời kiến nghị điều chỉnh đảm bảo tiêu chuẩn an toàn.

Với định hướng xuyên suốt là bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người lao động, Quảng Ninh đặt trọng tâm kiểm soát, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ, yếu tố có hại tại nơi làm việc; chủ động phát hiện sớm, quản lý, điều trị và phục hồi chức năng hiệu quả đối với bệnh nghề nghiệp. Qua đó, không chỉ bảo đảm an sinh mà còn trực tiếp nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cụ thể hóa mục tiêu này, tỉnh đã ban hành Kế hoạch chăm sóc, nâng cao sức khỏe người lao động và phòng, chống bệnh nghề nghiệp giai đoạn 2026–2030 với lộ trình rõ ràng, giải pháp đồng bộ. Ba trụ cột được xác định gồm: nâng cao năng lực quản lý nhà nước và tổ chức thực hiện; tăng cường kiểm soát, phòng ngừa bệnh nghề nghiệp tại các ngành, lĩnh vực có nguy cơ cao; đồng thời nâng cao năng lực sơ cứu, cấp cứu, điều trị, giám định và phục hồi chức năng cho người lao động.

Trong đó tỉnh đã đặt ra các chỉ tiêu cụ thể theo hướng hiện đại hóa quản trị. Đến năm 2030, cơ sở dữ liệu số về lao động và an toàn, vệ sinh lao động cấp tỉnh sẽ được hoàn thiện, bảo đảm kết nối, liên thông với hệ thống dữ liệu quốc gia. Tối thiểu 80% cơ sở có yếu tố nguy hại gây bệnh nghề nghiệp được quản lý, theo dõi thường xuyên. 100% cơ sở đủ điều kiện hoạt động trong lĩnh vực quan trắc môi trường lao động, khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh nghề nghiệp được kiểm tra, đánh giá chất lượng theo quy định. Đặc biệt, các cơ sở có yếu tố nguy hại và cơ sở sử dụng amiăng được tăng cường giám sát, trong đó 100% cơ sở sử dụng amiăng được quản lý môi trường lao động và theo dõi sức khỏe người lao động chặt chẽ. Cùng với đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và toàn bộ trạm y tế cấp xã, phường, đặc khu được củng cố, bảo đảm năng lực chuyên môn thực hiện nhiệm vụ.

Song hành với đó, tỉnh đẩy mạnh kiểm soát bệnh nghề nghiệp tại các ngành nghề có nguy cơ cao. Mục tiêu đến năm 2030, 100% người lao động tại các cơ sở có yếu tố nguy cơ được tiếp cận thông tin, truyền thông về các yếu tố có hại và biện pháp phòng, chống; được khám phát hiện sớm bệnh nghề nghiệp theo quy định. Các lĩnh vực trọng điểm như khai thác khoáng sản, sản xuất điện, vật liệu xây dựng, cảng biển – logistics, khu, cụm công nghiệp và làng nghề được ưu tiên giám sát, can thiệp, từng bước giảm thiểu rủi ro từ gốc.

Đồng thời, Quảng Ninh hướng tới xây dựng hệ thống chăm sóc, điều trị và phục hồi toàn diện cho người lao động. Đến năm 2030, 100% trường hợp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp được sơ cứu, cấp cứu kịp thời ngay tại nơi làm việc; được khám, điều trị, giám định y khoa và phục hồi chức năng theo quy định. Đáng chú ý, người lao động sau điều trị, đặc biệt là các trường hợp nghỉ ốm dài ngày, mắc bệnh mạn tính hoặc suy giảm khả năng lao động, sẽ được tư vấn, bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe, bảo đảm quyền lợi và cơ hội tiếp tục làm việc.

Để hiện thực hóa các mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra, Quảng Ninh đồng bộ triển khai một hệ thống giải pháp toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, kết hợp chặt chẽ giữa hoàn thiện thể chế, tăng cường quản lý, chủ động phòng ngừa và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người lao động. Cụ thể, tỉnh sẽ tập trung siết chặt và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ) và phòng, chống bệnh nghề nghiệp theo hướng thực chất, xuyên suốt, gắn trách nhiệm đến từng cấp, ngành, doanh nghiệp; bảo đảm triển khai hiệu quả Chương trình quốc gia giai đoạn 2026–2030. Tỉnh đồng thời đẩy mạnh hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về lao động, xây dựng hệ thống quản lý theo mức độ rủi ro, phấn đấu kiểm soát tối thiểu 80% cơ sở có yếu tố nguy hại; đề cao vai trò người đứng đầu trong quan trắc môi trường, khám sức khỏe và phòng bệnh nghề nghiệp.

Đồng thời, đổi mới công tác tuyên truyền, hướng tới thay đổi nhận thức, hình thành tác phong lao động an toàn; thúc đẩy ứng dụng khoa học – công nghệ nhằm cải thiện điều kiện làm việc, giảm thiểu yếu tố độc hại. Tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra liên ngành, tập trung vào các lĩnh vực nguy cơ cao như khai thác khoáng sản, nhiệt điện, xây dựng, logistics…; kiểm soát chặt các cơ sở sử dụng amiăng.

Song song với đó, tỉnh đẩy mạnh giám sát môi trường lao động theo hướng chủ động, phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 50% cơ sở có yếu tố nguy hại và 100% cơ sở sử dụng amiăng được quan trắc. Các bệnh nghề nghiệp đặc thù được ưu tiên kiểm soát, gắn với theo dõi phơi nhiễm và can thiệp sớm.

 sóc sức khỏe, Quảng Ninh nâng cao chất lượng khám định kỳ, quản lý hồ sơ sức khỏe, lồng ghép tầm soát bệnh không lây nhiễm; mở rộng dịch vụ y tế lao động tới cả khu vực phi chính thức; củng cố năng lực sơ cứu, điều trị, phục hồi chức năng được củng cố; người lao động sau điều trị được tư vấn, bố trí việc làm phù hợp.

Với cách tiếp cận bài bản, đồng bộ và lấy người lao động làm trung tâm, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng môi trường lao động an toàn, nhân văn và bền vững. Khi sức khỏe người lao động được bảo vệ và nâng cao, không chỉ năng suất, chất lượng nguồn nhân lực được cải thiện, mà còn củng cố niềm tin, sự gắn bó của người lao động với doanh nghiệp. Đó chính là nền tảng vững chắc để tỉnh tiếp tục bứt phá, phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.